Uzasadnienie
Skarżąca P. K., wraz ze skargą na wyżej opisaną decyzję, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia [...] r. ustalono wpis od skargi w kwocie [...] zł.
W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że nie posiada środków wystarczających na uiszczenie wpisu bez poniesienia uszczerbku utrzymania dla siebie i dziecka.
Skarżąca oświadczyła, że ma na utrzymaniu [...] syna. Źródłem utrzymania rodziny jest wynagrodzenie za pracę skarżącej w wysokości [...] zł brutto. Skarżąca oświadczyła, że wraz z synem mieszka w wynajętym mieszkaniu, koszt miesięcznego wynajmu z opłatami eksploatacyjnymi wynosi ok. [...] zł. Na przedszkole wydatkuje ok. [...] zł miesięcznie.
Skarżąca nie podała, że posiada jakikolwiek majątek, za wyjątkiem samochodu [...] z [...] r.
W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego, skarżąca nadesłała:
- - potwierdzenie opłat za przedszkole (za [...] kwota [...] zł),
- - zeznanie skarżącej o wysokości osiągniętego dochodu w [...] r. PIT-37 w wykazanym przychodem ze stosunku pracy w kwocie [...] zł (dochód [...] zł), wraz z PIT-O (ulga na dziecko),
- - zaświadczenie o zatrudnieniu na czas określony od [...] r. do [...] r. na stanowisku [...] w E. S.A. z wynagrodzeniem netto [...] zł (średnia z okresu [...] miesięcy),
- - wyciągi z rachunków bankowych skarżącej za [...] i [...] b.r.,
- - umowę najmu mieszkania wraz z aneksami, z kwotą czynszu od [...] r. w wysokości [...] zł (dodatkowo skarżąca ponosi opłaty za media),
- - wyrok z dnia [...] r. rozwiązujący małżeństwo skarżącej z P. B. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do treści art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest zależne od wykazania przez stronę będącą osobą fizyczną, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Podnieść należy, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Natomiast istotą instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji tym podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej, uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych, a do podmiotów tych zalicza się przede wszystkim bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby, które pozbawione są środków do życia, bądź których środki są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko potrzeby egzystencjalne niezbędne (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2005 r., I GZ 107/05, niepubl.).
Zdaniem referendarza sądowego, wniosek skarżącej jest nieuzasadniony.
I tak, jak wynika z akt sprawy, skarżąca jest rozwódką, ma na utrzymaniu [...] syna. Jest aktualnie zatrudniona na czas określony, otrzymuje wynagrodzenie netto w kwocie [...] zł (zaświadczenie k. [...]). Skarżąca nie wskazała na inne źródła utrzymania.
P. K. wskazała na ponoszenie następujących wydatków:
- - tytułem wynajmu mieszkania w [...] (o pow. [...] m²) t.j.: czynsz za najem w kwocie [...] zł (aneks nr [...] k. [...]) oraz opłaty eksploatacyjne (za wodę i gaz skarżąca przekazała w lutym b.r. kwotę [...] zł – wyciąg z rachunku bankowego k. [...]),
- - opłaty za przedszkole w kwocie ok. [...] zł miesięcznie,
Powyższe zestawienie budzi poważne wątpliwości co do prawdziwości złożonego oświadczenia skarżącej co do źródeł jej utrzymania i wysokości posiadanych środków pieniężnych (oszczędności), gdyż wysokość wydatków na utrzymanie siebie i syna (opisane wyżej wydatki na mieszkanie i przedszkole w kwocie [...] zł) przekracza znacznie wysokość otrzymywanych dochodów ([...] zł). Dodatkowo wskazać należy, że z przedłożonych wyciągów wynika, że sama skarżąca ponosi jeszcze inne wydatki na bieżące utrzymanie oraz opłaty za zajęcia dodatkowe syna (opłata za semestr [...] zł - płatność dokonana [...] b.r. wyciąg bankowy k. [...]).
Powyższe prowadzi do wniosku, że skarżąca nierzetelnie przedstawiła swoją sytuację finansową. Stwierdzenie to znajduje potwierdzenie w nadesłanych wyciągach z rachunków bankowych. Wynika z nich bowiem, że skarżąca otrzymuje comiesięczne wpływy z tytułem "opłata za wynajem" od A. S. w wysokości [...] zł, oraz "na bieżące utrzymanie" w kwocie [...] zł od Ł. P., o czym nie wspomniała w uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Dodać w tym miejscu należy, że wbrew wezwaniu, skarżąca nie przedłożyła zeznania podatkowego za [...] rok, a nie można wykluczyć, że dane z tego zeznania mogłyby również mieć wpływ na ocenę aktualnych możliwości płatniczych skarżącej.
Należy w tej sytuacji stwierdzić, że osoba, która nie przedstawia rzetelnie swojej pełnej sytuacji finansowej i majątkowej, nie może oczekiwać wsparcia ze strony budżetu państwa w zakresie obowiązku poniesienia kosztów sądowych w sprawie. W takiej bowiem sytuacji jej oświadczenie o źródłach utrzymania i wysokości posiadanych środków pieniężnych jest niewiarygodne.
Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 9 stycznia 2013 r. sygn. akt I FZ 55/12 (LEX nr 1273752), wydaje się oczywistym, że to na osobie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy ciąży obowiązek należytego przedstawienia swojej sytuacji materialnej, a zatem posiadanego majątku, uzyskiwanych dochodów oraz wydatków. Nie budzi wątpliwości, że w sytuacji, gdy przedstawione przez wnioskodawcę okoliczności faktyczne wydają się niewiarygodne lub niekompletne, wspomniany powyżej obowiązek nie jest wypełniony. To z kolei powoduje, że sąd nie może ocenić sytuacji materialnej wnioskodawcy i jest zmuszony odmówić przyznania prawa pomocy.
Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Dlatego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.