Uzasadnienie
Pismem z dnia 23 listopada 2015 r. M.S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 r. wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Postanowieniem z 18 stycznia 2016 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie odmówił przyznania Skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że referendarz sądowy po analizie dokumentów przedłożonych przez stronę stwierdził, że wniosek strony nie zasługiwał na uwzględnienie gdyż Skarżący nie wykazał, iż w jego przypadku może być zastosowany wyjątek od powszechnej reguły odpłatności wymiaru sprawiedliwości jakim jest instytucja zwolnienia od kosztów sądowych.
Jak wskazał referendarz sądowy, z przedstawionych dokumentów wynikało, że Skarżący uzyskiwał znaczne przychody z prowadzonej działalności gospodarczej m.in. w S. i w D., w tym z udziału w spółce cywilnej, prowadzonymi pod firmami: K. oraz E. S.C., M.S. (za 2014 r. przychody – które świadczą o rozmiarach prowadzonej działalności – wyniosły [...] zł, od stycznia do listopada 2015 r. przychody wyniosły [...] zł). Z ewidencji VAT wynikało, że w okresie od września 2015 r. do listopada 2015 r. Skarżący dokonał zakupów w wysokości łącznie [...] zł brutto, dokonał sprzedaży na kwotę [...] zł brutto. Wyciągi z rachunków bankowych za okres od lipca 2015 r. do grudnia 2015 r. wykazały dodatnie salda w kwotach przekraczających wysokość należnego wpisu (np. w Banku [...][...] zł, w [...] na dzień 1.12.2015 r. [...] zł).
Skarżący uzyskiwał także dochody z tytułu wynajmu w wysokości [...] zł miesięcznie. W tej sytuacji budziło wątpliwości oświadczenie skarżącego, że nie posiada środków finansowych oraz to, że jego miesięczny dochód wynosił ok. [...] zł netto.
Ponadto, referendarz ustalił, że skarżący posiada duży majątek w postaci budowli, budynków, gruntów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, działki rolne o pow. [...] ha, dom i mieszkanie. Skarżący wskazał, że wynajmuje jedynie mieszkanie na rzecz biura rachunkowego, dom zajmuje jego rodzina (córka, żona i rodzice). Jednocześnie nie podał żadnych specjalnych powodów, dla których nie mógłby się wyzbyć czy wykorzystać w celach zarobkowych wskazanych działek rolnych (oczekujących na odrolnienie), a które wedle oświadczenia nie są użytkowane. W związku z ich posiadaniem Skarżący jest zarejestrowany jako producent rolny, ale nie otrzymuje dopłat.
Dodatkowo referendarz zwrócił uwagę, że Skarżący w żaden sposób nie udokumentował wysokości dochodów uzyskiwanych przez jego żonę, powołując się na rozdzielność majątkową. W ocenie referendarza sądowego wysokość osiąganych przez małżonkę Skarżącego dochodów wpływa na ocenę możliwości płatniczych wnioskodawcy. Jak zauważył referendarz, na podstawie innych nadesłanych dokumentów dotyczących Skarżącego, jego żona uzyskuje dochody w ramach spółki cywilnej (50 % udziałów) prowadzonej ze Skarżącym i uzyskała z tego tytułu w 2014 r. przychody w wysokości [...] zł, posiada nieruchomości (wskazane w decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...]). W świetle powyższego, stwierdził, że oczywiste jest, iż dochody żony i jej stan majątkowy są znane Skarżącemu i powinien je przedstawić rozpoznającemu wniosek.
Skarżący wniósł od ww. postanowienia sprzeciw, a Sąd, po rozpoznaniu sprzeciwu, postanowieniem z dnia 18 lutego 2016 r. sygn. akt I SA/Sz 1373/15 utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 18 stycznia 2016 r. sygn. akt I SA/Sz 1373/15, podzielając stanowisko referendarza przedstawione w uzasadnieniu ww. postanowienia.
Skarżący uiścił w dniu 7 marca 2016 r. tytułem wpisu od skargi w sprawie kwotę [...] zł. (przelew bankowy z firmy K.).
Wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2016 r. Sąd oddalił skargę na zaskarżoną decyzję.
