Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczeciniez 6 maja 2015 r., sygn. akt I SA/Sz 1365/14

Uzasadnienie

1. A. P. T. "N." Sp. z o.o. (zwana dalej: Spółką) została zawiązana umową spółki z dnia 1.09.2004 r. - Rep. [..], a zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym w dniu 20.09.2004 r. W skład zarządu spółki wchodzili: w okresie od 20.09.2004 r. do 3.03.2006 r. E. W. jako prezes oraz J. R. jako wiceprezes, zaś w okresie od 4.03.2006 r. do 29.08.2013 r. – E. W. jako prezes jednoosobowego zarządu.

2. Spółka złożyła w D. Urzędzie Skarbowym w K. deklaracje VAT-7 na podatek od towarów i usług oraz ich korekty za miesiące sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2008 r.; styczeń 2009 r. oraz sierpień, wrzesień, październik 2010 r., wykazując należny podatek. Wykazane kwoty nie zostały przez Spółkę uregulowane, wobec czego wystawione zostały tytuły wykonawcze szczegółowo (opisane w decyzji).

3. W toku postępowania egzekucyjnego dokonano zajęcia rachunku bankowego w K. B. SA, który poinformował o braku środków pieniężnych na rachunku Spółki. W okresie od 11.10. 2012 r. do 4.10.2013 r. poborca skarbowy uzyskał od Spółki łącznie [..] zł Egzekucja z pieniędzy nie doprowadziła do zaspokojenia w całości zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę. Z protokołu o stanie majątkowym z dnia 23.04. 2013 r. wynikało, iż Spółka nie osiąga żadnych dochodów, od dwóch lat jej działalność jest zawieszona, nie posiada wierzytelności, ruchomości oraz nieruchomości.

Pismami z dnia: 19.06.2013 r. i 30.09.2013 r. Organ egzekucyjny poinformował, iż prowadzona wobec Spółki egzekucja okazała się w części bezskuteczna z uwagi na brak możliwości zastosowania środków egzekucyjnych przewidzianych przepisami ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 z późn. zm.).

4. Postanowieniem z dnia 24.10.2013 r., Organ podatkowy wszczął postępowanie wobec byłego członka zarządu A. P. T. "N." Sp. z o.o. – E. W., zmierzając do orzeczenia o jego solidarnej odpowiedzialności za zobowiązania Spółki w zakresie należności w podatku od towarów i usług za ww. miesiące. Jak ustalił Organ, E. W. pełnił funkcję członka zarządu w A. P. T. "N." Sp. z o.o. w okresie, kiedy powstały przedmiotowe zobowiązania. Spółka nie prowadzi działalności, nie posiada żadnego mienia mogącego zaspokoić roszczenia wierzyciela. Zobowiązany nie dokonał zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości.

5. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Naczelnik P. Urzędu Skarbowego w S. orzekł o solidarnej odpowiedzialności E. W. za zaległości podatkowe ww. Spółki w wysokości [...] zł z odsetkami za zwłokę [...] zł i kosztami egzekucyjnymi [...] zł.

6. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, E. W. pismem z dnia 30.12.2013 r. odwołał się do Dyrektora Izby Skarbowej w S., wnosząc o uchylenie w całości ww. decyzji i umorzenie postępowania, względnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Organowi podatkowemu I instancji.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 116 § 1, 2 i 4 Ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie, że egzekucja prowadzona z majątku Spółki jest w znacznej części bezskuteczna. Wskazał, iż Spółka w ostatnim roku uregulowała zaległości podatkowe w łącznej wysokości [...] zł. Ponadto cały czas dokonuje wpłat na poczet zadłużenia, a środki pieniężne pozyskuje ze zgromadzonego kapitału zakładowego oraz dopłat jednego wspólnika. Powyższe oznacza, iż egzekucja cały czas trwa i jest w pełni skuteczna, skoro Spółka posiada majątek w postaci środków finansowych. Zdaniem Odwołującego, w tym zakresie Organ egzekucyjny nie przeprowadził jakiegokolwiek postępowania dowodowego ograniczając się jedynie do zajęcia rachunku bankowego.

7. Organ odwoławczy po przeanalizowaniu materiałów zgromadzonych w aktach sprawy uznał, iż niezbędne jest przeprowadzenie dodatkowego postępowania celem uzupełnienia zgromadzonych już dowodów. Postanowieniem z dnia 6.03.2014 r. zlecił Naczelnikowi P. Urzędu Skarbowego w K. przeprowadzenie dodatkowego postępowania i uzupełnienie dowodów we wskazanym zakresie.

