Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 30 czerwca 2014 r. Nr [...] Dyrektor Zachodniopomorskiej Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej zwany: "Dyrektorem ARiMR") utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla powiatu [...] (dalej zwanego: "Kierownikiem Biura ARiMR") z dnia 11 kwietnia 2014 r. Nr 0307-2014-000430 o przyznaniu M K płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że w dniu 13 maja 2013 roku do Biura Powiatowego ARiMR w Łobzie wpłynął wniosek M K o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2013 rok. Wniosek dotyczył pierwszego roku realizacji Programu rolnośrodowiskowego i zawierał deklarację działek rolnych do przyznania płatności w ramach pakietów:
- - Rolnictwo zrównoważone w wariancie 1.1 Zrównoważony system gospodarowania o łącznej powierzchni [...] ha;
- - Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie w wariancie 6.4 Sady tradycyjne oraz
- - Ochrona gleb i wód w dwóch wariantach: 8.2.1 Międzyplon ozimy i 8.3.1 Międzyplon ścierniskowy, w których do przyznania wsparcia zgłoszono działki o łącznej powierzchni [...] ha.
W dniach 09 - 11 grudnia 2013 roku w gospodarstwie producenta przeprowadzono kontrolę na miejscu w związku z realizowanym Programem rolnośrodowiskowym, podczas której stwierdzono, iż dla wszystkich działek rolnych producent nie posiada aktualnej chemicznej analizy gleby. Okoliczność powyższa spowodowała, iż zastosowano kod nieprawidłowości S7. Ponadto, podczas kontroli ustalono stwierdzoną powierzchnię i roślinę dla wszystkich działek z wniosku oraz:
- - nieprawidłowość oznaczoną kodem G04 oznaczającym niewypełnienie wymagań odnośnie liczby drzew na działce rolnej C,
- - nieprawidłowości W10, W14, W18 i W21 oznaczające stwierdzony brak siewu roślin poplonowych, a więc i brak deklarowanej uprawy w międzyplonie na działkach A, L, I, P, N i F. M K, który uczestniczył w inspekcji terenowej do akt kontroli złożył oświadczenie, w którym poinformował o zleconym badaniu gleby, którego termin realizacji przypadał na styczeń/luty 2014 roku oraz o ilości drzew owocowych poszczególnych gatunków znajdujących się na działce rolnej C. Dokument raportu z kontroli o nr [...] został podpisany przez producenta w dniu jego sporządzenia (sporządzoną w późniejszym terminie korektę dokumentu producent podpisał w dniu 21 marca 2014 roku). Producent nie złożył zastrzeżeń do raportu kontroli.
W dniu 12 marca 2014 roku do Biura Powiatowego ARiMR wpłynęło sprawozdanie Okręgowej Stacji Chemiczno - Rolniczej w Szczecinie z badań o nr [...], zawierające wyniki badań na zawartość makroelementów na użytkach rolnych gospodarstwa producenta.
W dniu 11 kwietnia 2014 roku Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję Nr [...] o przyznaniu M K płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości, tj. w kwocie [...] zł za Pakiet 2.8 Ochrona gleb i wód Wariant 8.3.1 (Międzyplon ścierniskowy) i 8.2.1. (Międzyplon ozimy), jednocześnie pomniejszając o 100 % płatność za Pakiet 1.6 Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie Wariant 6.4 (Sady tradycyjne) oraz za Pakiet 3. 1 Zrównoważony sposób gospodarowania Wariant 1.1.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał przyczyny, z powodu których obowiązany był obniżyć wsparcie, w szczególności na skutek stwierdzenia nieprawidłowości związanej z brakiem aktualnej chemicznej analizy gleby niezbędnej do corocznego opracowania planu nawozowego, którego realizacja jest konieczna w pakiecie Rolnictwa zrównoważonego, a ponadto z powodu braku siewu roślin poplonowych i niewystarczającej obsady drzew na działce z wariantem 6.4.
Z uzasadnienia decyzji wynika również, iż organ I instancji rozpatrzył dowód w postaci sprawozdania z analizy gleby złożonego do akt postępowania po kontroli na miejscu, jednakże jego weryfikacja wskazująca na zlecenie przez producenta wykonania badań użytków rolnych dopiero po kontroli na miejscu wprost wpłynęła na nieuwzględnienie dowodu i odmowę przyznania płatności za wariant 1.1.
W odwołaniu od powyższej decyzji strona zarzuciła nieprzeprowadzenie dokładnego postępowania co do oceny stanu faktycznego oraz brak oceny sprawozdania z badań przedłożonego organowi do akt sprawy, a ponadto stwierdziła, iż organ winien był przesłuchać doradcę rolnośrodowiskowego sporządzającego plan nawozowy i zweryfikować dowody pod kątem spełnienia przez rolnika wszystkich wskazań tego planu. Do odwołania załączono potwierdzenie opłaty za wykonanie analizy gleby oraz oświadczenie doradcy sporządzającego dla Producenta Plan działalności rolnośrodowiskowej i nawozowy. Do przygotowania tego ostatniego - zgodnie z twierdzeniem autora oświadczenia - wykorzystano znajomość gleb z miejscowości, w której położone są działki rolne zgłoszone do płatności rolnośrodowiskowej (tj. gleb lekkich, piaszczystych i o przepuszczalnym podłożu), a przedłożone doradcy w terminie po sporządzeniu planu nawozowego sprawozdanie z badań potwierdziło prawidłowość zapisów wniesionych do tego dokumentu.
Dyrektor ARiMR po rozpatrzeniu zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz po zapoznaniu się ze stanowiskiem strony zawartym w odwołaniu stwierdził, iż odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.
Organ odwoławczy po przeanalizowaniu obowiązujących przepisów w zakresie przyznawania płatności rolnośrodowiskowych, a także zgromadzonego materiału dowodowego, w tym dokumentacji z kontroli na miejscu oraz dowodów złożonych do akt przez samego producenta (tj. oświadczenie producenta złożone podczas kontroli z informacją o zleceniu badania gleby, sprawozdanie z badań złożone w dniu 12 marca 2014 roku czy oświadczenie doradcy rolnośrodowiskowego ze wskazaniem podstaw sporządzenia planu nawozowego na 2013 rok pomimo braku ww. analizy) stwierdził, za organem I instancji, brak podstaw do przyznania płatności za realizację pakietu 1.
Organ II instancji wskazał również, że przedmiotowy wymóg posiadania aktualnej chemicznej analizy gleby mającej być wykorzystywaną - wraz z bilansem azotu - do corocznego sporządzania planu nawozowego był znany stronie także z przygotowanego dla gospodarstwa Planu działalności rolnośrodowiskowej gdyż był wskazany wśród wymogów obowiązkowych do spełnienia i warunkujących wypłatę wsparcia w pełnej wysokości, co potwierdza, według organu, znajomość przez producenta zasad przyznawania płatności za realizację pakietu 1. Rolnictwo zrównoważone.
W decyzji wskazano także, że ustawodawca, który w rozporządzeniu rolnośrodowiskowym (tj. w § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013, Dz. U. z 2013 r., poz. 361 ze zm., zwane dalej: "rozporządzeniem z 13 marca 2013 r.") wprost wskazał na konieczność posiadania aktualnej analizy gleby mającej służyć do corocznego sporządzania odrębnego dokumentu w postaci planu nawozowego - odnośnie wypłaty wsparcia rolno środowiskowego - nie uzależnił, nie połączył bądź zamiennie nie skonstruował wymogu wymagającego jedynie jego prawidłowej realizacji bez konieczności posiadania odpowiednich analiz czy bilansów.
W ocenie organu, tym samym, aby uznać wymóg z części I. pkt 2) załącznika nr 3 do rozporządzenia "Wymogi dla poszczególnych pakietów i ich wariantów" za spełniony, należy dopełnić zarówno czynności formalnych polegających na opracowaniu bilansu azotu i analizy gleby, a dopiero w następnej kolejności zrealizować plan nawozowy sporządzony na ich podstawie.
