Uzasadnienie
Skarżący L. i A. G. w odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia opłaty sądowej w kwocie [...] zł, od wniesionej skargi na wyżej wymienioną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. złożyli na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku skarżący podali, że pozostają oboje bez pracy, posiadają na utrzymaniu dwójkę uczących się dzieci, a jedyny dochód to zasiłek dla bezrobotnych A. G. w kwocie [...] zł oraz zasiłki z pomocy Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w D.. Ponadto wskazano na trudną sytuację zdrowotną skarżących i leczenie się na przewlekłe choroby.W oświadczeniu majątkowym wnioskodawcy wpisali, że posiadają ½ domu o pow. [...] m kw. w budowie, grunty rolne o pow. [...] ha, grunty pozostałe o pow. [...] m kw. i pozostałe grunty w budowie o pow. [...] m kw. Do wniosku załączono dwa zaświadczenia Gminnego Ośródka Pomocy Społecznej w D. z dnia [...] r. oraz o pobieraniu zasiłku rodzinnego na dzieci w wysokości [...] zł, a także dwa zaświadczenia z dnia [...] r. Powiatowego Urzędu Pracy w S. stwierdzające, że L. G. jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna od dnia [...] r. i nie pobiera zasiłku z tego tytułu, a A. G. pobiera zasiłek dla bezrobotnych w kwocie [...] zł ([...]m zł netto).
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), dalej w skrócie p.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w przywołanym przepisie, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych.
Prawo pomocy w istocie swej ma stanowić zabezpieczenie konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Ma bowiem umożliwiać realizację swoich praw na drodze sądowej podmiotom nie posiadającym dostatecznych środków na ponoszenie niezbędnych kosztów postępowania. Z drugiej jednak strony, Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005r, FZ 478/04 (niepubl.) podkreślił, że opłaty sądowe, do których także zalicza się wpis, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej. Dlatego też mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli.
Mając na względzie powyższe rozważania, w oparciu złożone oświadczenia i dokumenty należało stwierdzić, że skarżący zasługują na przyznanie im prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, tj w postaci zwolnienia od wpisu w kwocie [...] zł jak i pozostałych kosztów sądowych, które mogą powstać na dalszym etapie postępowania sądowego. Za uwzględnieniem wniosku skarżących przemawiają utrzymujące się bezrobocie, utrzymywanie się czteroosobowej rodziny z zasiłku dla bezrobotnych oraz z pomocy społecznej a także brak oszczędności. Należało także wziąć pod uwagę okoliczność, iż skarżący są zobowiązani do uiszczenia łącznych kosztów sądowych w kwocie [...] zł w pięciu zainicjowanych sprawach sądowych, które to koszty przewyższają sumę środków pieniężnych, którymi dysponują w miesiącu na zaspokojenie swoich potrzeb życiowych. Wprawdzie skarżący posiadają nieruchomość – dom w budowie, ale trudno wymagać aby majątek ten uczynili dodatkowym źródłem dochodu i w ten sposób zdobyli środki pieniężne na koszty sądowe.
Tym samym, z uwagi na niebezpieczeństwo pozbawienia skarżących możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, bądź ograniczenia prawa do kontroli wydanej w ich sprawie decyzji administracyjnej, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z § 3 p. p. s. a., należało orzec jak w sentencji