Uzasadnienie
Skarżąca M.P. w odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu w kwocie [...] zł od wniesionej skargi na wyżej powołaną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. złożyła na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub doradcy podatkowego z urzędu.
Z oświadczenia majątkowego i dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z rodzicami, a jej majątek to nieruchomość położona w P. o pow. 10.079 m kw. związana z wcześniej prowadzoną działalnością gospodarczą (wyrejestrowaną w 2012 r.), w chwili obecnej niewykorzystywana gospodarczo oraz obciążona hipoteką umowną, a majątek rodziców to dom o pow. 160 m kw. Dochody rodziny to kwota [...] zł otrzymywana przez rodziców z emerytury. Skarżąca podała, że jest bezrobotna bez dochodów, nie zarejestrowała się w urzędzie pracy. Z akt sprawy wynika, że za 2010 r. deklarowała przychody z działalności wykonywanej osobiście w kwocie [...] zł.
Skarżąca wykazała, że rodzice spłacają kredyt hipoteczny na dom w kwocie ok. [...] zł, w ratach miesięcznych po ok. [...] zł. Rodzice także ponoszą wydatki związane z utrzymaniem domu – gaz, energia elektryczna, telefon w łącznej kwocie [...] zł. Ponadto skarżąca w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą zaciągnęła kredyt inwestycyjny, wobec jego niespłacania w dniu 14 czerwca 2010 r. została wszczęta egzekucja z nieruchomości w P. Skarżąca nie korzysta z pomocy społecznej.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje.
Zgodnie z zasadą obowiązującą w postępowaniu przed sądem administracyjnym - wyrażoną w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej: p.p.s.a. - strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.
Prawo pomocy w zakresie całkowitym, o które ubiega się w rozpoznawanej sprawie skarżąca, jest wyjątkiem od powyższej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej, o ile wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Z treści tego przepisu wynika, że ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie ubiegającej się o przyznanie tego prawa. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Natomiast rozstrzygnięcie Sądu (referendarza sądowego) w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno - "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004).
Należy zauważyć, że postępowanie w przedmiocie udzielenia prawa pomocy, stanowiącego rodzaj dotacji z budżetu państwa, powinno charakteryzować się współdziałaniem strony i Sądu (referendarza sądowego). Dane wykazane przez stronę w formularzu powinny być na tyle szczegółowe, wiarygodne i rzetelne, aby umożliwiały dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji finansowej strony. W razie pojawienia się wątpliwości, co do przedstawionych informacji, bądź jeśli okażą się one niewystarczające dla oceny, strona wezwana na podstawie art. 255 p.p.s.a. o nadesłanie dodatkowych dokumentów i oświadczeń jest zobowiązana do ich dostarczenia, a w sytuacji gdy nie jest to możliwe lub utrudnione – do jakiegokolwiek ustosunkowania się do wezwania.
Na wstępie należy wskazać, że koszty sądowe na obecnym etapie sprawy to wpis od skargi wynoszący [...] zł.
Ze złożonego przez skarżącą wniosku wynikało, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z rodzicami, jest osobą niepracującą, choruje i leczy się psychiatrycznie, nie korzysta z pomocy społecznej, pozostaje na utrzymaniu rodziców otrzymujących emerytury w wysokości [...] zł. Skarżąca nie posiada oszczędności, jest współwłaścicielem nieruchomości o pow. 10.079 m kw., zakupionej w okresie prowadzonej działalności gospodarczej na kredyt, która w chwili obecnej – jak twierdzi – nie jest wykorzystywana gospodarczo oraz podlega zajęciu egzekucyjnemu (w związku z niespłacanym kredytem). Rodzice skarżącej posiadają dom o pow. 160 m kw., spłacają kredyt hipoteczny (miesięczna rata to ok. [...] zł). Natomiast miesięczne wydatki rodziców z tytułu opłat to kwota ok. [...] zł.
W związku z tym, że złożone oświadczenie okazało się niewystarczające do dokonania oceny możliwości płatniczych skarżącej i jej zdolności do poniesienia kosztów sądowych oraz opłacenia samodzielnie pełnomocnika, pismem z dnia 23 kwietnia 2012 r. została wezwana do przedłożenia dodatkowych dokumentów pozwalających zweryfikować podane informacje jak i uzupełniających jej wniosek m.in. w zakresie braku dochodów (zażądano zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego potwierdzającego, że skarżąca nie uzyskała w 2010 r. i 2011 r. dochodu podlegającego opodatkowaniu) oraz braku oszczędności (wyciągi z posiadanych przez skarżącą i jej rodziców rachunków bankowych, w tym lokat, kart kredytowych, związanych z działalnością gospodarczą, spłacanymi kredytami z ich stanem za okres od 23 stycznia 2012 r. do 23 kwietnia 2012 r.). Wymagało bowiem potwierdzenia, że zarówno skarżąca jak i jej rodzice nie posiadają oszczędności, a także, że skarżąca faktycznie nie uzyskuje dochodów, skoro twierdziła, że jest bezrobotna i utrzymują ją rodzice z dochodów w kwocie ok. [...] zł, a skarżąca nie otrzymuje zasiłku, i nie korzysta z żadnej innej formy pomocy, ponieważ okoliczności te rzutują na sytuację skarżącej i jej zdolność do poniesienia kosztów sądowych.
Skarżąca nie wykonała w sposób należyty wezwania z dnia 23 kwietnia 2012 r., nie nadesłała bowiem wszystkich wymaganych wyżej wskazanym wezwaniem dokumentów a więc: zaświadczenia z urzędu skarbowego o braku dochodów w 2011 r. oraz wyciągów z posiadanych rachunków bankowych, nie wyjaśniając przyczyn tych braków. Nie sposób zatem jednoznacznie stwierdzić, czy skarżąca posiada jakieś konta bankowe i czy ewentualnie wpływają na nie środki pieniężne, a także czy w 2011 r. nie uzyskała dochodów podlegających opodatkowaniu. Na marginesie należy zauważyć, że skarżąca musiała posiadać rachunek bankowy, związany z wcześniej prowadzoną działalnością gospodarczą, formalnie wykreśloną z rejestru przedsiębiorców dopiero w styczniu 2012 r. a także rachunek związany z kredytem bankowym. Rodzice skarżącej również posiadają rachunek bankowy związany z kredytem bankowym. Skarżąca w żaden sposób nie ustosunkowała się do tych kwestii jak i samego wezwania w tym zakresie.
Wobec powyższego stwierdzić należy, że składane przez skarżącą oświadczenie jest niepełne, gdyż brak wyżej wskazanych dokumentów, jak i wyjaśnień w tym zakresie pozwala na uznanie, że nie zostały wyjaśnione istotne okoliczności dotyczące jej i osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym.
Należy wskazać, że uchylanie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy jest przeszkodą wyłączającą możliwość przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 5 września 2005r., sygn. akt II FZ 418/05, dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Skoro wnioskodawczyni, pomimo wezwania, nie udzieliła pełnych wyjaśnień, które pozwoliłyby na dokonanie rzetelnej oceny jej i osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym stanu majątkowo-finansowego, wniosek należało oddalić. Przyznanie prawa pomocy jest dopuszczalne bowiem tylko wtedy, jeżeli strona wnioskująca o przyznanie prawa pomocy przedstawi w sposób wyczerpujący pełne i rzetelne informacje dotyczące sytuacji materialnej i finansowej.
Należy ponownie podkreślić, że to właśnie na skarżącej ciążył obowiązek wykazania zasadności złożonego przez nią wniosku w kontekście ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Negatywne skutki niewykonania wezwania obciążają bowiem w całości stronę, do której wezwanie zostało skierowane.
W rozpoznawanej sprawie brak jest zatem podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku, dopóki skarżąca nie przedstawi pełnej informacji o sytuacji majątkowej swojej i rodziny oraz o ich możliwościach płatniczych i nie uzupełni wniosku o określone dokumenty.
W świetle powyższego należało uznać, że skarżąca nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, dlatego na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.