Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 17.11.2021 r. znak: 3201-IEC2.711.65.2021.7 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie stwierdził niedopuszczalność zażalenia na zawiadomienie Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w Szczecinie, znak: 3217 SWW-3.720.1962.2021.2.2021.MS z 17.09.2021 r. o pozostawieniu zarzutów wniesionych pismem z 9.06.2021 r. na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego z 2.10.2020 r., znak: 3217-COW.723.028065.2020, bez rozpoznania.
Z uzasadnienia postanowienia wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w Gorzowie Wielkopolskim decyzją z 23.12.2019 r. znak: 0802- SPA.4105.50.2018.101.01 określił M. A. (dalej: skarżący") opłatę paliwową w wysokości [...] zł. Od tej decyzji skarżący wniósł odwołanie. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze decyzją znak: 0801-IOA.4105.4.2020.1 utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. 5.10.2020 r. W związku z brakiem wpłaty przedmiotowej kary pieniężnej wynikającej z decyzji ostatecznej, wierzyciel - Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w Szczecinie 2.10.2020 r. wystawił tytuł wykonawczy, znak: 3217-COW.723.028065.2020, który przekazał do realizacji organowi egzekucyjnego - Naczelnika Urzędu Skarbowego Poznań-Grunwald.
W dniu 9.06.2021 r. skarżący wniósł zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Pismem z 14.07.2021 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Poznań-Grunwald przekazał zarzuty w sprawie egzekucji prowadzonej m.in. na podstawie tytułu wykonawczego nr 3217-COW.723.028065.2020 z 2.10.2020 r., wierzycielowi - Naczelnikowi Trzeciego Urzędu Skarbowego w Szczecinie. Pismem z 23.07.2021 r. Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w Szczecinie wezwał skarżącego do nadesłania pełnomocnictwa. Wezwanie zostało doręczone 30.07.2021 r. W odpowiedzi na wezwanie organu, skarżący dołączył pełnomocnictwo notarialne. Pismem z 17.09.2021 r. Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego zawiadomił skarżącego o pozostawieniu wniesionych zarzutów bez rozpoznania. Zawiadomienie zostało odebrane 23.09.2021 r.
Pismo Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w Szczecinie z 17.09.2021 r., skarżący uznał za postanowienie i złożył zażalenie pismem z 29.09.2021 r.
Ww. postanowieniem z 17.11.2021 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie stwierdził niedopuszczalność zażalenia.
Na postanowienie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. W skardze Pełnomocnik zarzucił naruszenie:
- - art. 134 w związku z art. 141 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca_1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zmian.) dalej k.p.a. - w związku z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2020 r., poz. 1427 z późn. zmian.)
- - art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji,
- - art. 64 § 2 k.p.a. w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji,
- - art. 124 § 1 i § 2 k.p.a. w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez niewłaściwe zastosowanie i wniósł o:
- 1. uchylenie w całości postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z dnia 17.11.2021 r.,
- 2. zasądzenie od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Sądowa kontrola zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) –dalej p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym (art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a.).
W ocenie Sądu skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji w Szczecinie z dnia 17.11.2021r., które stwierdza niedopuszczalność zażalenia na zawiadomienie Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w Szczecinie z dnia 17.09.2021 r., które pozostawia bez rozpatrzenia zarzuty wniesione pismem z dnia 9.06.2021 r. w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez wierzyciela Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w Szczecinie z dnia 2.10.2020r.
Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowił art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania/postanowienia oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.
Dla skutecznego złożenia skargi do sądu administracyjnego konieczne jest wyczerpanie trybu zaskarżenia orzeczenia w administracyjnym toku instancji (art. 52 § 1 ustawy p.p.s.a.). Ustawodawca dopuścił jednak możliwość zaskarżenia postanowienia o niedopuszczalności zażalenia, albowiem warunkiem, od którego prawo złożenia skargi jest uzależnione, jest nieistnienie po stronie uprawnionego środka zaskarżenia, przewidzianego w ustawie, dostępnego w postępowaniu administracyjnym (art. 52 § 2 p.p.s.a). Od kwestionowanego przez skarżącego postanowienia zwyczajne środki zaskarżenia nie przysługują, dlatego też skarga jest dopuszczalna, jednak zakres kognicji sądu administracyjnego obejmuje wyłącznie zgodność tego aktu z prawem, a więc to, czy zażalenie było dopuszczalne, czy też nie.
