Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 28 marca 2017 r. sygn. akt I SA/Sz 233/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę "E." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. na opisaną wyżej decyzję z powodu jej nieopłacenia w całości. Należny w sprawie wpis od skargi wynosił [...] zł; Spółka uiściła [...] zł tytułem wpisu od skargi w sprawie.
W zażaleniu na to postanowienie, skarżąca Spółka wyjaśniła, że uiściła wpis sądowy w kwocie [...] zł, ponieważ taka kwota była osiągalna dla Spółki. Spółka złożyła jednocześnie wniosek o zwolnienie jej od kosztów sądowych "związanych z rozpatrzeniem skargi", powołując się na trudną sytuację finansową Spółki.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje.
W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.
Instytucja prawa pomocy stanowi jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Umożliwia dostęp do sądu podmiotom, które nie są w stanie samodzielnie pokryć całości kosztów związanych z prowadzeniem postępowania sądowego.
Stosownie do art. 249a p.p.s.a. jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się.
W ocenie referendarza sądowego rozpoznanie wniosku w sprawie jest zbędne.
Po pierwsze, należy zwrócić uwagę, że na obecnym etapie postępowania Skarżąca nie jest zobowiązana do poniesienia jakichkolwiek kosztów sądowych w sprawie. Stosownie bowiem do art. 220 § 4 p.p.s.a. zażalenie wniesione na zarządzenie przewodniczącego o pozostawieniu pisma bez rozpoznania lub na postanowienie sądu o odrzuceniu środków prawnych wymienionych w § 3, wolne jest od wpisu. Na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. Zatem na podstawie wskazanych regulacji wolne od wpisu sądowego jest skierowane przez skarżącą do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie na postanowienie tut. Sądu z 28 marca 2017 r. wydane w przedmiocie odrzucenia skargi w związku z nieuiszczeniem wpisu sądowego.
Po drugie, zaznaczyć należy, że wniosek o przyznanie prawa pomocy jest skuteczny od chwili jego wniesienia, nie obejmuje on natomiast zwolnienia od kosztów sądowych, do uiszczenia których strona obowiązana była przed jego złożeniem (por. postanowienie NSA z dnia 2 czerwca 2011 r. I GSK 801/11, LEX nr 1082501, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz pod red. Tadusza Wosia, 6. Wydanie, Wolters Kluwer, Warszawa 2016, s.1213). Zatem złożony przez Skarżącą, już po odrzuceniu skargi z powodu jej nieopłacenia, wniosek "o zwolnienie od kosztów sądowych związanych z rozpatrzeniem skargi", nie może obejmować nieuiszczonego przez Spółkę wpisu od skargi w sprawie.
Należy również wyjaśnić, że Skarżąca, w razie ewentualnego zobowiązania Jej przez Sąd do uiszczenia kosztów sądowych w sprawie, będzie miała nadal uprawnienie do wystąpienia z kolejnym wnioskiem o prawo pomocy w sprawie.
W tej sytuacji, na podstawie art. 249a w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.