Uzasadnienie
Z. P. B. "[...]" Spółka [...] w S. pismem z dnia [...] r. (data nadania w placówce pocztowej – [...] r.) wniosła o zwieszenie postępowania podatkowego do czasu rozpoznania złożonego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 12 grudnia 2013 r. (I SA/Łd 1140/12), pytania prejudycjalnego dotyczącego wykładni przepisów prawa wspólnotowego przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej o następującej treści:
- 1. czy art. 4 ust. 1 i ust. 2 w związku z art. 5 ust. 1 Szóstej Dyrektywy Rady z dnia 17 maja 1977 roku w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych – wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku, należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się od uznaniu za dostawę towarów sprzedaży dokonanej przez podmiot, który za zgodą innej osoby dla zatajenia własnej działalności gospodarczej, posłużył się firmą tej osoby?
- 2. czy art. 17 Szóstej Dyrektywy Rady z dnia 17 maja 1977 roku w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych – wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku, należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on odliczeniu podatku z faktury wystawionej przez osobę, która jedynie firmowała sprzedaż towaru wykonaną przez inny podmiot, bez wykazania, że nabywca wiedział lub na podstawie obiektywnych okoliczności mógł wiedzieć, że transakcja, w której uczestniczy wiąże się z przestępstwem lub innymi nieprawidłowościami, jakich dopuścił się wystawca faktury lub podmiot z nim współdziałający?
W piśmie Spółka wskazała, że zbieżność treści złożonego pytania prejudycjalnego z przedmiotem postępowania prowadzonego przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. nie budzi jakichkolwiek wątpliwości i nie wymaga szerszego uzasadnienia.
Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w S. postanowieniem z dnia [...] r. odmówił zawieszenia postępowania podatkowego wszczętego wobec Z. P. B. "[...]" Spółki [...] w S.(w toku postępowania podatkowego nastąpiła zmiana siedziby Spółki).
W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał na treści art. 201 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012, poz. 749 ze zm.) i powołując się na orzecznictwo wojewódzkich sądów administracyjnych wskazał, że Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej nie jest "innym organem" o jakim mowa w tym przepisie, od rozstrzygnięcia przez, który zagadnienia wstępnego może stanowić przyczynę zawieszenia postępowania.
Organ wskazał także, że z treści przytoczonego we wniosku Spółki postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wynika, że dotyczy on stanu faktycznego, gdzie organy podatkowe uznały, iż dla możliwości odliczenia podatku naliczonego z faktur niedokumentujących transakcji gospodarczych nie ma znaczenia świadomość nabywcy, ani też dochowanie przez niego należytej staranności, natomiast w rozpoznawanej sprawie kwestia świadomości podatnika co do wiedzy czy transakcje mające stanowić podstawę odliczenia podatku naliczonego były związane z przestępstwem jest przedmiotem badania organu podatkowego.
W odwołaniu od powyższego postanowienia Spółka zarzuciła naruszenie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej przez jego błędną wykładnię i niezastosowanie, a w konsekwencji odmowę zawieszenia postępowania w sytuacji, gdy zawieszenie takie jest niezbędne, celowe i zasadne. Wskazując na powyższe wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez zawieszenie postępowania w sprawie.
Dyrektor Izby Skarbowej w S. postanowieniem z dnia [...] r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji podzielając argumentację organu pierwszej instancji oraz wskazując w uzasadnieniu, że przyszłe rozstrzygnięcie Trybunału w przedmiocie pytania prejudycjalnego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, na które powołuje się strona nie stanowi zagadnienia wstępnego, a zatem nie mogłoby być podstawą do zawieszenia kontroli podatkowych prowadzonych wobec Spółki.
We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skardze od powyższego postanowienia Spółka podobnie jak w odwołaniu zarzuciła naruszenie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej poprzez jego błędną interpretację i niezastosowanie, a w konsekwencji odmowę zawieszenia postępowania w sytuacji, gdy zawieszenie takie jest niezbędne, celowe i zasadne, W skardze zawarto wniosek o: "zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez zawieszenie postępowania w sprawie". W uzasadnieniu skargi podkreślono, że wpływu toczącego się postępowania przez Europejskim Trybunałem Sprawiedliwości na wynik sprawy podatnik upatruje w analogii kwestii prawnych występujących w obu postępowaniach, z czego organ doskonale zdaje sobie sprawę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej p.p.s.a sąd sprawuje kontrolę działalności administracji. Oznacza to, że sądowa kontrola ostatecznej decyzji administracyjnej bądź postanowienia polega na badaniu jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Spór w rozpoznawanej sprawie dotyczył możliwości zawieszenia postępowania podatkowego ze względu na toczące się przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej postępowanie w przedmiocie pytania prejudycjalnego zadanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 12 grudnia 2012 roku. Zdaniem skarżącej pytanie to dotyczyło analogicznego zagadnienia prawnego jak występujące w przypadku podatniczki.