8. Decyzją z dnia [..]. nr [..] Dyrektor Izby Skarbowej w S. uchylił decyzję Naczelnika P. Urzędu Skarbowego w S. w części dotyczącej orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności E. W. za koszty postępowania egzekucyjnego w kwocie [...] zł i orzekł o jego solidarnej odpowiedzialności, jako byłego członka zarządu A. P. T. "N." Sp. z o.o., za koszty postępowania egzekucyjnego w kwocie [...] zł. W pozostałej części utrzymał w mocy decyzję Organu I instancji.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcia Organ odwoławczy przywołał obowiązujące przepisy prawa wskazując, iż w przedmiotowej zaistniały przesłanki orzeczenia o odpowiedzialności Strony za zaległości podatkowe Spółki. Pierwsza z przesłanek pozytywnych, czyli fakt pełnienia obowiązków członka zarządu Spółki w okresie, którego dotyczy zaległość, nie jest sporna. Ustalono bowiem, iż E. W. działał w zarządzie A. P. T. "N." Sp. z o.o. od momentu jej powstania tj. od dnia 20.09.2004 r. do dnia 29.08.2013 r. Te okoliczności potwierdza odpis pełny z Rejestru Przedsiębiorców wg stanu na dzień 29.08.2013 r. Termin płatności zobowiązań w podatku od towarów i usług za usług za sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2008 r.; styczeń 2009 r. oraz sierpień, wrzesień, październik 2010 r., za które orzeczono odpowiedzialność Strony, przypadał w czasie pełnienia przez niego funkcji członka zarządu Spółki, tj. odpowiednio: 25.09.2008 r., 27.10.2008 r., 25.11.2008 r., 29.12.2008 r., 26.01.2009 r., 25.02.2009 r., 27.09.2010 r., 25.10.2010 r., 25.11.2010 r.

Odnosząc się do kolejnej przesłanki pozytywnej - bezskuteczności egzekucji, Organ odwoławczy zauważył, iż pojęcia tego nie wyjaśnia ani ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ani Ordynacja podatkowa. Pojęcie bezskuteczności zależy zatem definiować zgodnie z wykładnią językową, jako nieprzynoszące pożądanych rezultatów. Celem egzekucji jest doprowadzenie do zaspokojenia roszczeń wierzyciela. O skuteczności egzekucji można więc mówić wówczas, gdy zostanie osiągnięty oczekiwany rezultat tj. wyegzekwowanie kwoty długu.

Jak wskazał Organ odwoławczy w przedmiotowej sprawie, nie doszło do zaspokojenia w całości należności wobec Skarbu Państwa. Z protokołów o stanie majątkowym sporządzonych w dniach 30.07.2009 r., 25.02.2010 r., 17.09.2010 r. i 23.04.2013 r. z E. W. pełniącym wówczas obowiązki prezesa wynika, iż Spółka nie osiąga dochodów, a jej działalność jest zawieszona. Lokal stanowiący siedzibę Spółki jest przedmiotem najmu. Prezes wskazał również, iż Spółka nie posiada majątku nieruchomego, środków transportowych, praw majątkowych ani wyposażenia. Zajęcia rachunków bankowych okazały się bezskuteczne. B. Z. WBK S.A. poinformował o braku środków na rachunkach Spółki. Ustalono, że Spółka nie figuruje w operacie ewidencji gruntów i budynków m. K. oraz elektronicznym rejestrze Ksiąg Wieczystych. Spółka nie figuruje również w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców CEPiK. Z pisma ZUS Oddział w K. z dnia 26.06.2013 r., kolejnego wierzyciela Spółki wynika, iż Spółka wyrejestrowała działalność gospodarczą, nie posiada wierzytelności oraz praw majątkowych, ruchomości i nieruchomości do ewentualnego zajęcia, a Oddział nie dysponuje dodatkowymi informacjami o majątku Spółki.

Zdaniem Organu Odwoławczego, Organ egzekucyjny podjął wszelkie możliwe czynności w celu wyegzekwowania zaległości podatkowych Spółki, jednakże nie ustalono majątku, z którego można by skutecznie zaspokoić należności w podatku od towarów i usług.

9. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w S., powoływanie się z kolei w sposób ogólnikowy na posiadanie przez Spółkę środków pieniężnych pochodzących ze zgromadzonego kapitału zakładowego oraz dopłat wspólnika - bez podania wartości i miejsca położenia, nie wyczerpuje przesłanki zwalniającej z odpowiedzialności osoby trzeciej tj. wskazania mienia, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości w znacznej części. Zdaniem Organu odwoławczego wskazanie mienia, o którym mowa w art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, musi być przede wszystkim wskazaniem mienia kompletnego, realnego, dostępnego do natychmiastowego wyegzekwowania, o wiarygodnej, nie budzącej wątpliwości wartości pieniężnej, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części. Nie jest zatem wystarczające wskazanie mienia, z którego egzekucja jest jedynie potencjalnie możliwa. Strona, mimo wezwania z dnia 7.07.2014 r., nie przedstawiła żadnych dokumentów świadczących o istnieniu takiego mienia.

10. Nadto, z dokonanych ustaleń wynikało, iż Spółka zaprzestała regulowania nie tylko należności w podatku od towarów i usług za sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2008 r.; styczeń 2009 r. oraz sierpień, wrzesień, październik 2010 r., ale również z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne doprowadzając do powstania zaległości z tego tytułu za październik i grudzień 2008 r., styczeń, kwiecień, maj i grudzień 2009 r., okres od stycznia do października i grudzień 2010 r. oraz styczeń 2011 r. w łącznej wysokości [...] zł. Ww. należności objęte były postępowaniem egzekucyjnym. Zdaniem Organu odwoławczego powyższe wskazuje, że problemy Spółki z płatnością jej zobowiązań - niezależnie od danych wykazanych w sprawozdawczości finansowej - miały miejsce już w II półroczu 2008 r. Okoliczności te potwierdzają, iż Spółka od września 2008 r. nie była w stanie spłacać w pełni zobowiązań, a stan ten nie uległ zmianie. Oceny w tym zakresie nie zmienia fakt osiągnięcia w 2008 r. przez Spółkę zysku w wysokości [...] zł.

Jak wskazał Organ odwoławczy, lata 2007, 2009 i 2010 Spółka zamknęła stratą w kwotach odpowiednio: [...] [...] [...] zł.

Zatem E. W. - jako sprawujący zarząd nad Spółką - nie złożył wniosku o ogłoszenie upadłości lub o wszczęcie postępowania układowego w obowiązującym terminie. Ponadto nie wykazał, iż zaniechanie tego obowiązku nastąpiło nie z jego winy. Wobec powyższego, spełnione zostały wszystkie przesłanki uzasadniające orzeczenie o odpowiedzialności podatkowej E. W., jako byłego członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, za zaległości podatkowe Spółki A. P. T. "N." Sp. z o.o.

Dyrektor Izby Skarbowej w S. uznał jednak za bezpodstawne obciążenie Strony odpowiedzialnością podatkową za koszty egzekucyjne w kwocie [...] zł. Ustalił bowiem, iż na dzień wydania decyzji Organu podatkowego I instancji ich wysokość wynosiła [...] zł. Nadto zauważył, iż po uwzględnieniu kwot uzyskanych od Spółki w toku postępowania egzekucyjnego zaległości wynoszą [...] zł i obejmują należności w podatku od towarów i usług za okres od września do grudnia 2008 r. i styczeń 2009 r. (wg stanu z dnia 4.09.2014 r.).

11. Nie zgadzając się z powyższą decyzją, Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S.ie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej i przekazanie sprawy Dyrektorowi Izby Skarbowej w S. do ponownego rozpoznania względnie uchylenie w/w decyzji oraz poprzedzającą jej decyzji Naczelnika P. Urzędu Skarbowego w K. z dnia 5.12.2013 r.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa tj. art. 116 § 1, 2 i 4 Ordynacji podatkowej poprzez nie przyjęcie, iż Spółka z o.o. "N." reguluje swoje zobowiązania podatkowe cały czas, w tym nawet do chwili obecnej, co wskazuje, iż egzekucja jest skuteczna.

W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał, że Organy podatkowe przyjęły, iż zadłużenie Spółki wobec budżetu państwa wynosi [...] zł oraz odsetki [...] zł i koszty egzekucyjne [...] zł. W ocenie Skarżącego, stanowisko Organów jest błędne i niezgodne z rzeczywistością. Spółka cały czas spłaca swoje zadłużenie i w chwili obecnej wynosi ono około [...] zł (należność główna). Tymczasem Organy podatkowe przyjęły wysokość zadłużenia głównego (podstawowego) na kwotę ponad [...] zł.