Wraz ze skargą kasacyjną od ww. wyroku, Skarżący złożył w dniu 4 lipca br. (uzupełniony w dniu 27 lipca 2016 r.) kolejny wniosek o prawo pomocy w sprawie, w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu od kosztów sądowych, będący aktualnie przedmiotem rozpoznania. Należy zwrócić uwagę, że koszty sądowe sprowadzają się na obecnym etapie postępowania do wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości [...] zł.
Skarżący podał w uzasadnieniu wniosku, że nie posiada środków na uiszczenie opłaty od skargi. W oświadczeniu o stanie rodzinnym podał, że prowadzi gospodarstwo domowe z [...] córką. W oświadczeniu o stanie majątkowym wpisał, że posiada dom o pow. [...] m kw., mieszkanie o pow. [...] m kw., grunty rolne o pow. [...] ha. Nie wykazał innego majątku, w tym oszczędności, papierów wartościowych i innych praw majątkowych, ani wartościowych przedmiotów.
Skarżący oświadczył, że źródłem jego utrzymania jest działalność gospodarcza, z której uzyskuje dochód w wysokości [...] zł netto.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
Przystępując do rozpoznania wniosku złożonego w niniejszym postępowaniu w pierwszej kolejności trzeba zwrócić uwagę, że w jego toku wydano już postanowienie w przedmiocie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym koszty sądowe (opisane wyżej postanowienie z 24 listopada 2015 r.), które do dnia wydania niniejszego postanowienia zachowało swą prawną moc. Prawomocnym postanowieniem z dnia 18 stycznia 2016 r. referendarz sądowy odmówił bowiem Skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym częściowym zakresie obejmującym koszty sądowe. Skarżący w dniu 7 marca br. uiścił tytułem wpisu od skargi w sprawie kwotę [...] zł; kwota ta wpłynęła z rachunku bankowego K. Wobec powyższego złożony następnie w dniu 4 lipca br. kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, podlega rozpoznaniu w trybie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., zgodnie z którym postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Odstąpienie od oceny powziętej we wcześniejszym postanowieniu może zatem wchodzić w grę jedynie wtedy, gdy okoliczności stanowiące przesłankę danego rozstrzygnięcia uległy zmianie.
Przypomnieć jeszcze wypada, że stosownie do 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Przesłanką modyfikacji orzeczenia na podstawie powyższego przepisu jest zatem zmiana okoliczności sprawy, przez które przy rozpoznawaniu wniosku o prawo pomocy należy rozumieć dane dotyczące sytuacji rodzinnej, stanu majątkowego i dochodów wnioskującego o takie wsparcie. Te bowiem są decydujące w kontekście przyznania prawa pomocy. Chodzi o zmianę w zakresie okoliczności, w oparciu o które wydano poprzednie orzeczenie. Musi być ona przy tym na tyle istotna, aby uzasadniała modyfikację tego orzeczenia.
Wskazując na powyższe, zwrócenia uwagi wymaga, że z uzasadnienia wniosku nie wynika, iżby okoliczności stanowiące podstawę odmowy przyznania prawa pomocy uległy zmianie. Skarżący nie wykazał, że w jego przypadku może być zastosowany wyjątek od powszechnej reguły odpłatności wymiaru sprawiedliwości jakim jest instytucja zwolnienia od kosztów sądowych.
W ocenie referendarza sądowego wysokość miesięcznych dochodów Skarżącego, które stanowią kwotę przekraczającą [...] zł netto miesięcznie oraz Jego stan majątkowy (dom o powierzchni [...] m2, mieszkanie o powierzchni [...] m2, nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha), pozwalają stwierdzić, że Skarżący nie jest osobą ubogą ani nie wykazał, że jego sytuacja uległa pogorszeniu, a uiszczenie kosztów sądowych, sprowadzających się na obecnym etapie postępowania do wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości [...] zł, spowoduje uszczerbek w koniecznym utrzymaniu Skarżącego i Jego [...] córki.
W opisanej sytuacji próbę przeniesienia ciężaru dotyczącego Skarżącego na Skarb Państwa należy ocenić negatywnie.
Mając na uwadze powyższe, należy stwierdzić, że Skarżący występując po raz kolejny w sprawie o przyznanie prawa pomocy nie wykazał, że okoliczności na podstawie których odmówiono mu przyznania prawa pomocy uległy zmianie.
Mając to na uwadze, nie znajdując podstaw do zmiany postanowienia w przedmiocie prawa pomocy, na podstawie art. 165 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., należało orzec, jak w sentencji.