Uzasadnienie
Pismem opatrzonym datą "05 kwietnia 2013 roku", nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 9 września 2013 r., C Z wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie (cyt.) "SKARGĘ na prawomocny tytuł wykonawczy 23 października 2001 r. Nr [...]wydany przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Szczecinie Inspektorat w S", wnosząc o uchylenie tego tytułu wykonawczego jako niezgodnego z prawem.
W uzasadnieniu Skarżący podniósł, że zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 2 lipca 2008 r. o sygn. akt II UPZ 5/0 aż do dnia 31 grudnia 2002 r. (włącznie) termin przedawnienia należności z tytułu zaległych składek ZUS wynosił pięć lat. Tymczasem Zakład, wydając zaskarżony tytuł wykonawczy z dnia 23 października 2001 r., obciążył Skarżącego należnościami i odsetkami za nieopłacone składki, licząc od miesiąca czerwca 2993 r. włącznie, chociaż zgodnie z obowiązującym wtedy prawem mógł go obciążyć za okres sięgający najdalej pięć lat wstecz, licząc od daty wystawienia tytułu wykonawczego. Na podstawie tego tytułu ZUS rozpoczął i do dnia dzisiejszego prowadzi egzekucję ze świadczenia emerytalnego Skarżącego, egzekwując należności, które - według Skarżącego - już w dacie wystawienia tytułu wykonawczego uległy przedawnieniu.
Skarżący podniósł także, że złożenie przedmiotowej skargi znajduje swoje uzasadnienie w tym, że pismem z 15 lipca 2013 r. wezwał ZUS do skorygowania przedmiotowego tytułu wykonawczego i odstąpienia od egzekucji, lecz do dnia dzisiejszego nie udzielono mu żadnej odpowiedzi.
W odpowiedzi na skargę, reprezentujący Zakład Ubezpieczeń Społecznych, radca prawny wniósł o jej oddalenie, wskazując na okoliczności świadczące o tym, że egzekwowane należności za okres od czerwca 1993 r. do grudnia 1998 r. nie uległy przedawnieniu, a zaskarżony tytuł wykonawczy został wydany zgodnie z przepisami i może stanowić podstawę do prowadzenia egzekucji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje:
Na wstępie wskazać należy, że po wniesieniu skargi, sąd z urzędu
- - w pierwszej kolejności - bada dopuszczalność skargi, ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej "P.p.s.a.". I tak, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zakres kognicji sądów administracyjnych został doprecyzowany przepisami art. 3 § 2 i § 3 P.p.s.a. Jak stanowi art. 3 § 2 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a;
Ponadto, w myśl art. 3 § 3 P.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi jest tytuł wykonawczy Nr [...] wystawiony przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w dniu 23 października 2001 r.
Wobec powyższego wskazać należy, że - stosownie do art. 26 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.) - tytuł wykonawczy jest dokumentem urzędowym niezbędnym do wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Dokument ten stwierdza jedynie istnienie i wymagalność obowiązku, do wykonania którego doprowadzić ma - wszczęte na jego podstawie - postępowanie egzekucyjne i nie mieści się w katalogu spraw, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Tytuł wykonawczy nie rozstrzyga żadnej sprawy administracyjnej, nie jest ani decyzją administracyjną ani postanowieniem, jak również nie jest aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Również żaden przepis szczególny nie przyznaje sądowi administracyjnemu kompetencji do kontroli takiego aktu. Skarga na tytuł wykonawczy jest zatem niedopuszczalna (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 733/11; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2012 r., sygn. akt II GSK 164/12 - oba dostępne pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Na marginesie jedynie wyjaśnić należy, że po doręczeniu tytułu wykonawczego, na podstawie art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, a następnie - ewentualne - zaskarżanie postanowień wydanych w następstwie ich rozpoznania. Z kolei, w toku postępowania egzekucyjnego, zgodnie z art. 59 § 1 tej ustawy, zobowiązany może także wystąpić do organu egzekucyjnego z wnioskiem o umorzenie prowadzonego postępowania z przyczyn wskazanych enumeratywnie w tym przepisie i dalej – wnieść skargę na postanowienie zawierające ostateczne rozstrzygnięcie w tym zakresie.
W tym stanie sprawy, uznając skargę za niedopuszczalną, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 oraz § 3 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.