Zdaniem Skarżącego, spłata zadłużenia przez Spółkę wskazuje jednoznacznie na fakt, iż egzekucja jest skuteczna.

12.W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w S. wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

1. 13. W wyniku przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonej decyzji, mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy, sformułowane w skardze zarzuty i wspierające je argumenty, Sąd stwierdził, że brak jest podstaw do zakwestionowania stanowiska wyrażonego w wydanym rozstrzygnięciu. Zaskarżona decyzja znajduje bowiem podstawy w prawie materialnym, a jej wydanie poprzedziło postępowanie, w którym nie uchybiono regułom procesowym.
2. 14. Przedmiotem zaskarżonej decyzji jest odpowiedzialność członka zarządu Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zaległości podatkowe tej Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2008 r.; styczeń 2009 r. oraz sierpień, wrzesień, październik 2010 r.
3. 15. Granice odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe podatnika zakreślają przepisy rozdziału 15 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) zatytułowanego "Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich". Zgodnie z art. 107 § 1 Ordynacji podatkowej w przypadkach i w zakresie przewidzianym w tym rozdziale za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie a odpowiedzialność ta obejmuje cały ich majątek. Zakresem tej odpowiedzialności objęte zostały podatki niepobrane oraz pobrane a niewpłacone przez płatników jak również odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych, niezwrócone w terminie zaliczki naliczonego podatku od towarów i usług oraz oprocentowanie tych zaliczek, a także koszty postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy odnoszące się do odpowiedzialności osób trzecich stanowią inaczej (art. 107 § 2 Ordynacji podatkowej).

Do odpowiedzialności podatkowej Skarżącego w przedmiotowej sprawie, jak prawidłowo ustaliły to Organy podatkowe obu instancji, znajduje zastosowanie przepis art. 116 Ordynacji podatkowej. Stosownie do treści ww. przepisu art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:

1. 1) nie wykazał, że:
2. a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo
3. b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy;
4. 2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Odpowiedzialność członków zarządu, określona w § 1, obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu (§ 2).

Odpowiedzialność osób trzecich za zobowiązanie podatkowe ma zatem charakter akcesoryjny i następczy - występuje jedynie w sytuacji niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania podatkowego przez podatnika i jest uzależniona od istnienia jego odpowiedzialności. Jest to także odpowiedzialność subsydiarna. Wierzyciel podatkowy nie ma swobody kolejności zgłaszania roszczenia do podatników lub osoby trzeciej lecz kolejność ta jest ściśle określona przez przepisy prawa podatkowego.

Wydanie decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej wymaga wykazania zarówno przesłanek pozytywnych tej odpowiedzialności, jak również wykazania, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki wyłączające tę odpowiedzialność, tzw. przesłanki egzoneracyjne (por. uchwała NSA z 10 sierpnia 2009 r., sygn. akt II FPS 3/09, ONSAiWSA 2009/6/103, ZNSA 2009/5/113, PP 2009/10/53, POP 2010/2/125) Przytoczony wyżej art. 116 Ordynacji podatkowej ustala warunki odpowiedzialności członka zarządu spółki za zobowiązanie podatkowe tej Spółki a także wskazuje jak rozłożony jest ciężar dowodzenia powyższych przesłanek. Na Organie podatkowym spoczywa obowiązek wykazania bezskuteczności egzekucji oraz pełnienia przez członka zarządu funkcji w czasie powstania zobowiązań, które przekształciły się w zaległości podatkowe natomiast Stronę obciąża wykazanie okoliczności wyłączających odpowiedzialność.

W związku z tym, kontrola zasadności przeniesienia na Skarżącego odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe Spółki sprowadza się do zbadania czy w sprawie zostały spełnione wymienione w art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej przesłanki przeniesienia odpowiedzialności na osobę trzecią, tj. czy zaległość podatkowa Spółki powstała z tytułu zobowiązań powstałych w czasie faktycznego pełnienia przez Skarżącego obowiązków zarządu tej Spółki oraz czy egzekucja zadłużenia z majątku Spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna. W dalszej kolejności należy również stwierdzić czy w toku postępowania Skarżący wykazał zaistnienie ewentualnej negatywnej przesłanki przypisania mu odpowiedzialności.