Dyrektor ARiMR wyjaśnił także, że nie ma prawnej możliwości zakwalifikowania działek rolnych z realizowanym pakietem 1. do płatności, w przypadku gdy producent realizował na nich plan nawozowy sporządzony w niewłaściwy sposób. Wywiódł, że takie postępowanie organu zmierzające do przyznania płatności za pakiet 1., byłoby niezgodne z obowiązującym w niniejszym postępowaniu rozporządzeniem z 13 marca 2013 r., albowiem - zgodnie z § 2 ust.1 pkt 3 i 4 rozp. - płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi realizującemu zobowiązanie obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej i spełniającemu warunki przyznania płatności określone w rozporządzeniu.
W ocenie organu odwoławczego skoro M K nie posiadał aktualnej chemicznej analizy gleby, nie spełnił jednego z obowiązujących wymogów Programu związanego z koniecznością posiadania ww. dokumentu i sporządzenia na jego podstawie planu nawozowego na 2013 rok, bowiem strona, wskazanego dokumentu nie okazała podczas przeprowadzonej w gospodarstwie kontroli na miejscu, a w późniejszym czasie dołączyła analizę sporządzoną po kontroli, a nadto zaakceptowała ustalenia kontroli podpisując raport i nie wnosząc jakichkolwiek uwag to rozstrzygnięcie organu I instancji o odmowie przyznania płatności do działek rolnych zadeklarowanych w pakiecie 1., wariancie 1.1 Zrównoważony sposób gospodarowania było zgodne z obowiązującym prawem.
Końcowo organ odwoławczy za nieuzasadnione uznał stanowisko producenta, który twierdził, iż organ I instancji w wyczerpujący sposób nie rozpatrzył zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w sposób dokładny nie ocenił stanu faktycznego czy nie przeprowadził dowodu z przesłuchania autora planu nawozowego.
Zdaniem organu złożone wraz z pismem odwoławczym oświadczenie autora planu nawozowego stanowi jedynie wyjaśnienie zaistniałej sytuacji związanej z brakiem ww. analizy; nie jest to jednak przeciwdowód uzasadniający odstąpienie od obniżenia wsparcia w przypadku gdy w należyty sposób nie został spełniony jeden z wymogów Programu rolnośrodowiskowego obowiązujący rolników realizujących pakiet 1. Rolnictwo zrównoważone. Zdaniem Dyrektora ARiMR brak było podstaw do przeprowadzenia dowodu z przesłuchania doradcy, albowiem wskazana osoba wyraziła swoje stanowisko w oświadczeniu załączonym do odwołania, nie kwestionując jej braku lecz jedynie uzasadniając przyczyny, z powodu których ARiMR stwierdziła ww. nieprawidłowość.
W ocenie organu odwoławczego organ postąpił również w sposób prawidłowy obniżając wsparcie za warianty 8.2.1 i 8.3.1 oraz odmawiając płatności za wariant 6.4. z uwagi na stwierdzone podczas kontroli nieprawidłowości w postaci brak siewu roślin poplonowych na części działek rolnych z pakietu 8. Ochrona gleb i wód - a ponadto - niewystarczającej obsady drzew na działce deklarowanej w wariancie 6.4.
W skardze na powyższą decyzję Dyrektora ARiMR z dnia 30 czerwca 2014 r. M K zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 77 § 2 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), dalej w skrócie: "K.p.a." oraz prawa materialnego, tj. § 2 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia z 13 marca 2013 r., poprzez błędną interpretację, Części I pkt 2 załącznika nr 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. poprzez jego błędną interpretację, wniósł o jej uchylenie w całości oraz w części decyzji organu I instancji w zakresie pomniejszającej dopłatę.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że zarzutu braku analizy składu chemicznego gleby nie można uznać za trafny, gdyż w stosownych przepisach brak jest definicji, która wskazywałaby wymogi formalne analizy. Wskazał, że przy przygotowywaniu wniosku o płatność przez wykwalifikowanego doradcę rolnośrodowiskowego korzystał on z analizy opracowanej dla konkretnego terenu - w tym przypadku dla Gminy Łobez miejscowość Bonin w woj. Zachodniopomorskim. Zaznaczył również, iż w okresie składania wniosków o dofinansowanie tj. w czasie 15.03. -15.05.2013 roku uzyskanie analizy gleby, z uwagi na długotrwały okres oczekiwania na wyniki badań był niemożliwy.
