Uzasadnienie
"G. " spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na stanowisko Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego zawarte w piśmie z dnia 7 grudnia 2020 r. nr WWRPO-VI.4420.(1.1.0/2017/0008).2020.KR.02., wnosząc o jego uchylenie. W skardze zawarto zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego.
W odpowiedzi na skargę Zarząd Województwa Zachodniopomorskiego wniósł o odrzucenie skargi.
W uzasadnieniu pisma wskazano, że dniu 12 lutego 2018 r. Zarząd Województwa Zachodniopomorskiego pełniący rolę Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020 zawarł ze skarżącą umowę o dofinansowanie projektu nr [...] pn. "[...]" (dalej: Projekt).
Instytucja Zarządzająca RPO WZ wszczęła wobec skarżącej kontrolę, w toku której w dniu 1 6 lipca 2020 r. sporządzony został protokół pokontrolny z kontroli doraźnej przeprowadzonej na dokumentach w dniu 11 maja 2020 r., w którym stwierdzono wystąpienie nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (dalej: rozporządzenie 1303/2013) w zakresie postępowania dotyczącego opracowania modelu Tymczasowej Bariery Ochronnej T1/W1 z tytułu niedozwolonej zmiany postanowień zawartej umowy dotyczącej zmiany terminu jej realizacji.
Po otrzymaniu ww. protokołu skarżąca wniosła pisemne zastrzeżenia do protokołu pokontrolnego, kwestionując poczynione w tym protokole ustalenia.
Zaskarżonym pismem z dnia 7 grudnia 2020 r. stanowiącym ostateczną informację pokontrolną, o której mowa w art. 25 ust. 8 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz.U. z 2020 r. poz. 818, dalej: ustawa wdrożeniowa), Instytucja Zarządzająca RPO WZ poinformowała skarżącą o zakończeniu czynności kontrolnych stwierdzając jednocześnie, iż w realizowanym przez skarżącą Projekcie doszło do wystąpienia nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia 1303/2013. Pismo to zostało doręczone skarżącemu za pośrednictwem systemu teleinformatycznego SL2014.
Pismem z dnia 30 grudnia 2020 r. skarżąca wezwała Zarząd Województwa Zachodniopomorskiego do usunięcia naruszenia prawa, a następnie złożyła przedmiotową skargę do Sądu.
Uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi, organ wskazał, że zaskarżone pismo z dnia 7 grudnia 2020 r. stanowiące ostateczną informację pokontrolną zostało sporządzone na podstawie art. 25 ust. 8 i n. ustawy wdrożeniowej, w wyniku przeprowadzonej przez Instytucję Zarządzającą RPO WZ kontroli realizowanego przez skarżącego Projektu. Organ wskazał, że z racji tego, że stwierdzona u skarżącej nieprawidłowość została zakwalifikowana jako nieprawidłowość indywidualna, która wystąpiła w uprzednio zatwierdzonym wniosku o płatność, zastosowanie w niniejszej sprawie znajdzie art. 24 ust. 9 pkt 2) ustawy wdrożeniowej, który obliguje w takim przypadku Instytucję Zarządzającą RPO WZ do nałożenia na skarżącego korekty finansowej oraz wszczęcia procedury odzyskiwania od beneficjenta kwoty współfinansowania UE w wysokości odpowiadającej wartości korekty finansowej, zgodnie z art. 207 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U.
z 2021 r. poz. 305, dalej: "u.f.p.").
Zdaniem organu, w okolicznościach niniejszej sprawy, tylko zatem wydana w opisanym wyżej trybie ostateczna decyzja administracyjna mogłaby być przedmiotem skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.
W ocenie organu, podstawą wniesienia skargi na informację pokontrolną nie może stanowić art. 3 § 2 pkt.
4) p.p.s.a., z tego względu, że samo stwierdzenie przez Instytucję Zarządzającą RPO WZ w zaskarżonym piśmie z dnia 7 grudnia 2020 r., że w projekcie skarżącego wystąpiła nieprawidłowość indywidualna, nie powoduje jeszcze powstania po stronie skarżącej żadnych uprawnień lub obowiązków, o których mowa w tym przepisie.
Czynność polegająca na sporządzeniu przez Instytucję Zarządzającą RPO WZ informacji i doręczeniu jej skarżącej została wprost wyłączona z zakresu kontroli działalności administracji publicznej sprawowanej przez sądy administracyjne na mocy art. 3 § 2 pkt.
- 4) p.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje.
Skarga jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Warunkiem merytorycznego rozpatrzenia skargi jest złożenie jej na akt lub czynność objętą zakresem właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, określonej w art. 3 § 2 i § 3 p.p.s.a.
Na podstawie art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.
z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U.
z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) 5)bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
- 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.). Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. (art. 3 § 3 p.p.s.a.).