16. Według Sądu, trafne było stanowisko Organów podatkowych sprowadzające się do konkluzji, że spełnione zostały zarówno pozytywne jak i negatywne przesłanki, uzasadniające solidarną odpowiedzialność Skarżącego, jako członka zarządu Spółki za zaległości podatkowe Spółki.

Bezsporne było, że Skarżący działał w zarządzie A. P. T. "N." Sp. z o.o. od dnia 20.09.2004 r. do dnia 29.08.2013 r. (w okresie od 20.09.2004 r. wraz z J. R., a od dnia 4.03.2006 r. jako prezes jednoosobowego zarządu). Te okoliczności potwierdza odpis pełny z Rejestru Przedsiębiorców nr KRS: [..] wg stanu na dzień 29.08.2013 r. Termin płatności zobowiązań w podatku od towarów i usług za usług za sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2008 r.; styczeń 2009 r. oraz sierpień, wrzesień, październik 2010 r., za które orzeczono odpowiedzialność Skarżącego przypadał w czasie pełnienia przez Skarżącego funkcji członka zarządu Spółki, tj. odpowiednio: 25.09.2008 r., 27.10.2008 r., 25.11.2008 r., 29.12.2008 r., 26.01.2009 r., 25.02.2009 r., 27.09.2010 r., 25.10.2010 r., 25.11.2010 r.

W ocenie Sądu, Organy podatkowe wykazały także, że egzekucja w stosunku do Spółki była bezskuteczna. W świetle uchwały NSA z 8 grudnia 2008r. sygn. akt II FPS 6/08, bezskuteczność egzekucji ustala się na podstawie każdego prawnie dopuszczalnego dowodu. Zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy potwierdza, że Organ egzekucyjny podejmował wszechstronne działania, mające na celu ustalenie i wyegzekwowanie składników majątku Spółki. W trakcie prowadzonej egzekucji, Organ egzekucyjny nie ograniczał się do jednego sposobu egzekucji, lecz poszukiwał składników majątkowych mogących stanowić źródło środków pieniężnych na zaspokojenie należności podatkowych.

Organy podatkowe przeanalizowały podejmowane w sprawie czynności egzekucyjne i ich rezultat, a następnie dokonały oceny zgromadzonego w tym zakresie materiału dowodowego w postaci protokołów o stanie majątkowym zobowiązanego, informacji uzyskanych ze Starostwa Powiatowego i Urzędu Miejskiego w K., Centralnej Informacji Ksiąg Wieczystych, CEPiK, banku, ZUS oraz zestawienia rozliczenia uzyskanych w postępowaniu egzekucyjnym kwot.

Przebieg czynności egzekucyjnych, w tym zastosowane środki egzekucyjne, zostały szczegółowo przedstawione w sprawozdaniach i dokumentach Organu egzekucyjnego znajdujących się w aktach postępowania, z którymi Skarżący miał możliwość zapoznania się.

Dokonane czynności egzekucyjne nie doprowadziły jednak do ściągnięcia zaległych kwot podatku. W okresie od 11.10. 2012 r. do 4.10.2013 r. poborca skarbowy uzyskał od Spółki łącznie [...] zł. Z protokołu o stanie majątkowym z dnia 23.04. 2013 r. wynikało, iż Spółka nie osiąga żadnych dochodów, od dwóch lat jej działalność jest zawieszona, nie posiada wierzytelności, ruchomości oraz nieruchomości.

W ocenie Sądu, mając na uwadze fakt, iż egzekucja wobec majątku Spółki okazała się w części bezskuteczna, Organy podatkowe prawidłowo przyjęły, iż została spełniona kolejna przesłanka warunkująca orzeczenie odpowiedzialności Skarżącego jako byłego członka zarządu Spółki z o.o. za jej zaległości podatkowe.

1. 17. Przechodząc do analizy przesłanek negatywnych z art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, w pierwszej kolejności należy odnieść się do kwestii momentu, w którym taki wniosek powinien był zostać złożony.

