Uzasadnienie
W dniu [...] r. w Oddziale Celnym w K. objęto procedurą tranzytu wg dokumentu SAD Nr E [...], towary w postaci spodni męskich, spodni dziecięcych, koszulek męskich i biustonoszy z obowiązkiem dostarczenia ich do Oddziału Celnego w G. najpóźniej do dnia [...] r.
Niewywiązanie się z późniejszego obowiązku spowodowało wszczęcie postępowania celnego, w wyniku którego Naczelnik Urzędu Celnego w S. wydał decyzję nr [...] z dnia [...] r. określającą wysokość długu celnego oraz kwotę odsetek.
Przedmiotowa decyzja skierowana była do odbioru towaru P.H.U. O. M. G., kierowcy przewoźnika – S. Ś. oraz Agencji Celnej D. T. T. Spółka z o.o. w C. Agencja Celna D. T. T. Spółka z o.o. w dniu [...] r. wpłaciła kwotę [...] zł, która została zaliczona na cło w wysokości [...] zł odsetki od cła [...] zł, oraz podatek VAT w kwocie [...] zł.
Pismem z dnia [...] r. Agencja Celna D. T. T. Spółka z o.o. złożyła odwołanie od przedmiotowej decyzji wskazując w uzasadnieniu, iż w jej ocenie procedura tranzytu została zakończona zgodnie z art. 98 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. – Kodeks celny /tekst jedn. Dz.U. Nr 75, poz. 802 ze zm./.
Również S. Ś. pismem z dnia [...] r. uzupełnionym w dniu [...] r., złożył odwołanie od w/w decyzji wskazując, że dopełnił obowiązki celne wynikające z procedury tranzytu i dlatego nie może zostać uznany za dłużnika celnego.
Po rozpatrzeniu obu wskazanych odwołań Dyrektor Izby Celnej w S. decyzją Nr [...] z dnia [...] r. uchylił w całości zaskarżoną decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w S. przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu decyzji, Dyrektor Izby Celnej wskazał, że rozstrzygnięcie organu I instancji zawiera kwalifikowaną wadę – art. 247 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm./, jaką jest skierowanie decyzji do osoby nie będącej stroną w postępowaniu. W ocenie Dyrektora Izby Celnej S. Ś. zatrudniony w firmie M. T. T. – J. Ł. jako kierowca nie może odpowiadać za niewykonanie obowiązków wynikających z procedury tranzytu.
Nadto organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji winien zbadać czy dłużnikiem długu celnego w przedmiotowej sprawie jest przewoźnik J. Ł – M. T. T. Dyrektor Izby Celnej uważa również, że na obecnym etapie postępowania, nie jest możliwe ustalenie kręgu podmiotów będących dłużnikami w sprawie, ponieważ nie zakończono postępowania karnego prowadzonego przez organy ścigania.
Nie wyjaśniono zatem wszystkich okoliczności sprawy, w tym czy rzeczywiście towar dostarczono do urzędu celnego przeznaczenia, jeżeli tak, to czy pozyskanie potwierdzenia zakończenia procedury tranzytu nastąpiło zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Z uzasadnienia decyzji wynika nadto, że organ odwoławczy zalecił organowi I instancji rozważenie możliwości zawieszenia postępowania do czasu wydania prawomocnego orzeczenia w postępowaniu karnym, które jest niezbędne do określenia kręgu osób zobowiązanych do zapłaty długu celnego.
W związku z uchyleniem wskazanej decyzji strona skarżąca pismem z dnia [...] r. uzupełnionym pismem z dnia [...] r. wniosła o zwrot cła w trybie art. 246 Kodeksu celnego oraz na podstawie art. 249 Kodeksu celnego o zwrot odsetek z tytułu nieterminowego ich uiszczenia. Ponadto skarżąca wystąpiła o wypłacenie odsetek od nienależnie uiszczonych należności celnych, licząc od dnia ich zapłaty w trybie art. 780 Ordynacji podatkowej.
