Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczeciniez 13 października 2022 r., sygn. akt I SA/Sz 382/22

Uzasadnienie

Pismem z 17 lutego 2022 r. S. R. (dalej "skarżąca") złożyła wniosek o zawieszenie postępowania podatkowego w przedmiocie podatku od towarów i usług za rok 2018. Skarżąca podała, że w stosunku do niej została wydana decyzja z dnia 26 listopada 2021 r. nr [...] przez Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego (dalej "organ"), w której określono jej przybliżoną kwotę zobowiązania w podatku od towarów i usług oraz odsetek za poszczególne miesiące 2018 r. oraz dokonano zabezpieczenia ww. kwot zobowiązania i odsetek na jej majątku. Skarżąca wskazała, że od powyższej decyzji złożyła odwołanie, lecz nie zostało ono jeszcze rozpoznane.

W związku z powyższym według skarżącej, organ powinien dokonać zawieszenia prowadzonego w stosunku do niej postępowania podatkowego. Skarżąca podała, że organ, dokonując przekształcenia zakończonej kontroli celno-skarbowej w postępowanie podatkowe, zanim zostało rozpoznane jej odwołanie od ww. decyzji z 26 listopada 2021 r., naruszył prawo.

Organ wydał w dniu 18 marca 2022 r. postanowienie nr [...], w którym odmówił zawieszenia prowadzonego postępowania podatkowego. Organ wskazał, że prowadził kontrole celno-skarbowa, która zakończyła się wynikiem kontroli celno-skarbowej, który został skarżącej doręczony. Organ podał, że w ww. wyniku zawarł pouczenie o możliwości złożenia przez skarżącą korekt deklaracji VAT-7. Wobec niezłożenia przez skarżącą korekt deklaracji VAT- 7 organ na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 422 ze zm.), dalej "ustawa o KAS" wydał w dniu 27 stycznia 2022 r. postanowienie o przekształceniu kontroli celno-skarbowej w postępowanie podatkowe. Organ wskazał, że działał prawidłowo i zgodnie z przepisami. Organ wyjaśnił, że decyzja na która powołuje się skarżąca została wydana w ramach postanowienia zabezpieczającego na podstawie art. 33 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.), dalej "o.p.", które jest postępowaniem odrębnym od prowadzonego postępowania podatkowego.

Organ wskazał, że przesłanki do zawieszenia postępowania podatkowego zostały wymienione w art. 201 o.p. Organ przytoczył treść art. 201 § 1 pkt 2 o.p., i wskazał, że rozpoznanie odwołania od decyzji z 26 listopada 2021 r. nie może być uznane za rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego na podstawie ww. przepisu. Organ podał, że nie ma również zastosowania art. 201 § 1c o.p.

Skarżąca złożyła zażalenie na ww. postanowienie, gdyż według niej zaistniała przesłanka do zawieszenia postępowania podatkowego w postaci braku ostatecznego rozpoznania sprawy w postępowaniu zabezpieczającym, która stanowi zagadnienie wstępne z art. 201 § 1 pkt 2 o.p.

Organ wydał w dniu 29 kwietnia 2022 r. postanowienie nr [...], w którym utrzymał własne postanowienie z 18 marca 2022 r.

Organ przytoczył stan faktyczny w sprawie oraz treść art. 201 § 1 pkt 2 o.p. i wyjaśnił pojęcie zagadnienia wstępnego na tle tego przepisu. Organ wskazał również na różnice pomiędzy postępowaniem zabezpieczającym a postępowaniem podatkowym. Organ przytoczył też treść art. 201 § 1c o.p. i podał, że w sprawie nie zaistniała przesłanka z ww. przepisu, gdyż rozstrzygnięcia wydane w postępowaniu zabezpieczającym nie mają wpływu na rozstrzygnięcia w postępowaniu podatkowym z uwagi na odrębność obu postępowań.

Skarżąca złożyła skargę na ww. postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie i wniosła o jego uchylenie oraz zasadzenie kosztów postępowania.

Zarzuciła organowi naruszenie:

1. 1. art. 201 § 1 pkt 2, § 1c w zw. z § 1d pkt 1 o.p., przez niewłaściwe zastosowanie, pomimo zaistnienia ustawowych przesłanek umożliwiających zawieszenie postępowania;
2. 2. art. 120, art.121 § 1, art. 122, art. 124, art. 125 i art. 219 o.p. w zw. z art. 45 ust. 2 ustawy o KAS, przez prowadzenie postępowania podatkowego, budzącego zastrzeżenia co do jego bezstronności; naruszenie zasady dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, pomięcie zasadności przesłanek, którymi organ podatkowy kieruje się przy załatwieniu sprawy, żądanie dokumentów będących w posiadaniu organu podatkowego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Przewodniczący Wydziału skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz.329; dalej "p.p.s.a.").

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał co następuje:

Spór w sprawie dotyczy zaistnienia przesłanki do zawieszenia postępowania podatkowego w postaci braku ostatecznego rozstrzygnięcia kwestii prawidłowości zastosowania zabezpieczenia na majątku skarżącej, wynikającego z decyzji organu z dnia 26 listopada 2021 r.

Przesłanki zawieszenia postępowania wymienione zostały w art. 201 § 1, § 1b, § 1c o.p.