Termin do złożenia przedmiotowego wniosku określony jest w przepisach ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1361 ze zm.). Zgodnie z art. 21 ust. 1 tej ustawy, dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. Jeżeli dłużnikiem jest osoba prawna albo inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, obowiązek, o którym mowa w ust. 1, spoczywa na każdym, kto ma prawo go reprezentować sam lub łącznie z innymi osobami (ust. 2). Osoby, o których mowa w ust. 1 i 2, ponoszą odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną wskutek niezłożenia wniosku w terminie określonym w ust. 1 (ust. 3).

Z kolei według art. 11 ust. 1 ustawy, dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań. Dłużnika będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje (ust. 2).

Jak wynika z zebranego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego, prawidłowo Organy podatkowe ustaliły, iż Skarżący nie uwolnił się od odpowiedzialności, gdyż we właściwym czasie nie zgłosił wniosku o ogłoszenie upadłości. Organy podatkowe prawidłowo wykazały na podstawie zgromadzonych materiałów dowodowych, dotyczących kondycji finansowej Spółki, iż Spółka zaprzestała regulowania nie tylko należności w podatku od towarów i usług sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2008 r.; styczeń 2009 r. oraz sierpień, wrzesień, październik 2010 r., ale również z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne doprowadzając do powstania zaległości z tego tytułu za październik i grudzień 2008 r., styczeń, kwiecień, maj i grudzień 2009 r., okres od stycznia do października i grudzień 2010 r. oraz styczeń 2011 r. w łącznej wysokości [...] zł. Świadczy to jednoznacznie o problemach finansowych, wyrażających się w zaprzestaniu regulowania zobowiązań publicznoprawnych.

Powyższe wskazuje, że problemy Spółki z płatnością jej zobowiązań miały miejsce już w II półroczu 2008 r. Okoliczności te potwierdzają, iż Spółka od września 2008 r. nie była w stanie spłacać w pełni zobowiązań, a stan ten nie uległ zmianie. Fakt istnienia zaległości stanowił podstawę do złożenia wniosku o upadłość. Oceny w tym zakresie nie zmienia fakt osiągnięcia w 2008 r. przez Spółkę zysku w wysokości [...] zł. Jak wynika z akt sprawy, lata 2007, 2009 i 2010 Spółka zamknęła stratą w kwotach odpowiednio: [...] [...] [...] zł.

Powyższy stan niewypłacalności stanowił więc podstawę złożenia wniosku o upadłość przez Skarżącego jako prezesa Spółki, którego to wniosku jednakże nie złożył.

18. Ponadto, należy podkreślić, że Skarżący również nie wykazał, iż nie ponosi winy w nieterminowym zgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości ani nie wskazał majątku, z którego egzekucja przedmiotowych należności byłaby możliwa. Należy zauważyć, że badanie braku zawinienia, jako okoliczności wyłączającej odpowiedzialność za zaległości podatkowe Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, odnosi się do oceny przyczyn, które legły u podstaw tego, że we właściwym czasie członek zarządu tej Spółki nie zgłosił wniosku o ogłoszenie upadłości lub o wszczęcie postępowania układowego. Ocenie podlega zatem w tej mierze należyta staranność członka zarządu, jego postępowanie w sytuacji, gdy zaistniały podstawy do tego, aby złożyć do sądu stosowne wnioski. Dla oceny kryterium braku winy, jako okoliczności zwalniającej z odpowiedzialności, nie mają natomiast znaczenia okoliczności związane z prowadzaniem przez członka zarządu spraw Spółki czy jego wpływu na doprowadzanie Spółki do utraty zdolności majątkowej. Niewypłacalność ma bowiem charakter obiektywny i wiąże się wyłącznie z niewykonywaniem wymagalnych zobowiązań, bez względu na przyczynę. Jak wskazuje się w doktrynie prawa upadłościowego "dla określenia stanu niewypłacalności bez znaczenia też jest przyczyna niewykonywania zobowiązań. Niewypłacalność istnieje więc nie tylko wtedy, gdy dłużnik nie ma środków, lecz także wtedy, gdy dłużnik nie wykonuje zobowiązań z innych przyczyn, np. nie wykonuje zobowiązań w celu doprowadzenia swego kontrahenta do stanu niewypłacalności albo też nie wykonuje zobowiązań z przyczyn irracjonalnych" (A. Jakubecki, F. Zedler, Prawo upadłościowe i naprawcze. Komentarz, Lex 2011, komentarz do art. 11). Sąd podzielił pogląd wyrażony w wyroku WSA w Lublinie z dnia 29 stycznia 2008 r., sygn. akt I SA/Lu 717/07, iż "przez niewypłacalność rozumie się niewykonywanie przez dłużnika ciążących na nim wymagalnych zobowiązań, co stwarza podstawę ogłoszenia w stosunku do niego upadłości. Przy czym nieistotne jest czy nie wykonuje on wszystkich zobowiązań, czy też tylko niektórych z nich. Nieistotny jest również rozmiar niewykonywanych przez dłużnika zobowiązań, bowiem nawet niewykonywanie zobowiązań o niewielkiej wartości oznacza jego niewypłacalność. Niewypłacalność stanowiąca podstawę ogłoszenia następuje, gdy dłużnik nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań bez rozróżnienia na zobowiązania o charakterze cywilno czy publicznoprawnym".

