Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z dnia 16 maja 2018 r., sygn. akt I SA/Sz [...] odrzucił skargę B. W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 17 stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie podatku od towarów i usług za okresy od marca do grudnia 2010 r., po wznowieniu postępowania, z powodu nieuiszczenia przez skarżącą wpisu sądowego od wniesionej skargi.
W piśmie procesowym z dnia 10 czerwca 2018 r. skarżąca wskazała, że brak wpłaty spowodowany został przyczynami obiektywnymi. Od pewnego czasu w jej sprawach, jak i męża, toczy się kilkanaście postępowań dotyczących: podatków dochodowych, podatku od towarów i usług, podatku od nieruchomości, procesów sądowych przed sądami administracyjnymi, karnymi i cywilnymi co wiąże się z ponoszeniem określonych, niemałych kosztów.
Zdaniem skarżącej, to właśnie sprawiło, że nie dokonała wpłaty we właściwym terminie, przejściowe problemy finansowe, nagromadzenie spraw, potrzeba i obowiązek ponoszenia sporych wydatków, totalne wyczerpanie fizyczne, ale głównie psychiczne powoduje, że trudno jest skarżącej organizacyjnie dopilnować terminowości załatwiania spraw.
Skarżąca dodała, że zastosowano w stosunku do niej zastępczy sposób doręczenia wezwania o dokonanie zapłaty kosztów sądowych. Wszystko to sprawiło, że wniesienie niniejszego zażalenia stało się konieczne i prawnie uzasadnione.
Zarządzeniem z dnia 4 lipca 2018 r. w związku z ww. pismem skarżącej z dnia 10 czerwca 2018 r. wezwano stronę do wskazania czy pismo to stanowi zażalenie na postanowienie WSA w Szczecinie z dnia 16 maja 2018 r., sygn. akt I SA/Sz 237/18 w przedmiocie odrzucenia skargi, czy wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem przyjęcia, że jest to zażalenie na ww. postanowienie. W odpowiedzi skarżąca w piśmie z dnia 26 lipca 2018 r., poinformowała, że pismo z dnia 10 czerwca 2018 r. stanowi wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - dalej zwaną: "p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. W myśl art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2). Stosownie zaś do art. 87 § 4 p.p.s.a. równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie.
Z powyższej regulacji prawnej wynika, że warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie następujących przesłanek:
- złożenie przez stronę wniosku o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi;
- jednocześnie z wniesieniem wniosku należy dopełnić czynności, dla której wyznaczony był termin;
- strona powinna uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, że wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności sąd bada czy wniosek o przywrócenie terminu został złożony w zakreślonym przez ustawodawcę siedmiodniowym terminie. Termin ten liczy się od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W rozpoznawanej sprawie przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu 4 czerwca 2018 r. (data doręczenia postanowienia Sądu o odrzuceniu skargi), a zatem od tego dnia rozpoczął bieg termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia ww. braku formalnego skargi. Zatem w rozpoznawanej sprawie termin określony w art. 87 § 1 ww. ustawy został przez stronę dochowany, bowiem w dniu 11 czerwca 2018 r. skarżąca zwrócił się z wnioskiem o przywrócenie terminu, nadając go na poczcie.
Jednakże co do kwestii dopełnienia czynności, której strona nie wykonała w terminie, stwierdzić należy, że skarżąca nie spełniła tego warunku. Z analizy akt sądowych wynika bowiem, że skarżąca nie uiściła wpisu sądowego od wniesionej skargi (k. 59).
Rozważenia wymaga również spełnienie przesłanki dotyczącej uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy strony skarżącej w uchybieniu terminu. Zgodnie z powyższym unormowaniem, brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej stanowi konieczną przesłankę przywrócenia terminu, przy czym brak winy można przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych okolicznościach wysiłku. Stwierdzenie braku winy pozostaje w gestii sądu, który ocenia, biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i która dołożyła wszelkich starań, aby uniknąć negatywnych konsekwencji niedochowania terminów procesowych.
W ocenie Sądu, skarżąca nie dochowała należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw, bowiem uczestnicząc w wielu postępowaniach sądowych (zarówno przed sądami administracyjnymi jak i powszechnymi) powinna tak zorganizować swoją pracę i podział wszelkich obowiązków, aby mogła wywiązać się w wyznaczonych terminach ze wszystkich zobowiązań związanych z toczącymi się procesami. Sam fakt toczenia się kilkunastu postępowań sądowych wobec skarżącej i jej męża nie stanowi przesłanki uzasadniającej przywrócenie terminu.
Zauważyć należy, że przy dochowaniu należytej staranności, skarżąca powinna w każdym przypadku niezwłocznie zapoznać się z całą korespondencją sądową, a następnie postąpić zgodnie z treścią danego pisma. Podkreślić należy, że skarżąca nie powołała się na jakiekolwiek nagłe wypadki losowe (np. chorobę, powódź, pożar), które by udaremniły podjęcie działań, aby w terminie dokonać czynności procesowych. Wszelkie prowadzone postępowania sądowe nie są nagłym czy niespodziewanym wydarzeniem, które by uniemożliwiały przewidzenie podjęcia określonych czynności z nim związanych.
Ponoszenie kosztów sądowych również nie może usprawiedliwiać uchybienia przez skarżącą terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Jeśli skarżąca nie dysponowała wówczas środkami pieniężnymi, które by pozwoliły na wpłatę wpisu, to mogła zwrócić się do sądu z wnioskiem o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wskazać należy też, że powołując się na swój zły stan psychiczny skarżąca nie przedłożyła żadnych dowodów. Subiektywne odczucia skarżącej co do stanu jej zdrowia nie stanowią okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu.
Niedochowania przez skarżącą terminu do uiszczenia wpisu nie usprawiedliwia okoliczność przyjęcia przez sąd, że wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego zostało doręczone w trybie doręczenia zastępczego. Ww. wezwanie doręczono bowiem skarżącej prawidłowo.
Wobec powyższego stwierdzić należy, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż Sąd stwierdził, że strona nie uprawdopodobniła okoliczności świadczących o braku winy w uchybieniu terminu.
Wobec powyższego, Sąd działając na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.