Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło A. C. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Zakładu Usług Komunalnych w S. z dnia [...] października 2017 r. nr [...] określającej A. C., S. C. i A. C. wysokość opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi co do nieruchomości jednorodzinnej położonej w S. przy ul. [...].
Z ustalonego przez organ odwoławczy w sprawie stanu faktycznego wynika, że postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2017 r. organ I instancji wszczął wobec A. C., S. C. i A. C. postępowanie w sprawie określenia wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Postanowienie doręczono stronom na adres: ul. [...], [...], zgodnie z art. 150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (obecnie: Dz.U. z 2019, poz. 900 ze zm.); dalej: "O.p.", w trybie tzw. fikcji doręczenia (przesyłki zostały awizowane 12 i 20 września 2017 r.). Następnie, ww. decyzją z dnia [...] października 2017 r. organ I instancji określił stronom opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi co ww. nieruchomości jednorodzinnej zamieszkałej przez gospodarstwo wieloosobowe w kwocie: [...] zł miesięcznie za okres od [...] września 2014 r. do [...] grudnia 2015 r. oraz [...] zł miesięcznie od [...] stycznia 2016 r. Decyzję doręczono stronom na ww. adres, zgodnie z art. 150 O.p. (przesyłki zostały awizowane 26 października i 3 listopada 2017 r.).
Ze znajdującej się w aktach sprawy notatki służbowej dwóch pracowników organu I instancji z dnia [...] października 2017 r. wynika, że: "w dniu [...].10.2017 r. podjęto próbę osobistego doręczenia decyzji naliczającej opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi na nieruchomości zlokalizowanej przy ul. [...] w S.. Przy bramce na podwórko nie ma dzwonka, na terenie nieruchomości biegały luźno dwa psy. W domu otwarte były okna. Podjęto próbę wołania właściciela. Jedna z osób przebywających aktualnie w nieruchomości przez moment pokazała się w oknie, po czym ukryła się. Nikt drzwi nie otworzył.".
Nadto, odrębnym pismem z dnia [...] listopada 2017 r. organ I instancji poinformował strony decyzji (doręczenie w trybie art. 150 O.p.) m.in. o wysokości i terminie płatności opłat.
Jak wynika także z akt sprawy, na niewłaściwe postępowanie mieszkańców ww. nieruchomości w zakresie gospodarowania odpadami wskazywali ich sąsiedzi, kierując do Prezydenta Miasta S. prośbę (wpływ pisma: [...] października 2018 r.) o "uporządkowanie zachowania mieszkańców" nieruchomości, wracając uwagę m.in. na regularne wypalanie śmieci w domu od 2015 r.
Następnie, A. C. złożył pismem z dnia 1 października 2019 r. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji wraz z odwołaniem od tej decyzji, podnosząc, że decyzję otrzymał [...] września 2019 r. oraz wyjaśnił, że od 2006 r. nie mieszka w S.. Nadto, wskazał, że o wydaniu decyzji określającej wysokość opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi dowiedział się z pisma z dnia [...] września 2019 r. zatytułowanego: "Zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego" Naczelnika Urzędu Skarbowego w S., zaś decyzję z Zarządu Usług Komunalnych otrzymał [...] września 2019 r. w formie fotokopii.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze ww. postanowieniem odmówiło stronie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, wskazując, że przywrócenie terminu do złożenia podania jest niedopuszczalne, gdyż wniosek strony z dnia 1 października 2019 r. został złożony z uchybieniem siedmiodniowego terminu od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu do wniesienia odwołania (art. 162 § 2 O.p.). Według organu, datą początkową biegu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu jest dzień, w którym strona powzięła wiadomość o uchybieniu terminu. Z akt sprawy jak i oświadczenia strony wynika, że powzięła ona wiadomość o wydaniu przez organ I instancji decyzji określającej wysokość opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi z "Zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego" wystawionego [...] września 2019 r. przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S.. Zawiadomienie zostało wysłane na adres: ul. [...], [...].
Odbiór zawiadomienia strona pokwitowała własnoręcznym podpisem 20 września 2019 r., zatem tego dnia strona powzięła wiadomość o decyzji, tym samym, siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania upłynął 27 września 2019 r., a wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania został złożony 1 października 2019 r., czyli z uchybieniem terminu do jego złożenia.
Dodatkowo, organ zwrócił uwagę, że we wniosku o przywrócenie terminu strona nie podała nowego miejsca zamieszkania, lecz wskazała adres, na który została skierowana decyzja oraz "Zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego" z dnia [...] września 2019 r.
