Uzasadnienie
M. Ż., reprezentowana przez radcę prawnego, po otrzymaniu wezwania do uiszczenia opłaty sądowej w kwocie [...] zł, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, powyżej kwoty [...] zł.
Powyższą kwotę [...] zł skarżąca uiściła w dniu 17 września 2015 r.
Uzasadniając wniosek skarżąca wskazała, że obecnie jest zatrudniona, ale otrzymuje najniższe wynagrodzenie; jest osobą młodą, która niedawno ukończyła studia medyczne. Nadal się kształci aby móc wykonywać zawód i osiągać dochody, jednak jej sytuacja nie pozwala na założenie własnego gabinetu i wyposażenie go. Skarżąca wskazała także na okoliczność odziedziczenia zadłużenia po swoim ojcu, co uniemożliwia jej zaciągnięcie kredytów i utrudnia start życiowy. W prowadzeniu gospodarstwa domowego skarżąca w dalszym ciągu korzysta ze wsparcia finansowego udzielanego przez babcię.
Skarżąca oświadczyła także, że nabyty w drodze dziedziczenia udział w nieruchomości, którego dotyczą zaskarżone decyzje, nie oznacza, że jest ona osobą majętną. Wskazała, że przedmiotowa nieruchomość jest zajęta w postępowaniu egzekucyjnym, na poczet długów pozostawionych przez ojca (wobec urzędu miasta, urzędu skarbowego, osób prywatnych i firm), nieruchomość jest zabezpieczona hipotekami przymusowymi, w księdze wieczystej wpisano ostrzeżenia o egzekucji i nie jest możliwe dysponowanie tą nieruchomością. Wskazano, że długi spadkowe wynoszą [...] zł.
Skarżąca wskazała, że obecnie jest w stanie przy pomocy innych osób uczestniczyć częściowo w kosztach sądowych, związanych z wniesieniem skargi do sądu, udało jej się bowiem zgromadzić środki na wpłatę 20 % należnych wpisów od skarg w pięciu zawisłych przed tut. Sądem sprawach podatkowych. Wyjaśniła także, że skorzystała z pomocy prawnej przy napisaniu skarg do sądu z uwagi na skomplikowany charakter zagadnień.
W oświadczeniu dotyczącym posiadanego majątku skarżąca wpisała 1/5 udziału w ½ części nieruchomości należącej do Z. Ż. (ojciec skarżącej) w postaci gruntu rolnego przy ul. [...] o pow. 1,4795 ha wraz z budynkami gospodarczymi i budynkiem mieszkalnym. Skarżąca nie wykazała żadnych innych nieruchomości, wartościowych ruchomości ani zgromadzonych zasobów pieniężnych (oszczędności, papierów wartościowych itp.).
W oświadczeniu rodzinnym skarżąca podała, że prowadzi indywidualne gospodarstwo domowe, zaś w rubryce dotyczącej dochodów, że otrzymuje dochód z tytułu umowy o pracę w wysokości [...] brutto miesięcznie.
Do wniosku skarżąca dołączyła: wydruk z treści księgi wieczystej dotyczący ww. nieruchomości (Dział III – Prawa, roszczenia i ograniczenia, Dział IV – Hipoteka); zaświadczenie o zarobkach z 7.08.2015 r. wystawione przez [...]; protokół spisu inwentarza z dnia 4.05.2012 r. przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Szczecinie, dotyczący przedmiotów należących do spadku.
Skarżąca, w wykonaniu wezwania referendarza sądowego z dnia 30 września 2015 r., do nadesłania dodatkowych dokumentów, obrazujących jej sytuację finansową, przedłożyła:
- 1. kopię rocznego zeznania podatkowego za 2013 r. (PIT-37), w którym zadeklarowała, przychody ze stosunku pracy w wysokości [...] zł, koszty uzyskania przychodów w kwocie [...] zł, dochód w wysokości [...] zł;
- 2. kopię rocznego zeznania podatkowego za 2014 r. (PIT-37), w którym zadeklarowała, przychody ze stosunku pracy w wysokości [...] zł, koszty uzyskania przychodów w kwocie [...] zł, dochód w kwocie [...] zł;
- 3. kopię umowy najmu z dnia 11.08.2015 r. lokalu mieszkalnego położonego w [...] o pow. 59 m kw., na okres 2-letni za kwotę [...] zł plus opłaty;
- 4. kopię zawiadomienia o zmianie oprocentowania kredytu studenckiego z dnia 17.03.2015 r., z którego wynika, że skarżąca do dnia 24.06.2019 r. spłaca zaciągnięty kredyt, w ratach po ok. 300 – 311 zł miesięcznie;
- 5. oświadczenie skarżącej: w zakresie miejsca zamieszkania, wyjaśniające, że pod adresem ul. [...] skarżąca stale zamieszkuje i jest zameldowana, jest to dom należący do jej mamy, o pow. ok. 150 m kw., wyłącznie mama skarżącej ponosi wszelkie wydatki z nim związane; z kolei wydatki skarżącej to czynsz za wynajmowane w miejscu wykonywania pracy mieszkanie w kwocie [...] zł, koszt wyżywienia w kwocie [...] zł; raty kredytu w kwocie [...] zł spłacane są obecnie przez babcię skarżącej z jej konta bankowego; w utrzymaniu skarżącej pomaga także partner, który nie prowadzi z nią wspólnego gospodarstwa domowego, mieszka w innym mieście; skarżąca nie posiada rachunku bankowego ani żadnych lokat; odnośnie posiadanego udziału w nieruchomości skarżąca wyjaśniła dodatkowo, że udział ten wynosi w rzeczywistości 1/10, a nieruchomość nie jest wykorzystywana przez żadnego ze współwłaścicieli i nie przynosi żadnego dochodu.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej: "P.p.s.a.", przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym – o co ubiega się skarżąca w niniejszej sprawie - następuje, gdy strona będąca osobą fizyczną wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Zwolnienie od kosztów sądowych jest instytucją nadzwyczajną stanowiącą pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Do osób tych można zaliczyć bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku, lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe.
Analiza sytuacji materialnej i rodzinnej skarżącej prowadzi do wniosku, że jej wniosek w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie, gdyż została spełniona ustawowa przesłanka, o której mowa w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Skarżąca wykazała bowiem, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie.
Skarżąca otrzymuje stałe dochody w wysokości najniższego wynagrodzenia tj. [...] zł netto miesięcznie, z którego ponosi uzasadnione wydatki – na czynsz najmu, wyżywienie. Nie wykazała oszczędności.
Z wniosku wynika jednocześnie, że skarżąca jest osobą młodą, ma możliwości zarobkowe, wykształcenie wyższe i zawód (lekarz stomatolog), otrzymuje pomoc finansową od bliskich, posiada majątek (udziały w nieruchomości), który - pomimo tego, że nie jest obecnie wykorzystywany i jest zabezpieczony - stanowi potencjalne źródło dochodów. Skarżąca powinna zatem partycypować w kosztach sądowych, których ponoszenie jest zasadą wyrażoną w art. 199 P.p.s.a., a odstępstwo od tej zasady może dotyczyć jedynie uzasadnionych przypadków, gdy zdobycie środków na koszty sądowe przez stronę postępowania jest obiektywnie niemożliwe.
Przedstawione powyżej okoliczności świadczą bowiem o możliwości zdobycia i poniesienia części kosztów sądowych w niniejszej sprawie oraz pozostałych sprawach zainicjowanych skargami wnioskodawczyni. Skarżąca zobowiązana jest do uiszczenia wpisów sądowych łącznie w 5 sprawach zawisłych przed tut. Sądem (I SA/Sz 1035/15 – I SA/Sz 1039/15). Łączna wysokość wpisów we wszystkich sprawach wynosi [...] zł.
W świetle wyżej przedstawionych okoliczności uznano, że sytuacja majątkowa wnioskodawczyni nie jest na tyle trudna, aby uzasadniała pomoc państwa w zakresie zwolnienia od całości kosztów sądowych. Jak wykazano wyżej sytuacja wnioskodawczyni jest stabilna - posiada ona stałe źródło dochodów oraz majątek, nadto skarżąca jest osobą młodą, zdolną do pracy, ponosi wydatki, których rodzaj i wysokość wskazuje na możliwość poniesienia również części kosztów sądowych, otrzymuje pomoc finansową od rodziny. Niemniej jednak, w każdej sprawie, skarżąca została zwolniona częściowo od kosztów sądowych, przy uwzględnieniu kwot, wskazanych przez nią we wnioskach oraz uiszczonych w dniu 17 września 2015 r. W niniejszej sprawie była to kwota [...] zł.
Przyznanie skarżącej prawa pomocy powyżej ww. kwoty oznacza, że skarżąca nie będzie miała obowiązku ponoszenia ewentualnych dalszych kosztów niniejszego postępowania. Przy czym, zgodnie z art. 249 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli się okaże, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.