Decyzją Nr [...] z dnia [...] r. Dyrektor Izby Celnej w S. zarządził zwrot kwoty w wysokości [...] zł, na którą składało się cło i odsetki co dał oraz odmówił wypłaty odsetek od zwracanej kwoty.
Uzasadniając decyzję Dyrektor Izby Celnej wskazał, że zgodnie z art. 246 § 2 i § 4 Kodeksu celnego, uwzględniając stan faktyczny w sprawie, należało dokonać zwrotu wpłaconej kwoty. Jednocześnie zauważył, że organ II instancji w decyzji nr [...] z dnia [...] r. nie wskazał, iż decyzja wymierzająca należności celne została wydana w wyniku błędnego działania organu celnego, ale jedynie stwierdził, iż rozstrzygnięcie w postępowaniu celnym uzależnione jest od ustaleń poczynionych w postępowaniu karnym, co do określenia ostatecznego kręgu dłużników. Ponadto z decyzji organu II instancji nie wynika, że w stosunku do skarżącej postępowanie celne nie powinno być wszczęte. Tym samym Dyrektor Izby Celnej nie znalazł podstaw do wypłacenia odsetek określonych w art. 250 § 3 Kodeksu celnego.
Pismem z dnia [...] r. strona skarżąca wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzucając błędną ocenę stanu faktycznego i prawnego oraz wnosząc o wypłatę odsetek od zwróconej kwoty od dnia uiszczenia należności podlegających zwrotowi, do chwili ich faktycznego zwrotu.
Uzasadniając wniosek podniosła, że przepis art. 201 § 1 Ordynacji podatkowej ma charakter obligatoryjny, nakazujący zawieszenie postępowania, o ile zachodzą określone przesłanki. Organ i instancji miał obowiązek zawieszenie postępowania w momencie powzięcia informacji o toczącym się w sprawie postępowaniu karnym. Tym samym dokonanie wymiaru należności celnych i podatkowych było wynikiem błędu organu celnego I instancji.
Decyzją Nr [...] z dnia [...] r. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, wskazując w uzasadnieniu, że zgodnie z podstawową wykładnią literalną przepisu art. 250 § 3 Kodeksu celnego, należy uznać, iż wypłata odsetek od zwróconych należności może nastąpić tylko w przypadku błędnego obliczenia należności przez organ celny.
W ocenie Dyrektora Izby Celnej z uchyleniem decyzji nr [...] z dnia [...] r. nastąpiło jej wyeliminowanie z obrotu prawnego i zaistniała w świetle art. 246 § 2 Kodeksu celnego, podstawa do zwrotu należności celnych, który zarządzono decyzją z dnia [...] r.
Podstawą uchylenia decyzji z dnia [...] w dniu [...] r. było skierowanie decyzji do osoby nie będącej stroną postępowania, to jest do S. Ś, a nie stwierdzenie błędu w ustaleniu kwoty należności przez Naczelnika Urzędu Celnego. Nie stwierdzono, aby osobą nie będącą stroną postępowania była skarżąca.
Na przedmiotowe rozstrzygnięcie skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę pismem z dnia [...] r. zarzucając zaskarżonej decyzji błędną ocenę stanu faktycznego i prawnego, w szczególności błędną interpretację art. 250 § 3 Kodeksu celnego.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie decyzji w części dotyczącej odmowy wypłaty odsetek od kwoty zwracanej i rozstrzygnięcie, co do istoty sprawy, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenia od organów celnych na rzecz skarżącej kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazuje, że organ celny I instancji miał obowiązek zawieszenie postępowania w momencie powzięcia wiadomości o toczącym się postępowaniu karnym, a skoro tego nie uczynił i wydał decyzję wymierzającą należności celnopodatkowe, opierając się na niewyjaśnionym stanie faktycznym, musiał liczyć się z faktem poniesienia kosztów finansowych w postaci zwrotu odsetek od całej zwracanej kwoty.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w S. wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Stosownie do art. 250 § 3 Kodeksu celnego organy celne zobowiązane są do zwrotu cła wraz z odsetkami, gdy niewłaściwe ustalenie kwoty należności było wynikiem błędu organu celnego, dłużnik w żaden sposób nie przyczynił się do powstanie tego błędu.