W skierowanej do sądu skardze na ww. postanowienie, skarżący zarzucił:
- - naruszenie prawa i interesu prawnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, przez ustalenia przez organ odwoławczy błędnej daty początkowej biegu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, co skutkowało odmową przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, a co za tym idzie, stwierdzeniem uchybienia terminu do wniesienie odwołania od decyzji;
- - prowadzenie postępowania niezgodne z art. 6 k.p.a. formułującego zasadę praworządności oraz art. 8 k.p.a. zobowiązującego organy prowadzące postępowanie m.in. do pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa;
- - naruszenie art. 77 oraz art. 80 k.p.a. poprzez niepełne zebranie materiału dowodowego oraz przekroczenie granic swobodnej oceny materiału dowodowego.
Skarżący wniósł o:
- 1) uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia,
- 2) przywrócenie terminu do wniesienia odwołania z dnia 1 października 2019 r. od decyzji z dnia [...] października 2017 r.;
- 3) zwrot w całości kosztów sądowych poniesionych w sprawie w zakresie objętym skargą.
W skardze skarżący jako adres zamieszkania wskazał: ul. [...], [...].
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje
Poza sporem w sprawie pozostaje okoliczność, że skarżący uchybił terminowi do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] października 2017 r., co potwierdza wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 7 maja sygn. akt I SA/Sz 125/20, którym oddalono skargę skarżącego na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji.
Spór w sprawie dotyczy przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji. Według skarżącego, dochował on siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, który - jego zdaniem - powinien rozpocząć swój bieg od dnia doręczenia decyzji w formie fotokopii, tj. od 30 września 2019 r. Nadto, skarżący argumentował, że od 2006 r. nie mieszka w S.. Natomiast, według organu, skarżący nie dochował siedmiodniowego terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, gdyż z "Zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego" wystawionego [...] września 2019 r. przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. (wysłane na adres: ul. [...], [...]), którego skarżący pokwitował odbiór własnoręcznym podpisem 20 września 2019 r., wynika, że o decyzji skarżący dowiedział się tego dnia, zatem siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania upłynął 27 września 2019 r., a wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania skarżący złożył 1 października 2019 r., czyli z uchybieniem terminu do jego wniesienia.
Na wstępie należy wyjaśnić, że - na mocy art. 6 ust. 12 i art. 6q ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2013 r. poz. 1399) w sprawach dotyczących opłat stosuje się przepisy O.p., z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta.
Wskazać dalej należy, że - zgodnie z art. 162 § 1 O.p. - w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Stosownie natomiast do brzmienia art. 162 § 2 O.p., podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Przywrócenie terminu do złożenia podania przewidzianego w § 2 jest niedopuszczalne (art. 162 § 3 O.p.).
Zgodnie także z art. 162 § 4 O.p., przepisy § 1 - § 3 stosuje się do terminów procesowych.
W rozpatrywanej sprawie znajduje zastosowanie przepis art. 223 § 1 O.p., zgodnie z którym odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję. Odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie (art. 223 § 2 pkt 1 O.p.).
Wskazany w ww. przepisach termin do wniesienia odwołania jest terminem procesowym, bowiem określa on termin do dokonania czynności procesowej, tj. wniesienia odwołania od decyzji organu podatkowego. Niedokonanie przez stronę czynności procesowej w terminie wywołuje skutek w postaci uchybienia terminu, co prowadzi do zaistnienia bezskuteczności prawnej podjętej czynności. Celem instytucji przywrócenia terminu jest ochrona strony przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu do dokonania określonej czynności procesowej. Dla przywrócenia jednak terminu konieczne jest spełnienie przesłanek, określonych w art. 162 O.p., a mianowicie:
- 1. złożenie przez stronę wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła dochowanie terminu;
- 2. dokonanie jednocześnie czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano;
- 3. uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony;
- 4. powstanie w wyniku uchybienia terminu ujemnych dla strony skutków procesowych.