W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest pismo Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego stanowiące stanowisko organu w sprawie wniesionych zastrzeżeń z dnia 10 sierpnia 2020 r. do protokołu pokontrolnego z dnia 16 lipca 2020 r., które zostało wydane na podstawie art. 25 ust. 8 ustawy wdrożeniowej (ostateczna informacja pokontrolna). Skarżąca kwestionuje zawartą w nim informację o ustalonych nieprawidłowościach w ramach realizacji Projektu.
Poza sporem jest, że zaskarżone pismo nie stanowi aktów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1, 2, 3, 4a, 5, 6 p.p.s.a. oraz nie jest skargą na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Sąd stwierdził, że pismo to nie stanowi również aktu lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
W orzecznictwie i literaturze przedmiotu przyjmuje się, że o akcie lub czynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., można mówić wówczas, gdy akt (czynność) podjęty jest w sprawie indywidualnej, skierowany jest do oznaczonego podmiotu administrowanego, dotyczy uprawnienia lub obowiązku tego podmiotu, samo zaś uprawnienie lub obowiązek, którego akt (czynność) dotyczy, są określone w przepisie prawa powszechnie obowiązującego (zob. uchwała NSA z 4 lutego 2008 r. sygn. akt I OPS 3/07, dostępna na www.orzeczenia.nsa.gov.pl oraz J. Drachal, J. Jagielski, R. Stankiewicz w "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz." pod redakcją R. Hausera i M. Wierzbowskiego; Warszawa 2015; str. 61 do 72).
Odnosząc powyższe uwagi do zaskarżonego pisma należy stwierdzić, że nie nakłada na podmiot kontrolowany uprawnień czy obowiązków.
Zgodnie z art. 9 ust. 2 pkt 7 i 8 ustawy wdrożeniowej do zadań instytucji zarządzającej należy w szczególności prowadzenie kontroli realizacji programu operacyjnego, w tym weryfikacja prawidłowości wydatków ponoszonych przez beneficjentów - w przypadku krajowego albo regionalnego programu operacyjnego i nakładanie korekt finansowych.
Stosownie zaś do art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184, podlegają zwrotowi wraz z odsetkami. W przypadku stwierdzenia okoliczności, o których mowa w ust. 1, m.in. instytucja zarządzająca wzywa do: 1) zwrotu środków lub 2) do wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnych płatności, o którym mowa w ust. 2, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania (art. 207 ust. 8 tej ustawy). Po bezskutecznym upływie terminu, o którym mowa w ust. 8, organ pełniący funkcję instytucji zarządzającej lub instytucji pośredniczącej, wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki, oraz sposób zwrotu środków, z uwzględnieniem ust. 2 (art. 207 ust. 9 pkt 1 u.f.p.). Decyzji, o której mowa w ust. 9, nie wydaje się, jeżeli dokonano zwrotu środków przed jej wydaniem (art. 207 ust. 10 u.f.p.).
Od decyzji, o której mowa w art. 207 ust. 9 pkt 1 u.f.p. stronie służy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (ust. 12a pkt 1), a następnie skarga do sądu.
Wymaga wyjaśnienia i podkreślenia, że ustalenie nieprawidłowości w toku kontroli i nałożenie korekty finansowej przez instytucję zarządzającą (pośredniczącą lub wdrażającą) w toku postępowania kontrolnego, jest jedynie etapem dochodzenia zwrotu kwoty ustalonej korektą, poprzedzającym postępowanie administracyjne w tej sprawie, wszczynane na podstawie art. 207 ust. 9 u.f.p. Ustalenia dotyczące nieprawidłowości i ewentualne korekty podjęte w toku postępowania kontrolnego nie wiążą organu orzekającego o zwrocie. Stanowią element stanu faktycznego tej sprawy.
W konsekwencji nieprawidłowości i nałożenie korekty podlega również kontroli sądu rozpatrującego skargę na decyzję zobowiązującą do zwrotu, w ramach oceny ustaleń faktycznych będących podstawą rozstrzygnięcia o zwrocie (zob. uchwała NSA z 27 października 2014 r., sygn. akt II GPS 2/14 - dostępna na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Podsumowując, należy stwierdzić, że informacje pokontrolne nie podlegają kontroli sądowoadministracyjnej. Mają one charakter wyłącznie techniczny i nie stanowią aktu lub czynności z zakresu administracji, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., podlegających zaskarżeniu do sądu administracyjnego, w szczególności brak im znamion wykonalności jako implikacji realizacji władztwa administracyjnego. Cechy aktu administracyjnego, z czym wiąże się możliwość złożenia skargi do sądu administracyjnego, ma natomiast decyzja, o której mowa w art. 207 ust. 9 u.f.p.
Z uwagi na powyższe Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji postanowienia, albowiem skarga dotyczy aktu lub czynności nieobjętych zakresem właściwości sądów administracyjnych. Rozstrzygnięcie o zwrocie wpisu uzasadnia art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.