Ponadto ustalony plan nawozowy był i jest wykonywany zgodnie nałożonymi obowiązkami. Przyjęte, a wskazane w wyjaśnieniach z dnia 25.04.2014 roku dane potwierdzone zostały w wynikach analizy, którą zlecono w terminie późniejszym i dostarczonymi do Terenowego Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przed wydaniem decyzji o dopłatach.
Zgodnie z pkt I ust. 2 załącznika rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi obliguje do wykonania planu nawozowego, co skarżący wykonał posiadając prawidłowe dane na temat gruntów, na których realizowany jest pakiet rolnictwo zrównoważone.
Dyrektor ARiMR w odpowiedzi na skargę, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., w skrócie p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c p.p.s.a.).
Przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można organom administracji skutecznie zarzucić, iż przy rozstrzyganiu sprawy naruszyły obowiązujące przepisy prawa materialnego lub procesowego.
W sprawie istota sporu sprowadzała się do ustalenia, czy prawidłowo organ uznał, że skarżący nie spełnił warunku do przyznania płatności rolnośrodowiskowej za 2013 r. w ramach realizacji wariantu 1.1. w postaci posiadania aktualnej analizy chemicznej gleby niezbędnej do corocznego opracowania planu nawozowego, sporządzonej w roku rozpoczęcia przez skarżącego programu rolnośrodowiskowego bądź w roku poprzedzającym jego rozpoczęcie.
Podstawą materialnoprawną rozpatrywanej sprawy była ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r. poz. 173, zwana dalej w skrócie: "ustawą"), a także rozporządzenie z 13 marca 2013 r.
W § 2 ust. 1 rozporządzenia z 13 marca 2013 r. Minister określił, iż płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli:
- 1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;
- 2) łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, zwanych dalej "działkami rolnymi", wynosi co najmniej 1 ha;
- 3) realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), zwane dalej "zobowiązaniem rolnośrodowiskowym", obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej;
- 4) spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.
Zgodnie zaś § 2 ust. 1 rozporządzenia z dnia 13 marca 2013 r. zawartość planu działalności rolnośrodowiskowej jest określona w załączniku nr 1 do rozporządzenia zaś zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 1) zobowiązanie rolnośrodowiskowe jest realizowane w ramach co najmniej jednego z następujących pakietów: 1) Pakiet 1. Rolnictwo zrównoważone zaś rolnik realizujący zobowiązanie rolnośrodowiskowe przestrzega innych wymogów określonych dla danego pakietu lub wariantu (§ 4 ust. 2 pkt 3) a wymogi dla poszczególnych pakietów i ich wariantów są określone w załączniku nr 3 ww. do rozporządzenia (§ 4 ust.3).
Podkreślić należało również, że zgodnie z załącznikiem nr 3 do ww. rozporządzenia z 13 marca 2013 r. "WYMOGI DLA POSZCZEGÓLNYCH PAKIETÓW I ICH WARIANTÓW" obowiązkowym wymogiem przy realizacji pakietu 1. Rolnictwo zrównoważone wariantu 1. jest opracowanie co roku planu nawozowego na podstawie bilansu azotu oraz aktualnej chemicznej analizy gleby, z określeniem zawartości P, K, Mg i potrzeb wapnowania gleby, oraz realizacja tego planu (cz. I pkt 2 załącznik nr 3 do rozporządzenia z dnia 13 marca 2013 r.) oraz zgodnie z cz. I. pkt 5 ww. załącznika, nieprzekraczanie, z tolerancją do 10%, maksymalnej dawki azotu pochodzącego z nawozów naturalnych, kompostów i nawozów mineralnych wynoszącej:
- a) 150 kg/ha na gruntach ornych,
- b) 120 kg/ha na trwałych użytkach zielonych
- - lecz nie więcej niż maksymalna dawka azotu takiego pochodzenia, określona w programie działań mających na celu ograniczenie odpływu azotu ze źródeł rolniczych na obszarze szczególnie narażonym, na którym jest położone, chociażby w części, gospodarstwo rolne rolnika, pomniejszona o 10% na gruntach ornych i o 40% na trwałych użytkach zielonych.
