Uzasadnienie
H. – C. – v. E. S. z o. o. z s. w S. – reprezentowana przez radcę prawnego – pismem z 25 sierpnia 2015 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na ww. decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S., w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2011 r.
Wraz ze skargą Skarżąca złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazując, że jej wykonanie będzie prowadzić do wyrządzenia Spółce znacznej szkody oraz doprowadzi do spowodowania trudnych do odwrócenia skutków prawnych.
W uzasadnieniu wniosku Skarżąca podniosła, że jest podmiotem prowadzącym działalność w niszowym segmencie rynku, w oparciu o zamówienia publiczne. Zasadniczym inwestorem realizowanych przez Spółkę zleceń na wykonanie prac budowlanych jest Skarb Państwa, który finansuje je co do zasady ze środków publicznych wspartych środkami pochodzącymi od Unii Europejskiej. Z uwagi na wyczerpanie aktualnej puli tych środków, i nieuruchomienie środków z nowej puli funduszy, Skarżąca obecnie nie otrzymuje i nie realizuje żadnych zleceń, a tym samym nie dysponuje wolnymi środkami, które mogłaby wyłożyć na wykonanie nieprawomocnej decyzji. Wykonanie decyzji skutkowałoby koniecznością dokapitalizowania Spółki przez zagranicznych udziałowców poprzez pożyczki lub dopłaty. Obie te formy są związane z koniecznością przeprowadzenia kosztownych procedur korporacyjnych, a poniesione przez Spółkę koszty tych procedur nie zostaną jej zwrócone po zakończeniu sprawy, nawet jeżeli uzyska ona korzystne orzeczenie sądu (z wyłączeniem ewentualnej nadpłaty). Spółka wskazała, że w celu racjonalizacji kosztów ograniczyła m.in. administrację.
Zdaniem Skarżącej, sytuacja w której zaskarżona decyzja nakłada obowiązek zapłaty określonej należności pieniężnej, wypełnia ona przesłanki art. 61 p.p.s.a. uzasadniające wstrzymanie jej wykonalności, gdyż powoduje bezpośrednie skutki dla majątku Spółki, co w kontekście decyzji w której wadliwie ustala się stan faktyczny i dokonuje błędnej wykładni prawa, powinno skutkować wstrzymaniem jej wykonalności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje:
Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej "p.p.s.a.", wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, jak stanowi art. 61 § 3 zdanie pierwsze p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu w całości lub części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W myśl zaś art. 61 § 5 p.p.s.a., postanowienie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji, sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym.
Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd może nastąpić wyłącznie na wniosek skarżącego, co oznacza, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku powinno więc odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione.
Pojęcia "znacznej szkody" i "trudnych do odwrócenia skutków", jako zwroty niedookreślone wymagają konkretyzacji w danych sytuacjach. Zgodnie z utrwalonym w literaturze i orzecznictwie poglądem, przesłankę wyrządzenia znacznej szkody należy interpretować jako szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wyrównana przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Natomiast trudne do odwrócenia skutki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. mogą być zarówno skutkami prawnymi, jak i faktycznymi, a także równolegle, prawnymi i faktycznymi. Skutki te, raz zaistniałe, spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po długim czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (Jagielska, Wiktorowska, Wajda [w:] red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2015, s. 378 i nast.).
Warunkiem rozpatrzenia przez sąd merytorycznie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest jego właściwe uzasadnienie, tj. wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających ziszczenie się przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. W tym celu strona skarżąca winna tak określić ewentualną szkodę i wskazać na skutki, które trudno będzie odwrócić, by Sąd mógł stwierdzić, w oparciu o konkretne dane, że jej wielkość może być znaczna, a skutki wykonania decyzji istotnie trudne do odwrócenia. Uzasadnienie wniosku powinno więc odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności), świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. Konieczna jest spójna argumentacja, poparta faktami oraz odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania decyzji występowały w sprawie – sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciążają stronę.
Odnosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy podnieść należy, że rozpoznawany wniosek powyższych wymogów nie spełnia.
Jak wynika z akt sprawy, w skardze Strona nie zawarła na tyle skonkretyzowanych twierdzeń odnoszących się do wniosku o wstrzymanie wykonania ww. decyzji ani nie przedłożyła wraz z wnioskiem takich dokumentów, które - w ocenie Sądu - uprawdopodobniałyby przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Skarżąca wskazała, że obecnie nie dysponuje wolnymi środkami, które mogłaby przeznaczyć na spłatę zobowiązania podatkowego, a wykonanie nieprawomocnej decyzji, skutkowałoby koniecznością dokapitalizowania Spółki przez zagranicznych udziałowców poprzez pożyczki lub dopłaty - co wiązałoby się z poniesieniem przez Skarżącą określonych kosztów - jednakże nie przedstawiła jakichkolwiek dokumentów, z których wynikałby zarówno jej stan majątkowy, jak i wysokość przychodów w bieżącym okresie, co umożliwiałoby dokonanie przez Sąd stosownej oceny skutków braku wstrzymania wykonania decyzji. W przedmiotowej sprawie Strona nie wnosiła również o przyznanie prawa pomocy, w związku z czym nie można było ocenić sytuacji finansowej Skarżącej na podstawie wskazanych we wniosku o przyznanie prawa pomocy przesłanek.
Argumentem przemawiającym za uwzględnieniem wniosku nie może być konieczność poniesienia kosztów, wynikająca z dokapitalizowania Spółki w celu spłaty określonego zobowiązania. Należy podkreślić, że "uszczerbek finansowy" ponoszony przez stronę w związku z regulowaniem zobowiązań podatkowych - nawet znaczny - nie jest pojęciem tożsamym z groźbą wyrządzenia znacznej szkody w konsekwencji wykonania zaskarżonej decyzji, czy też tym bardziej spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
W rezultacie, zdaniem Sądu, przedstawione przez Stronę okoliczności faktyczne nie wyczerpują przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Na obecnym etapie postępowania uznać je zatem należy za czysto teoretyczne i jako takie nie mogą one stanowić przesłanki motywującej wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji podatkowej. Ponadto zauważyć należy, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 października 2011 r., sygn. akt II GSK 1799/11, LEX nr 965117).
Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, że skarżąca Spółka w rzeczywistości nie wykazała występowania w sprawie przesłanek skutkujących uwzględnieniem wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Strona nie przedstawiła żadnych przekonujących argumentów i dokumentów odnoszących się do stanu faktycznego sprawy, które można byłoby ocenić, jako okoliczności będące ustawowymi przesłankami, skutkującymi uwzględnienie wniosku. Co istotne, również z analizy akt administracyjnych nie wynika, aby takie przesłanki w sprawie występowały.
Sąd zauważa także, że podnoszona przez Skarżącą okoliczność, że decyzja została wydana w wyniku naruszenia prawa materialnego oraz przepisów postępowania nie może być brana przez Sąd pod uwagę przy orzekaniu w zakresie środka ochrony tymczasowej, jaki przewiduje art. 61 § 3 p.p.s.a. Na tym etapie postępowania sąd administracyjny nie ocenia bowiem merytorycznych zarzutów zawartych w skardze, gdyż niweczyłoby to sądową kontrolę legalności aktu administracyjnego, jakim jest zaskarżona w sprawie decyzja.
W tym stanie sprawy, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji.