Uzasadnienie
Skarżący W.W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 16 grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych za 2011 rok
Jednocześnie, w ww. piśmie, zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji ze względu na zachodzące niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody poprzez pozbawienie środków do życia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje
Zgodnie z przepisem art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej zwana: "p.p.s.a."), wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, jak stanowi art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeśli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
Z konstrukcji powyższego przepisu przede wszystkim wyłaniają się dwie podstawowe dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy zasady. Po pierwsze, postępowanie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji jest postępowaniem prowadzonym na wniosek skarżącego, a więc sąd nie jest uprawniony do działania z urzędu, a jedynie w zakresie, na jaki wskazuje skarżący w treści tego wniosku. Nie jest dopuszczalna zatem, samodzielna konkretyzacja rzeczywistej woli autora wniosku przez sąd.
Po drugie, stosownie do treści przytoczonych powyżej przepisów, warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku, okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku powinno więc odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności), świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. Konieczna jest spójna argumentacja, poparta faktami oraz odnoszącymi się nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Nieodzowne jest w jej ramach wykazanie zaistnienia jednej z przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Natomiast brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji uniemożliwia jego merytoryczną ocenę.
Sąd bowiem nie jest zobowiązany ustalać tych okoliczności we własnym zakresie, gdyż w istocie sprowadzałby się do uzupełniania za stronę skarżącą uzasadnienia wniosku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2004 r., sygn. akt FZ 65/04, niepubl.). W postanowieniu z 29 maja 2009 r. sygn. akt I FZ 148/09 (LEX nr 564208) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie - sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę.
Ponadto podkreślić należy, że postępowanie w zakresie wstrzymania wykonania nie dotyczy legalności zaskarżonego aktu. W związku z powyższym za niedopuszczalne uznać należy odwoływanie się do merytorycznych argumentów o zgodności z przepisami prawa tego aktu.
Przy rozpoznawaniu wniosku w przedmiocie wstrzymania należy również wziąć pod uwagę rozważania zwarte w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 stycznia 2014 r., sygn. akt I FZ 515/13, w którym wskazano, że w interesie strony leży możliwie najbardziej wyczerpujące wykazanie przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Nie stoi jednakże powyższe na przeszkodzie uwzględnieniu przez Sąd rozpoznający wniosek o ww. przedmiocie informacji wynikających z akt sprawy (pośrednio wywieść można taki zakres oceny z art. 61 § 4 p.p.s.a.), w szczególności, gdy jak sprawie, były one już przedmiotem analizy Sądu podczas rozpoznawania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jak podkreślił bowiem NSA w ww. postanowieniu: "Jakkolwiek przy tym przesłanki przyznania prawa pomocy nie są tożsame z przesłankami udzielenia ochrony tymczasowej, to jednak bez wątpienia sytuacja finansowa strony wnioskującej o tę ochronę rzutuje na ocenę ewentualnych skutków wykonania zaskarżonej decyzji, na co również zasadnie zwrócono uwagę w zażaleniu.
Zdaniem Sądu odwoławczego w sytuacji, gdy stan majątkowy strony jest tego typu, że uzasadnia pomoc materialną Skarbu Państwa (w postaci zwolnienia od kosztów sądowych), można ze znacznym prawdopodobieństwem uznać, że wykonanie zaskarżonej decyzji pozbawi skarżącego środków utrzymania, zwłaszcza gdy uwzględni się wartość egzekwowanej należności (...). Taka sytuacja postrzegana jest w orzecznictwie jako (potencjalna) szkoda uzasadniająca wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (zob. np. post. NSA z 26 marca 2010 r., II FZ 51/10, CBOSA). W związku z powyższym zawarte w skardze (wniosku) twierdzenie, że wykonanie decyzji może skutkować nieodwracalnymi skutkami nie tylko dla majątku skarżącego (...), ale i dla niego samego, należy uznać w okolicznościach sprawy za wystarczające do udzielenia ochrony tymczasowej, o której mowa w art. 61 § 3 Ppsa.".
Odnosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy podnieść należy, że rozpoznawany wniosek powyższych wymogów nie spełnia.
Jak wynika z akt sprawy, w skardze strona skarżąca nie zawarła żadnych twierdzeń odnoszących się wprost do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący nie powołał się także na żadne konkretne fakty i zdarzenia, które świadczyłyby o tym, że wstrzymanie wykonania wskazanej decyzji byłoby zasadne, powtarzając jedynie przesłanki zawarte w przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. zachodzące niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody poprzez pozbawienie go środków do życia. Tego zaś skarżący nie wykazał bowiem jego argumentacja jest ogólnikowa. Powyższe nie wynika również z akt sprawy.
Wskazać również należy, że w przedmiotowej sprawie strona nie wnosiła o przyznanie prawa pomocy w zawiązku z czym nie można było ocenić sytuacji finansowej skarżącej na podstawie wykazanych we wniosku o przyznanie prawa pomocy przesłanek.
W tej sytuacji, wobec niewykazania przez stronę skarżącą, by zachodziły okoliczności wymienione w powołanym wyżej przepisie - na podstawie przepisu art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. - orzeczono jak w sentencji.