Uzasadnienie
Dyrektor Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie decyzją z dnia 23 grudnia 2013 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 28 października 2013 r. nr [...] odmawiającą przyznania renty strukturalnej E. P. Decyzje te zostały wydane w następującym stanie faktycznym sprawy:
W wyniku pozytywnego rozpatrzenia wniosku T. P. (męża E. P.), po przekazaniu przez niego gospodarstwa rolnego T. P. i zaprzestaniu prowadzenia działalności rolniczej, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją z dnia 9 lutego 2007 r. nr [...] przyznał wnioskodawcy rentę strukturalną w okresie od stycznia 2007 roku do grudnia 2016 roku w wysokości [...] zł.
W dniu 15 czerwca 2011 r. beneficjent renty strukturalnej zmarł. W dniu 30 czerwca 2011 r. E. P. małżonka złożyła w Biurze Powiatowym wniosek o przejęcie renty strukturalnej. Do wniosku załączyła oświadczenie, że nie prowadzi działów specjalnych produkcji rolnej, odpis skrócony aktu małżeństwa, odpis skrócony aktu zgonu uprawnionego rolnika, zaświadczenie z KRUS o braku ustalonego prawa do emerytury lub renty oraz pełnomocnictwo do reprezentowania jej przez syna.
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją z dnia 28 października 2013 r. nr [...] odmówił przyznania E. P. renty strukturalnej. Strona nie zgodziła się z decyzją organu I instancji i wniosła odwołanie, żądając uchylenia w całości decyzji i przyznania renty strukturalnej.
Dyrektor Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego w Szczecinie decyzją z dnia 23 grudnia 2013 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia 28 października 2013 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał, że strona nie spełniła łącznie warunków określonych w § 10 ust. 1 pkt 1 – 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 114 poz. 1191 ze zm.), zwanego dalej: "rozporządzeniem", wobec czego nie jest osobą uprawnioną do przejęcia renty po zmarłym małżonku, gdyż na dzień złożenia wniosku osiągnęła wiek emerytalny.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, organ wskazał, że prawidłowo wydał swoje rozstrzygnięcie na podstawie § 10 ust. 1 pkt 1 – 2 rozporządzenia, natomiast przepis art. 11 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji Gwarancji Rolnej oraz zmieniającego i uchylającego niektóre rozporządzenia dotyczy osoby przekazującej gospodarstwo w zamian za uzyskanie renty strukturalnej, którą to osobą nie jest wnioskodawczyni.
Odnosząc się do wyroku Trybunału Sprawiedliwości w sprawie Blanki Soukupova, organ stwierdził, że dotyczy on kwestii przyznania renty struktural, a nie sprawy przejęcia renty strukturalnej po zmarłym małżonku.
Dyrektor wskazał, że postępowanie przed organem pierwszej instancji było prowadzone prawidłowo. W dalszej kolejności stwierdził, że ani organ odwoławczy ani organ pierwszej instancji nie są organami kompetentnymi do rozstrzygania co do tego czy przepis prawa dyskryminuje kobiety lub mężczyzn.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 9 grudnia 2014 r., strona decyzji organu II instancji zarzuciła utrzymanie w mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR opartej na przepisie § 10 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia, w sytuacji gdy przepis ten ma charakter dyskryminacyjny w stosunku do kobiet - rolników, wprowadzając zróżnicowanie płci w zakresie wieku, do osiągnięcia którego rolnicy mogą uzyskać rentę po zmarłym małżonku, co jest sprzeczne z celami wyznaczonymi w motywie 23 oraz motywie 40 rozporządzenia Rady WE) nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów miejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej oraz zmieniającego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. U. L 160, s. 80 i sprostowanie Dz. U. 2000, L 302, s. 72), a także jest przejawem błędnej interpretacji art. 11 ust 1 tegoż rozporządzenia, przez co przepis rozporządzenia Rady Ministrów narusza art. 21 ust. 1 oraz art. 23 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej z dnia 30 marca 2010 r. (Dz. Urz.
