Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z [...] lutego 2020 r. znak [...], Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego (dalej: "Naczelnik UCS") utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika UCS z [...] grudnia 2019 r. znak: [...] o odmowie zawieszenia postępowania podatkowego prowadzonego wobec F. A. Sp. z o.o., L..
Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Dyrektor Izby wskazał art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900); dalej: "Ordynacja podatkowa".
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, Naczelnik UCS na podstawie upoważnienia z 19 listopada 2018 r. znak [...], wszczął wobec spółki kontrolę celno-skarbową w zakresie kontroli rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku dochodowego od osób prawnych za okres od 1 stycznia 2013 r. do 31 grudnia 2015 r.
Kontrola zakończona została wydaniem przez organ wyniku kontroli celno-skarbowej z 13 września 2019 r. znak [...]
Pismem z 3 października 2019 r. pełnomocnik strony złożył zastrzeżenia do ustaleń zawartych w wyniku kontroli celno-skarbowej, w których zawarł m.in. wniosek o zawieszenie postępowania podatkowego do czasu prawomocnego zakończenia postępowania prowadzonego przez Prokuraturę w B., gdyż wynik wskazanego postępowania może mieć znaczenie dla oceny prawidłowości wywiązania się przez spółkę z obowiązków podatkowych i zakresu jej ewentualnej odpowiedzialności.
12 listopada 2019 r. doręczono stronie postanowienie Naczelnika UCS znak [...] z [...] listopada 2019 r. o przekształceniu zakończonej kontroli celno-skarbowej w postępowanie podatkowe.
Wymienionym postanowieniem z [...] grudnia 2019 r. Naczelnik UCS odmówił zawieszenia postępowania podatkowego.
Zaskarżonym postanowieniem z [...] lutego 2020 r. Naczelnik UCS utrzymał w mocy postanowienie z [...] grudnia 2019 r.
Organ zwrócił uwagę, że samo stwierdzenie, że wynik postępowania toczonego przez inny organ lub sąd może mieć wpływ na dane postępowanie podatkowe, nie daje jeszcze podstaw do zawieszenia tego postępowania podatkowego, jeżeli w chwili orzekania możliwe jest rozpatrzenie sprawy przez organ podatkowy i wydanie decyzji bez rozstrzygnięcia tego innego postępowania. Również ewentualne postępowanie karne, którego celem jest orzeczenie w przedmiocie winy i kary za czyn zabroniony, nie stanowi przeszkody w samodzielnym działaniu organów podatkowych celem ustalenia stanu faktycznego sprawy i jego oceny pod kątem skutków podatkowych, gdyż postępowanie podatkowe koncentruje się na względach obiektywnych, nie zaś na motywach działania podatnika i stopnia jego zawinienia.
Odnosząc się do podniesionego w zażaleniu zarzutu nieprzesłuchania pana S. jako osoby posiadającej kluczowe dla sprawy informacje, organ stwierdził, że wskazane przez stronę argumenty dotyczące funkcjonowania w spółce podziału obowiązków wspólników: R. D. i S. co do zakresu ich odpowiedzialności jako członków zarządu spółki, jak również wskazanie na niepełną reprezentację, nie stanowią zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej.
Według organu w rozpatrywanej sprawie związek pomiędzy postępowaniem podatkowym a postępowaniem karnym jest jedynie związkiem faktycznym, który nie implikuje konieczności powstrzymania postępowania podatkowego.
Spółka reprezentowana przez pełnomocnika zaskarżyła postanowienie Naczelnika UCS, zarzucając:
- 1. Naruszenie przepisu postępowania, tj. art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, co mogło mieć istotny wpływ na treść zaskarżonego postanowienia, poprzez jego niewłaściwą wykładnię, polegającą na przyjęciu, że wynik postępowania karnego, w którym sąd dokona oceny prawidłowości wywiązywania się przez spółkę z jej obowiązków podatkowych i zakresu jej ewentualnej odpowiedzialności nie stanowi zagadnienia wstępnego i pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia postępowania podatkowego, co skutkowało odmówieniem zawieszenia przez organ postępowania prowadzonego w niniejszej sprawie;
- 2. Naruszenie przepisu postępowania, tj. art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez odmówienie zawieszenia postępowania, w którym wydawane są kolejne decyzje i postanowienia, choć materiał, jakim dysponuje organ jest niepełny, a istotne dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy czynności dowodowe do tej pory nie zostały przeprowadzone.