W związku z powyższym uznać należało, że skarżący, który w przedmiotowej sprawie wniósł o przyznanie rolnośrodowiskowej płatności za 2013 r. w pierwszym roku realizacji Programu rolnośrodowiskowego za realizację m.in. pakietu 1 - Rolnictwo zrównoważone w wariancie 1.1 Zrównoważony system gospodarowania do łącznej powierzchni 35,74 ha, zobowiązany był spełnić warunek określony w ww. załączniku nr 3 do rozporządzenia z dnia 13 marca 2013 r. cz. I pkt 2 i 5, tj. opracowywać w każdym kolejnym roku realizacji ww. programu plan nawozowy na podstawie bilansu azotu oraz aktualnej chemicznej analizy gleby, z określeniem zawartości P, K, Mg i potrzeb wapnowania gleby, oraz plan ten realizować jak i nie przekraczać powyższej maksymalnej dawki azotu pochodzącego z nawozów naturalnych, kompostów i nawozów mineralnych.
W przedmiotowej sprawie, w czasie kontroli na miejscu dokonanej w gospodarstwie skarżącego i w jego obecności w dniach 9 do 11 grudnia 2013 r. kontrolujący stwierdzili brak sporządzonej przez skarżącego aktualnej analizy chemicznej gleby z określeniem zawartości P, K, Mg i potrzeb jej wapnowania. Przesłane organowi I instancji sprawozdanie z badań nr 33/2014 sporządzone przez Okręgową Stację Chemiczno – Rolniczą w Szczecinie w dniach 13 do 21 stycznia 2014 r. na zlecenie skarżącego z dnia 13 stycznia 2014 r. nie potwierdziły twierdzenia skarżącego co do posiadania dokumentu wymaganego do opracowania planu nawozowego. Z treści przedmiotowego sprawozdania jednoznacznie wynika, że zarówno zlecenie ich wykonania jak i wykonanie zlecenia miało miejsce już po ww. kontroli w gospodarstwie skarżącego. Jak słusznie stwierdziły organy, analizę gleby należało wykonać w terminie umożliwiającym sporządzenie planu nawozowego i jego prawidłowe realizowanie.
Prawidłowa kolejność czynności, jak trafnie wskazał organ, pozwalająca na uznanie, że wymóg posiadania planu nawozowego został spełniony jest taka, że najpierw opracowywany jest bilans gleby gruntu objętego programem, a dopiero w oparciu o jego wynik plan nawozowy. Nie ulegało wątpliwości, że analiza gleby wykonana po okresie kontroli takiej możliwości nie dawała. Powyższe, zdaniem Sądu uprawniało organy do przyjęcia, że skarżący nie posiadając na dzień kontroli ww. analizy (badań gleby) nie posiadał a tym samym nie mógł posiadać ww. planu nawozowego, którego celem jest realizacja obowiązku nie przekraczania maksymalnej dawki azotu pochodzącego z nawozów, a zatem nie spełnił jednego z obowiązujących wymogów Programu.
W konsekwencji zatem stwierdzonych nieprawidłowości słusznie organy zmniejszyły płatność o 100 % z tytułu realizacji pakietu 1 - Rolnictwo zrównoważone w wariancie 1.1 Zrównoważony system gospodarowania.
Sąd nie dopatrzył się w niniejszej sprawie zarzucanego w skardze naruszenia art. 77 § 2 i art. 80 K.p.a. poprzez dokonanie wadliwych ustaleń faktycznych, niewyczerpujące rozważenia zgromadzonego materiału dowodowego, czy też błędnej jego oceny.
W tym miejscu należało wskazać, że w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności obowiązują zasady odmienne od zasad ogólnych znajdujących zastosowanie w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów K.p.a. W wymienionych sprawach organ administracji publicznej:
- 1) stoi na straży praworządności;
- 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;
- 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;
- 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. (art. 21 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r., poz. 173).