UE. C Nr 83, str. 389) w związku z czym, na mocy wyroków Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 19 stycznia 1982 r. w sprawie 8/81 Becker przeciwko Finanzamt Muenster-Innenstadt, z dnia 26 lutego 1986 w sprawie 152/84 Marshall przeciwko Southampton and South-West Hampshire Area Health Authority oraz z dnia 22 czerwca 1989 r. w sprawie 103/88 Fratelli Costanzo SpA przeciwko Comune di Milano, zobowiązujących sądy oraz organy administracyjne Państw Członkowskich Wspólnot Europejskich (obecnie Unii Europejskiej) do powstrzymania się od stosowania przepisów prawa krajowego, które są sprzeczne z przepisami prawa wspólnotowego, dyskryminacyjny przepis § 10 ust. 1 pkt 2 lit. a winien nie być stosowany do czasu przyjęcia odpowiednich środków przywracających równe traktowanie. Wobec powyższego wniosła o uchylenie decyzji w całości oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi drugiej instancji.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Szczecinie wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie u z n a ł, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Istota zagadnienia, od którego zależne jest rozstrzygnięcie, sprowadza się do wykładni § 10 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 r. Nr 114, poz. 1191 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem małżonkowi uprawnionego do renty strukturalnej, w razie śmierci tego uprawnionego, przyznaje się rentę strukturalną, nie dłużej jednak niż do dnia, do którego tę rentę pobierałby uprawniony, jeżeli spełnione są łącznie następujące warunki:
- 1) przekazane gospodarstwo rolne stanowiło źródło utrzymania dla obojga małżonków;
- 2) małżonek uprawnionego do renty strukturalnej:
- a) ukończył 55 lat, lecz nie osiągnął wieku emerytalnego i nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty z ubezpieczenia społecznego lub zaopatrzenia emerytalnego, lub ubezpieczenia społecznego rolników;
- b) nie prowadzi działalności rolniczej.
W § 10 ust. 1 pkt 1 i 2 lit. a rozporządzenia ustawodawca wymienia warunki, od których łącznego spełnienia uzależnione jest przyznanie małżonkowi uprawnionego rolnika renty strukturalnej. W punkcie 1 jako przesłankę wskazał, aby przekazane gospodarstwo rolne stanowiło źródło utrzymania dla obojga małżonków. W punkcie 2 w pierwszej kolejności wskazał przesłankę ukończenia 55 lat, a po przecinku dwa dalsze warunki. Odnosząc się do warunku "nie osiągnięcia wieku emerytalnego", wskazać należy, że kwestia ta została uregulowana przez ustawodawcę w art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. 2009, Nr 153, poz. 1227), który stanowi, że wiek emerytalny dla kobiet wynosi co najmniej 60 lat oraz w art. 19 ust. 1 pkt 1 (po średniku) ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. 2008, Nr 50, poz. 291), w myśl którego wiek emerytalny kobiety wynosi 60 lat.
Zatem mając na uwadze przyjęty stan faktyczny w sprawie, w ocenie Sądu interpretacja powołanego wyżej przepisu dokonana przez Dyrektora jest prawidłowa.
W rozpatrywanej sprawie nie są sporne niezbędne dla zastosowania tego przepisu okoliczności faktyczne. Przekazane gospodarstwo stanowiło źródło utrzymania dla obojga małżonków. Skarżąca nie prowadzi działalności rolniczej. W dniu śmierci uprawnionego rolnika skarżąca miała 62 lata (urodziła się w dniu 2 września 1949 r.), co oznacza, że osiągnęła wiek emerytalny dla kobiet. Tym samym nie było możliwe uwzględnienie jej wniosku o przejęcie renty strukturalnej po zmarłym mężu.
Nie zachodzi, zdaniem Sądu, również kolizja pomiędzy § 10 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia a art. 11 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju wiejskich z europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniającego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. U. UE. L Nr 160 poz. 80 z dnia 26 czerwca 1999 r.), co sugeruje się w uzasadnieniu skargi.
W art. 11 ust. 1 tiret 2 Rozporządzenia Rady (WE) prawodawca wspólnotowy ogranicza wymogi uzyskania renty strukturalnej do osiągnięcia wieku 55 lat i nieosiągnięcia wieku emerytalnego. Przepis ten jednak odnosi się wyłącznie do przekazującego gospodarstwo a nie do jego następców, w tym współmałżonka i nie wyłącza możliwości wprowadzenia dla następców dodatkowych wymogów przez Państwa Członkowskie.
Sąd nie dopatrzył się również innych naruszeń przepisów postępowania.
Z wymienionych powodów oddalono skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).