W razie spełnienia wskazanych w tym przepisie przesłanek na organach celnych ciąży obowiązek zapłaty odsetek od zwracanego cła. Podstawową przesłanką uzasadniającą zwrot cła z odsetkami jest stwierdzenie, że "niewłaściwe ustalenie kwoty należności było wynikiem błędu organu celnego". Kodeks celny nie definiuje pojęcia "błędu organu celnego" w rozumieniu art. 250 § 3 Kodeksu celnego.
W języku potocznym błąd obejmuje między innymi niezgodności, odstępstwa od normy, pomyłkę /Uniwersalny słownik języka polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2003, tom I, s.285/. Na tle art. 250 § 3 Kodeksu celnego brak jest przesłanek, by ograniczyć pojęcie błędu do pomyłki rachunkowej.
Określenie czy w przedmiotowej sprawie zaszył przewidziane w art. 250 § 3 Kodeksu celnego przesłanki, jest uzależniona od zakończenia postępowania w sprawie określenia statusu celnego towaru oraz określenia długu celnego, to zaś można określić dopiero po prawomocnym zakończeniu postępowania karnego.
Dyrektor Izby Celnej w S. trafnie wskazał w swojej decyzji z dnia [...] r., "iż na obecnym etapie postępowania, nie jest możliwe ustalenie kręgu podmiotów będących dłużnikami w sprawie. W związku z niezakończeniem postępowania karnego prowadzonego przez organy ścigania, nie zostały wyjaśnione okoliczności będące istotą sprawy – czy rzeczywiście towar dostarczono do urzędu celnego przeznaczenia wskazanego w polu 53SAD, a jeżeli tak, to czy pozyskanie potwierdzenia zakończenia procedury tranzytu nastąpiło w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawnymi. Zasadniczą zaś kwestią jest zbadanie czy widniejące na dokumentach celnych pieczęcie zostały przystawione przez funkcjonariusza celnego, który nanosił również stosowne adnotacje, czy też zostały one sfałszowane".
Dopiero wyjaśnienie tych okoliczności wyłoni podmioty zobowiązane do zapłaty długu celnego i umożliwi badanie przesłanek, o których mowa w art. 250 § 3 Kodeksu celnego.
Na obecnym bowiem etapie postępowania wbrew twierdzeniom Dyrektora Izby Celnej, nie można jednoznacznie stwierdzić, czy niewłaściwe ustalenie kwoty należności celnych było wynikiem błędu organu, ani czy dłużnik w żaden sposób nie przyczynił się do powstania tego błędu.
Należy wskazać, że organy celne są niekonsekwentne w swoich działaniach.
Dyrektor Izby Celnej w S. uchylając decyzję organu I instancji w całości i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazuje bowiem, że okoliczności sprawy przemawiają za zawieszeniem postępowania do czasu prawomocnego orzeczenia w postępowaniu karnym.
Natomiast w decyzji z dnia [...] r. utrzymującej w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] r., którą odmawia wypłaty odsetek od zwracanej kwoty pieniężnej, twierdzi kategorycznie, że w sprawie nie zachodzą przesłanki z art. 250 § 3 Kodeksu celnego mimo niewyjaśnienia podstawowych w sprawie okoliczności, takich jak określenie kręgu podmiotów będących dłużnikami w sprawie oraz zakończenia procedury tranzytu.
Niewyjaśnienie wskazanych okoliczności, uniemożliwia w ocenie Sądu zbadanie czy w sprawie zachodzą wskazane w art. 250 § 3 Kodeksu celnego przesłanki.
Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ należało orzec jak w sentencji.
O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 przytoczonej ustawy.