Porównanie przytoczonej regulacji z zasadami ogólnymi wymienionymi w K.p.a. wskazuje, że ustawodawca w omawianej kategorii spraw odstąpił od zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 K.p.a. Zgodnie z tą zasadą organy administracji publicznej, w toku postępowania podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Konsekwencją odejścia od zasady prawdy obiektywnej jest również rezygnacja z zasady postępowania dowodowego, wyrażonej w art. 77 § 1 K.p.a., zgodnie z którą organ administracji publicznej ma obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich obowiązek ten został ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Przy czym podkreślić należało, że chodzi tu przede wszystkim o dowody wskazane we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i ewentualnie innych uczestników postępowania. Organy administracji publicznej nie mają natomiast obowiązku działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził, że organ podjął niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy, a zaskarżoną decyzję wydał na podstawie wyczerpująco zebranego materiału dowodowego. Ustalając okoliczności istotne dla sprawy, organ brał pod uwagę cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, uzasadniając powody dla których dał wiarę poszczególnym dowodom, a innym odmówił. Zaskarżona decyzja została uzasadniona w sposób przekonujący i jasny zarówno co do stanu faktycznego jak i prawnego sprawy, przez co organ dał wyraz zasadzie udzielania informacji jak również zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Organy prowadziły postępowania zgodnie z przepisami prawa procesowego oraz prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego, co również należy uznać za działanie zgodne z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.
Zdaniem Sądu, organ w szczególności prawidłowo ocenił przedłożony do sprawy dowód w postaci sprawozdania do analizy gleby sporządzony po kontroli na miejscu. Zasadna także była odmowa przeprowadzenia dowodu z przesłuchania doradcy rolnośrodowiskowego, skoro z jego oświadczenia złożonego w tym zakresie i dołączonego do odwołania wynikało, że nie kwestionuje on ustalenia co do nieposiadania wyniku analizy gleby w chwili sporządzania planu nawozowego. Sam zresztą skarżący, jak też trafnie zauważył organ odwoławczy, nie kwestionował w sposób konkretny ustaleń faktycznych dokonanych w tym zakresie w toku kontroli, utrwalonych następnie w raporcie.
W ocenie Sądu, nie zasługują na uwzględnienie argumenty skarżącego zawarte w skardze, sprowadzające się do twierdzenia, że ustalony plan nawozowy w oparciu o dane jakimi dysponował doradca rolnośrodowiskowy (opracowanymi dla gleb w miejscowości B), ostatecznie potwierdzonymi w badaniu przeprowadzonym dopiero po kontroli, był zgodny z nałożonymi obowiązkami, gdyż w przepisach brak jest definicji wymogów formalnych analizy. Oczywiste bowiem jest, że badanie gleby ma dotyczyć gruntów objętych zobowiązaniem. Niezasadne także są twierdzenia skarżącego o braku możliwości uzyskania wymaganego dokumentu (wyniku analizy gleb) w okresie składania wniosków. Jak bowiem słusznie zauważył organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, producent winien podjąć działania zmierzające do uzyskania takiego dokumentu wcześniej, choćby poprzez pobranie próbek gleby. Jak trafnie wskazał organ odwoławczy, sporny wymóg posiadania analizy gleby objętej wnioskiem o płatność wynika wprost z obowiązującego rozporządzenia rolnośrodowiskowego, zaś znajomość tego wymogu potwierdził producent, co wynikało z treści Planu działania rolnośrodowiskowego.
Ponadto, należało zauważyć, że strona składając wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 podpisała oświadczenie w Sekcji XI wniosku Oświadczenia i zobowiązania, że znane są jej zasady oraz tryb realizacji płatności programu rolnośrodowiskowego oraz że jest świadoma konsekwencji i sankcji dotyczących niewykonania zobowiązań wynikających z Programu Rolnośrodowiskowego.
Reasumując powyższe rozważania uznać należy, że stwierdzone przez organ nieprawidłowości dotyczące braku spełnienia przez skarżącego warunków uprawniających do przyznania płatności rolnośrodowiskowej za 2013 r. uprawniały organ do odmowy przyznania przedmiotowej płatności.
W ocenie Sądu organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe, nie uchybiając zasadom procedury administracyjnej. Należycie i dokładnie wyjaśniono stan faktyczny poprzez wszechstronne rozważenie materiału dowodowego. Prawidłowo przeprowadzono także kontrolę w gospodarstwie rolnym skarżącego i właściwie doręczono pierwotny, jak i poprawiony protokół z kontroli. Skarżący miał zapewniony czynny udział na każdym etapie postępowania administracyjnego i z prawa tego korzystał.
Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.