Rozważania należy rozpocząć od przytoczenia treści art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, stosownie do którego organ podatkowy zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Przesłanka zawieszenia wskazana w art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej dotyczy zatem takiej sytuacji, gdy wydanie rozstrzygnięcia w konkretnej, jeszcze nie zakończonej sprawie, pozostaje w ścisłym związku z nie rozstrzygniętym jeszcze zagadnieniem wstępnym. Przy czym zagadnienie to musi być przesłanką konieczną do zakończenia sprawy. Jednocześnie organem rozstrzygającym to zagadnienie musi być organ lub sąd, legitymowany do jego rozstrzygania – do wydawania orzeczeń w indywidualnych sprawach.
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że zasadnie organy podatkowe odmówiły zawieszenia postępowania i to z kilku powodów.
Po pierwsze podnieść należy, że pod pojęciem zagadnienia wstępnego należy rozumieć taką sytuację, gdy wydanie orzeczenia merytorycznego w rozpoznanej przez organ podatkowy sprawie zależy od wydania innego orzeczenia merytorycznego przez inny organ lub sąd w przedmiocie stanowiącym kwestię wstępną dla rozpoznawanej sprawy. Chodzi tu zatem o dwie sprawy pozostające ze sobą w tak ścisłym związku, że wydanie decyzji w sprawie podatkowej jest uzależnione od przesądzenia pewnej kwestii, na przykład przesądzenia przez sąd powszechny kwestii statusu spadkobiercy w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku dla postępowania w przedmiocie podatku od spadków i darowizn.
W rozpoznawanej sprawie taki związek nie zachodzi, gdyż Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej nie jest "innym organem lub sądem". Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej stosownie do art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 115/47) jest właściwy do orzekania w trybie prejudycjalnym o wykładni Traktatów oraz o ważności i wykładni aktów przyjętych przez instytucje, organy lub jednostki organizacyjne Unii i to bez względu na ocenę, czy zasadne, było zwrócenie się przez WSA w Łodzi do Trybunału.
Wskazać także należy na uregulowanie zawarte w art. 203 § 1 Ordynacji podatkowej, stosownie do którego organ podatkowy, który zawiesił postępowanie z przyczyny określonej w art. 201 § 1 pkt 2, wzywa równocześnie stronę do wystąpienia w oznaczonym terminie do właściwego organu lub sądu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego, chyba, że strona wykaże, że już zwróciła się w tej sprawie do właściwego organu lub sądu. Z kolei § 2 tego przepisu zwiera regulację dotyczącą sytuacji, gdy strona nie wykonała wezwania z § 1, wskazując, że wówczas to organ podatkowy zwraca się do właściwego organu lub sądu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego. Skoro żaden przepis nie daje ani stronie postępowania podatkowego ani też organowi podatkowemu uprawnienia do wystąpienia z pytaniem prejudycjalnym do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, to Trybunał ten nie może być uznany za organ lub sąd o jakim mowa w art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej.
Wskazać także należy, że w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 19 kwietnia 2006 r. w sprawie I SA/Sz 14/06, ten Sąd wyjaśnił już, że "(...) użyte w przepisie określenie inny organ należy rozumieć jako każdy organ państwowy uprawniony na podstawie przepisów prawa do podejmowania rozstrzygnięć w prawem przewidzianej formie (...) Innym organem lub sądem nie będzie w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - Europejski Trybunał Sprawiedliwości, który orzeka o wykładni przepisów prawa wspólnotowego". Pogląd ten Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela.
Wobec niemożności zawieszenia postępowania podatkowego ze względu na wystąpienie przez WSA do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z pytaniem prejudycjalnym, nie ma znaczenia ocena treści tego pytania w kontekście występującego problemu prawnego w przedmiotowej sprawie.
Marginalnie jednak wskazać należy, że już po wydaniu postanowienia przez organ drugiej instancji, w dniu 6 lutego 2014 r. Trybunał Sprawiedliwości UE wydał postanowienie w sprawie C-3/13 na skutek zadania pytania prejudycjalnego WSA w Łodzi z dnia 12 grudnia 2012 r. w sprawie I SA/Łd 1140/12.
Z tych zatem powodów na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.