19. Mając na uwadze powyższe okoliczności, według składu orzekającego w sprawie, Organy podatkowe prawidłowo wywiodły, że Skarżący nie wykazał okoliczności uwalniających go od odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki określone w art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej. Niewykazanie zaistnienia przesłanek uwalniających Skarżącego od odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki oznacza, przy jednoczesnym dowiedzeniu przez Organy podatkowe bezskuteczności egzekucji oraz faktu pełnienia przez Skarżącego funkcji członka zarządu w czasie powstania zobowiązań podatkowych, które przekształciły się w zaległości podatkowe, iż Organy prawidłowo orzekły o odpowiedzialności Skarżącego za zaległości podatkowe tej Spółki.

20. Odnosząc się do prawidłowość prowadzonego wobec Spółki postępowania egzekucyjnego wskazać należy, iż przedmiotem postępowania w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności osoby trzeciej za zobowiązania podatnika, nie może być w istocie weryfikacja poprawności podejmowanych działań egzekucyjnych. W niniejszym postępowaniu jedynie dokonuje się oceny czynności egzekucyjnych do dłużnika podstawowego w kontekście zaistnienia przesłanki bezskuteczności egzekucji, co zostało uczynione. Wskazać też należy, iż z istoty postępowania egzekucyjnego wynika, że stroną tego postępowania jest podatnik (dłużnik podstawowy), a osoba trzecia (członek zarządu) nie może formułować zarzutów wobec podjętych środków egzekucyjnych.

21. Nie można również uznać, iż w toku postępowania w niniejszej sprawie wskazany został majątek, z którego można byłoby wyegzekwować należności w znacznej części. Sąd podziela stanowisko Organów podatkowych, iż możliwość uwolnienia się przez członka zarządu od odpowiedzialności za zobowiązania Spółki kapitałowej istnieje wówczas, gdy osoba taka wskaże na bieżące istnienie takiego majątku Spółki, który pozwoli na faktyczne i skuteczne zaspokojenie należności Skarbu Państwa. Oznacza to, że aby móc się uwolnić od odpowiedzialności, członek zarządu obowiązany jest do wskazania konkretnych składników lub praw majątkowych (ze wskazówką co do ich usytuowania, wartości, itp.), które realnie pozwolą na skierowanie do tego mienia czynności egzekucyjnych. Samo tylko ogólnikowe twierdzenie, że Spółka posiada środki finansowe bez przedstawienia jednoznacznych dowodów świadczących o ich istnieniu, wysokości i miejscu przechowywania nie daje możliwości przeprowadzenia egzekucji w tym zakresie. Tym bardziej, iż z ustaleń postępowania egzekucyjnego nie wynika, aby Spółka dysponowała mieniem pozwalającym w znacznej części zaspokoić należności podatkowe. Zatem, samo powoływanie się na fakt, iż Spółka cały czas spłaca swoje zadłużenie nie może stanowić wystarczającej przesłanki do zwolnienia Skarżącego z odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki na podstawie art. 116 § 1 pkt 2 O.p.

22. Reasumując należy stwierdzić, że w omawianej sprawie Organ wykazał zaistnienie przesłanek niezbędnych do orzeczenia odpowiedzialności Skarżącego za zaległości Spółki. Skarżący natomiast nie wykazał przesłanek uwalniających go od tej odpowiedzialności, tj.: mienia Spółki umożliwiającego zaspokojenie zaległości w znacznej części, ewentualnie złożenia we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości lub postępowania układowego albo braku winy w niepodjęciu działań w tym kierunku.

23. Z powyższych względów Sąd uznał zarzuty skargi za niezasadne i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) orzekł jak w sentencji.