W uzasadnieniu skargi jej zarzuty zostały uszczegółowione.
Spółka wniosła o: uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji; zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, powiększonych o opłatę skarbową od pełnomocnictwa.
W odpowiedzi na skargę Naczelnik UCS wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Stosownie do art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Sąd wyjaśnia, że treścią zagadnienia wstępnego, stanowiącego kwestię o charakterze otwartym (tzn. jeszcze nie przesądzoną), może być wypowiedź co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku, zdarzenia prawnego albo inne okoliczności mające znaczenie prawne. Ponadto od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego zależeć powinno rozpatrzenie sprawy podatkowej w ogóle, nie zaś wydanie decyzji o określonej treści. Jeżeli dane zagadnienie wykazuje jedynie pośredni związek z rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji, nie ma ono charakteru zagadnienia wstępnego, o którym mowa w przedmiotowej regulacji. Mogą wiązać się z nim określone skutki procesowe, ale powstanie takiego zagadnienia nie rodzi obowiązku zawieszenia postępowania podatkowego. Zagadnienie wstępne musi mieć charakter prawny, a nie faktyczny, co wynika z samej istoty zagadnienia wstępnego. Wskazuje na to przede wszystkim argument w postaci konieczności jego rozstrzygnięcia.
Ustalenie stanu faktycznego sprawy należy bowiem zawsze do organu prowadzącego sprawę. Zatem zawieszenie postępowania podatkowego ze względu na zaistnienie zagadnienia wstępnego występuje tylko w sytuacji, gdy dla rozpatrzenia sprawy głównej niezbędne jest uzyskanie rozstrzygnięcia dokonanego w tej sprawie przez sąd lub inny organ państwowy niż ten, przed którym toczy się postępowanie, bez którego nie jest możliwe załatwienie sprawy głównej (zob. m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 23 marca 2017 r. III SA/Wa 183/16 i przywołane tam orzecznictwo – orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl).
Należy podkreślić, że samo stwierdzenie przez skarżącego, że wynik postępowania karnego może mieć znaczenie dla oceny prawidłowości wywiązania się przez spółkę z obowiązków podatkowych i zakresu jej odpowiedzialności, nie implikuje istnienia w sprawie zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Jak wyżej wspomniano, chodzi bowiem o wykazanie takiego związku, który warunkuje rozpatrzenie sprawy podatkowej w ogóle, nie zaś wydanie decyzji o określonej treści.
Według sądu wydanie rozstrzygnięcia w rozpatrywanej sprawie podatkowej w zakresie kontroli rzetelności deklarowanych przez spółkę podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku dochodowego od osób prawnych za okres od 1 stycznia 2013 r. do 31 grudnia 2015 r. nie jest bezwzględnie uzależnione od uprzedniego uzyskania rozstrzygnięcia w ogólnie wskazanym przez skarżącego postępowaniu prowadzonym przez prokuraturę w B. czy w sprawie karnej. Przy ocenie związku pomiędzy postępowaniami: podatkowym i karnym, konieczne jest bowiem uwzględnienie odmiennych zasad odpowiedzialności i celów tych postępowań.
Skarżący poniekąd sam wskazuje na tę odmienność w uzasadnieniu skargi, stwierdzając, że w postępowaniu karnym może dojść do przesądzenia o winie spółki. Tymczasem celem postępowania podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych takie przesądzanie o winie nie jest.
Nie mogły również odnieść skutku, jako niezwiązane ściśle z zaskarżonym aktem, zarzuty naruszenia art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Są to zarzuty dotyczące nie tyle kwestii występowania w sprawie przesłanek obligatoryjnego zawieszenia postępowania w rozumieniu art. 201 Ordynacji podatkowej, ale sposobu prowadzenia przez organ postępowania w celu ustalenia prawidłowego stanu faktycznego sprawy, w tym ewentualnej konieczności przesłuchania określonych osób (np. pana S. bądź też uwzględnienia podziału obowiązków wewnątrz spółki.
Mając na uwadze powyższe, sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.).