Uzasadnienie
Skarżący M. W. w dniu 22 grudnia 2008 r. (data nadania pisma na poczcie) złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Z uzasadnienia wniosku, złożonych oświadczeń oraz dodatkowych dokumentów wynika, co następuje.
M. W. gospodarstwo domowe prowadzi wraz z E. Z. Do dnia 28 listopada 2008 r. wnioskodawca był zarejestrowany jako osoba bezrobotna pobierająca dodatek szkoleniowy (zaświadczenie z PUP w K. z 16.12.2008 r., k.- 29). E. Z. jest zarejestrowana w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku od dnia 22 kwietnia 2008 r. (zaświadczenie z PUP z 22.12.2008 r. k. 30).
Wnioskodawca oświadczył, że pod koniec grudnia 2008 r. E. Z. urodzi jego dziecko.
Z przedłożonego przez skarżącego zaświadczenia Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. z dnia 15 stycznia 2009 r. wynika, że zarówno skarżący jak i E. Z. w okresie od 1 stycznia 2006 r. do 31 grudnia 2008 r. nie korzystali ze świadczeń rodzinnych, dodatku mieszkaniowego oraz innej pomocy społecznej w tutejszym Ośrodku, a w dniu 12 stycznia 2009 r. E. Z. wystąpiła z wnioskiem o ustalenie świadczeń rodzinnych oraz do jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka – na dziecko M. W. (k. 49).
Wnioskodawca wraz z E. Z. posiadają na współwłasność mieszkanie o pow. 62,50 m kw., zgodnie z oświadczeniem ww. zakupione ze środków uzyskanych w darowiźnie od ojca w kwocie 150 tys. zł w 2008 r. a w części sfinansowane ze środków uzyskanych przez E. Z. ze sprzedaży mieszkania w Z. Innego majątku w postaci wartościowych rzeczy ruchomych, zgromadzonych zasobów pieniężnych (oszczędności, papierów wartościowych, itp.) skarżący nie wykazał.
Ponadto skarżący wskazał, że powyższa darowizna do końca 2008 r. stanowiła jedyne źródło utrzymania jego i E. Z., a z dniem 1 lutego 2009 r. w związku z uzyskaną ze środków Unii Europejskiej pomocą de minimis (w kwocie 14.500 zł) zobowiązany jest rozpocząć działalność gospodarczą (zaświadczenie Starosty K. z 27.11.2008 r., k. 64).
M. W. wskazał, że ponosi miesięcznie wydatki związane z koniecznym utrzymaniem w kwocie 600 zł na podstawowe opłaty takie jak czynsz, woda, energia elektryczna, co udokumentował dowodami wpłat (k. 31-32) oraz płaci alimenty na dziecko z poprzedniego małżeństwa w kwocie 200 zł miesięcznie (k. 33- 41).
Ponadto skarżący przedłożył wyciągi z rachunków bankowych posiadanych w "B" z okresu od 6 października 2008 r. do 5 stycznia 2009 r., (rachunek bieżący i konto oszczędnościowe). Na rachunku bieżącym na dzień 23 grudnia 2008 r. saldo końcowe operacji wynosiło po stronie Winien 4.825,47 zł, po stronie Ma 3.119,10 zł, natomiast na koncie oszczędnościowym strona posiada kwotę 14.500 zł (środki na podjęcie działalności gospodarczej). Na koncie w Banku "P" na dzień 5 stycznia 2009 r. saldo po ostatniej transakcji stanowiło wynik ujemny w kwocie 0,003 zł.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., dalej w skrócie – p.p.s.a) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w przywołanym przepisie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych.
Ciężar dowodu powyższych okoliczności spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Świadczy o tym użycie w przepisie art. 246 § 1 p.p.s.a. zwrotu "gdy wykaże". Do Sądu kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy należy natomiast ocena, czy takie okoliczności zachodzą. Należy przy tym podkreślić, że cytowany przepis stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przytoczone we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty, powinny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie.
Wniosek skarżącego nie może zostać uwzględniony, ponieważ skarżący nie wykazał, że poniesienie kosztów sądowych spowoduje uszczerbek dla koniecznego utrzymania jego i rodziny.
Przede wszystkim należy wskazać, że koszty sądowe na obecnym etapie postępowania sprowadzają się do wpisu sądowego od wniesionej skargi ustalonego w kwocie 100 zł.
Wprawdzie wnioskodawca w chwili obecnej jest jedynym żywicielem 3 osobowej rodziny, urodziło mu się dziecko i jak podaje dopiero z dniem 1 lutego 2009 r. rozpocznie prowadzenie działalności gospodarczej (a dochody z tego źródła zacznie uzyskiwać jeszcze później), jednakże młody wiek skarżącego, a także jak wynika z wyciągów z rachunków bankowych - obrót znacznymi środkami pieniężnymi (zakupy na aukcjach internetowych), które przekraczają kwotę wpisu od skargi, świadczą, że sytuacja strony nie jest tak trudna jak podaje, skarżący dysponuje środkami pieniężnymi i będzie w stanie zaoszczędzić kwotę 100 zł bez większych problemów, bez uszczerbku dla egzystencji rodziny.
Wobec obowiązku ponoszenia kosztów sądowych przez każdego obywatela wszczynającego sprawę przed sądem i zasadę wyjątkowego stosowania instytucji prawa pomocy, nie można pozwolić na preferencyjne traktowanie innych zobowiązań (np. nakładów ponoszonych na rozpoczęcie działalności gospodarczej) przyznając im pierwszeństwo przed kosztami postępowania sądowego (por. post NSA I OZ 83/06) Należy podkreślić, że skarżący w swoim oświadczeniu nie powołał się na żadne nadzwyczajne okoliczności, pozwalające potraktować go w sposób wyjątkowy (stan zdrowia, wyjątkowo trudna sytuacja osobista), nawet ze względu na fakt wcześniejszego swojego bezrobocia (wprawdzie partnerka skarżącego również jest w chwili obecnej bezrobotna, ale ze względu na jej młody wiek, oraz urodzenie się dziecka jest to stan przejściowy). Istnieją uzasadnione przesłanki, żeby sądzić, że strona wywiązująca się ze swoich zobowiązań (choćby spłaty comiesięcznie alimentów), nie wykazująca istnienia żadnych zaległości, podejmująca działania w celu zmiany dotychczasowej sytuacji podejmie odpowiednie czynności aby wywiązać się również z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Dlatego zwolnienie wnioskodawcy z tego obowiązku na tym etapie postępowania byłoby przedwczesne.
Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.