W toku postępowania organ odwoławczy ustalił, że tylko dwie z wyżej wymienionych przesłanek umożliwiających przywrócenie terminu do złożenia odwołania zostały przez skarżącego spełnione. Złożony został bowiem wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wraz z jednoczesnym dokonaniem czynności. Bezsprzecznie doszło także do wystąpienia ujemnych dla skarżącego skutków procesowych. Zatem, została spełniona druga i czwarta przesłanka oraz częściowo pierwsza (złożenie wniosku), gdyż skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu, jednak nastąpiło to po upływie wymaganego terminu, tj. po upływie 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła dochowanie terminu. Z akt sprawy wynika bowiem, że zarówno postanowienie o wszczęciu postępowania w przedmiocie określenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jak i decyzja określająca wysokość tych opłat zostały doręczone, odpowiednio: 26 września i 9 listopada 2017 r. w trybie tzw. fikcji doręczenia o której stanowi art. 150 O.p., zgodnie z którym:
"§ 1. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 miejsca doręczania pism osobie fizycznej § 1 lub art. 149 doręczanie pism w przypadku nieobecności adresata w miejscu zamieszkania lub pod adresem do doręczeń:
- 1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego;
- 2) pismo składa się na okres 14 dni w urzędzie gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika organu podatkowego lub przez inną upoważnioną osobę.
§ 1a. (uchylony) § 2. Zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1, wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, lub miejsca wskazanego jako adres do doręczeń w kraju, na drzwiach jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata.
§ 3. W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy.
§ 4. W przypadku niepodjęcia pisma, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.
Zatem, na mocy przywołanego uregulowania, skutek doręczenia decyzji nastąpił wobec skarżącego 9 listopada 2017 r., natomiast dręczenie skarżącemu 30 września 2019 r. fotokopii tej decyzji nie otworzyło skarżącemu nowego terminu do wniesienia odwołania, zatem ta data - od której skarżący wadliwie liczy nowy termin do wniesienia odwołania - nie może także stanowić podstawy do liczenia siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Terminem, który należało przyjąć był termin, w którym skarżący potwierdził odbiór "Zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego" wystawionego [...] września 2019 r. przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. (wysłane na adres: ul. [...], [...]), co skarżący uczynił własnoręcznym podpisem [...] września 2019 r. Zatem, o wydaniu tej decyzji skarżący dowiedział się tego dnia, więc siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania upłynął 27 września 2019 r., zaś wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania skarżący złożył 1 października 2019 r., czyli z uchybieniem terminu do jego złożenia.
Nadto, w wyniku złożonego przez skarżącego odwołania, organ odwoławczy wydał postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji, którego prawidłowość - jak już wskazano - została potwierdzona wyrokiem tut. sądu o sygn. akt I SA/Sz 125/20.
Natomiast, podjęta przez skarżącego próba wykazania zaistnienia kolejnej przesłanki, tj. iż uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy, nie mogła odnieść oczekiwanego skutku, bowiem argumentacja skarżącego, jakoby wykazał, że dochował siedmiodniowego terminu okazała się nieskuteczna, więc badanie kolejnej przesłanki, tj. czy skarżący uprawdopodobnił, iż uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy, było zbędne w tej sytuacji. Niezależnie od tej argumentacji, należy jednak wskazać, że z akt postępowania wynika, iż skarżący zamieszkiwał na nieruchomości położonej w S. przy ul. [...] co najmniej od 2015 r., gdy sąsiedzi wnieśli skargę na wypalanie śmieci na tej posesji, zatem twierdzenie skarżącego, że nie zamieszkiwał na tej nieruchomości od 2006 r. jest nieuprawnione.
W świetle powyższych ustaleń organu odwoławczego, które skład orzekający w sprawie uznaje za prawidłowe, przyjmując je również za podstawę rozstrzygnięcia, należy wskazać, że podanie o przywrócenie terminu powinno być wniesione przez skarżącego w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, a skarżący tego terminu nie dochował, prawidłowo zatem organ odwoławczy odmówił przywrócenia terminu do złożenia odwołania od ww. decyzji, na podstawie art. 163 § 1 i § 2 O.p.
Ponadto, według składu orzekającego w sprawie, organ odwoławczy podjął wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, a zatem swym działaniem nie naruszył przepisów art. 121 § 1, art. 122 i art. 187 § 1 O.p. regulujących procedurę prowadzenia postępowania dowodowego, bowiem organ prowadził postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych oraz dochował nałożonego na niego obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Tym samym, w ocenie składu orzekającego w sprawie, nie doszło do naruszenia przepisów, zarówno prawa materialnego jak i procesowego, które mogły mieć istotny wpływ na jej wynik.
Natomiast, wskazane w skardze przepisy art. 6, art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. nie mogły zostać naruszone, gdyż nie znajdowały zastosowania w sprawie.
Mając powyższe okoliczności na uwadze, sąd - na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 poz. 2325 ze zm.) - orzekł, jak w sentencji.