Zażalenie jest zatem środkiem prawnym przysługującym jedynie na rozstrzygnięcia organu administracji zapadające w drodze postanowienia i służącym tylko w przypadkach przewidzianych w ustawie. Z tego względu o zażaleniu należy powiedzieć jako o środku konkretnym, bo służącym na ściśle określone rozstrzygnięcia zapadające wyłącznie w formie postanowień. Przy czym, zażalenie wnosi się do organu odwoławczego za pośrednictwem organu I instancji w terminie 7 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia.
Stosownie do art. 141 § 1 k.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy Kodeks tak stanowi. Zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie (art. 141 § 2 k.p.a.).
Tym samym ustawodawca przewidział możliwość zaskarżenia postanowienia w administracyjnym toku instancji tylko w ściśle określonych przypadkach. Jak wynika przy tym z art. 134 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a., organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność zażalenia. Przepisy te znajdują zastosowanie, gdy zażalenie jest niedopuszczalne z przyczyn podmiotowych (np. złożenie środka zaskarżenia przez nieuprawniony podmiot) albo z przyczyn przedmiotowych (np. złożenie środka zaskarżenia nieprzewidzianego w ustawie albo złożenie środka zaskarżenia od aktu niezaskarżalnego). Niedopuszczalne jest bowiem zażalenie na postanowienie, co do którego ustawodawca nie przewidział uprawienia do jego zaskarżenia.
Analizując sprawę Sąd stwierdza, że organ odwoławczy prawidłowo w tej sytuacji stwierdził niedopuszczalność zażalenia.
Jak wynika z art. 134 k.p.a., ustawodawca posłużył się kategorycznym zwrotem "stwierdza". Konsekwencją tego jest to, że na organie drugiej instancji ciąży obowiązek wydania postanowienia o takiej treści zawsze, gdy zajdą podstawy niedopuszczalności złożenia środka zaskarżenia. Rozstrzygnięcie o takiej treści nie podlega zatem uznaniu organu drugiej instancji.
W konsekwencji przedmiotowego rozstrzygnięcia poza przedmiotem rozpoznania pozostają kwestie podniesione przez skarżącego w skardze. W orzeczeniu formalnym kończącym sprawę nie ma bowiem możliwości merytorycznego odniesienia się do jej meritum.
W rozpoznawanej sprawie skarżący zaskarżył w drodze zażalenia zawiadomienie Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w Szczecinie z dnia 17.09.2021 r. wydane na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. o pozostawieniu pism skarżącego zawierającego zarzuty egzekucyjne w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej m.in. na podstawie tytułu wykonawczego nr 3217- COW.723.028065.2020 z 2.10.2020 r. bez rozpoznania. Organ uznał, że nie uzupełnił skarżący pełnomocnictwa w wyznaczonym terminie.
Wskazać trzeba, że pozostawienie podania bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. nie wymaga wydania ani decyzji administracyjnej, ani postanowienia. Jest to czynność materialno-techniczna, o której należy zawiadomić pisemnie wnoszącego podanie z podaniem przyczyn pozostawienia podania bez rozpoznania.
W niniejszej sprawie organ odwoławczy zasadnie zatem stwierdził niedopuszczalność odwołania z powodu braku przedmiotu zaskarżenia, gdyż pozostawienie podania bez rozpoznania w trybie art. 64 § 2 k.p.a. następuje w drodze czynności materialno-technicznej, od której nie przysługuje środek zaskarżenia w postaci odwołania.
Należy dodać, że z uwagi na fakt, iż pozostawienie podania bez rozpoznania w trybie art. 64 § 2 k.p.a. nie podlega zaskarżeniu, kontrola tego aktu następuje w ramach skargi na bezczynność organu. Pozostawienie nieuzasadnione podania (wniosku) bez rozpoznania jest bowiem nierozpoznaniem sprawy w terminie. Stronie, która zarzuca organowi administracji publicznej naruszenie prawa polegające na bezczynności wobec zaniechania wszczęcia jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego na podstawie wniesionego przez nią podania (żądania), przysługuje - na zasadach ogólnych - skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego (uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2013r., I OPS 2/13, CBOSA).
Z przedstawionych względów, Sąd skargę jako nieuzasadnioną oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.