Zgodnie z art. 201 § 1 o.p., organ podatkowy zawiesza postępowanie:

1. 1) w razie śmierci strony, jeżeli postępowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe;

1a) w razie zaprzestania pełnienia funkcji przez zarządcę sukcesyjnego albo wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego, jeżeli postępowanie toczyło się z udziałem zarządcy sukcesyjnego;

1. 2) gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd;
2. 3) w razie śmierci przedstawiciela ustawowego strony;
3. 4) w razie utraty przez stronę lub jej ustawowego przedstawiciela zdolności do czynności prawnych;
4. 5) (uchylony);
5. 6) (uchylony);
6. 7) w razie wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję uchylającą w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ lub stwierdzającą nieważność decyzji;
7. 8) w razie wystąpienia o opinię Rady.

Stosownie do art. 201 § 1c o.p, organ podatkowy może zawiesić postępowanie:

1. 1) na wniosek lub z urzędu, gdy:
2. a) pomiędzy postępowaniami w sprawach dotyczących tej samej strony istnieje tego rodzaju związek, że na treść decyzji wydawanej w zawieszanym postępowaniu ma wpływ rozstrzygnięcie sprawy w innym postępowaniu, a rozstrzygnięcie sprawy w tym innym postępowaniu nie stanowi zagadnienia wstępnego, o którym mowa w § 1 pkt 2,
3. b) stan faktyczny lub zagadnienie prawne będące przedmiotem zawieszanego postępowania i innego postępowania w sprawach dotyczących tej samej strony są podobne, a pomiędzy tymi postępowaniami nie występuje związek, o którym mowa w lit. a;
4. 2) z urzędu, gdy przepis mający wpływ na treść decyzji wydawanej w zawieszanym postępowaniu jest przedmiotem postępowania przed:
5. a) Trybunałem Konstytucyjnym,
6. b) Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej,
7. c) sądem administracyjnym w sprawie stwierdzenia nieważności aktu prawa miejscowego organu jednostki samorządu terytorialnego.

§ 1d. Zawieszenie postępowania na podstawie § 1c może nastąpić pod warunkiem, że:

1. 1) zgodę na zawieszenie postępowania wyrazi strona - w przypadku zawieszania postępowania z urzędu;
2. 2) zawieszeniu postępowania nie sprzeciwiają się strony, które nie wystąpiły z wnioskiem o jego zawieszenie - w przypadku zawieszania postępowania na wniosek.

Skarżąca uważa, że zaistniała przesłanka z art. 201 § 1 pkt 2 o.p. lub z art. 201 § 1c pkt 1a o.p.

Postępowanie podatkowe winno toczyć się co do zasady w sposób ciągły i szybki. Jednak w toku postępowania mogą pojawić się przeszkody, które uniemożliwiają dalszy prawidłowy jego bieg. Jeżeli przeszkody te mają charakter przejściowy, organ podatkowy musi podjąć działania w celu ich wyeliminowania oraz zawiesić postępowanie. Zawieszenie postępowania oznacza wstrzymanie jego przebiegu. Wiąże się to również, co do zasady, ze wstrzymaniem wszystkich czynności procesowych, które są podejmowane przez organ podatkowy w toku postępowania.

Artykuł 201 § 1 pkt 2 o.p. pozwala na wyodrębnienie czterech istotnych elementów składających się na konstrukcję zagadnienia wstępnego:

1. 1) wyłania się ono w toku postępowania podatkowego;
2. 2) jego rozstrzygnięcie należy do innego organu lub sądu;
3. 3) rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, zatem zagadnienie wstępne musi poprzedzać rozpatrzenie sprawy;
4. 4) istnieje zależność między rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji.

Z zagadnieniem wstępnym, zwanym też kwestią wstępną lub prejudycjalną, mamy do czynienia jedynie wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy podatkowej uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem kwestii prawnej.

W niniejszej sprawie rozpoznanie sprawy w postpowaniu zabezpieczającym nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu ww. przepisu, gdyż wydaniu decyzji w postępowaniu podatkowym nie stoi na przeszkodzie brak ostatecznego rozstrzygnięcia w przedmiocie zabezpieczenia.

Wyjaśnić należy, że istotą postępowania zabezpieczającego unormowanego w przepisach o.p. jest zabezpieczenie przyszłych interesów wierzyciela podatkowego. Rozpoznanie sprawy podatkowej następuje dopiero w postępowaniu wymiarowym. Określenie przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego nie charakteru definitywnego stanowiska organu podatkowego, zaś podatnik zachowuje prawo do czynnego udziału we właściwym postępowaniu podatkowym. Ostateczna wysokość zobowiązania podatkowego jest określana w decyzji wymiarowej po zakończeniu postępowania podatkowego. Określenie stosownych kwot w decyzji o zabezpieczeniu ma charakter informacyjny w tym znaczeniu, że wskazuje jedynie kwotę podlegającą zabezpieczeniu na majątku podatnika, a nie kwotę rzeczywiście go obciążającą, która wynikać będzie dopiero z decyzji podatkowej. Okoliczność, że podatnik nie akceptuje ustaleń w zakresie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego nie oznacza naruszenia zasad postępowania podatkowego.

Z tych samych względów nie zaistniała przesłanka z art. 201 § 1c pkt 1a o.p., gdyż pomiędzy postępowaniami w sprawach dotyczących skarżącej nie istnieje tego rodzaju związek, że na treść decyzji, która miałaby zostać wydana w postępowaniu podatkowym (wymiarowym) ma wpływ rozstrzygnięcie sprawy w postępowaniu zabezpieczającym.

Zdaniem Sądu, w niniejszym postępowaniu organ nie naruszył przepisów prawa.

Okoliczność, że skarżąca ma odmienne zdanie na temat słuszności prowadzenia postępowania podatkowego względem niej przez organ podatkowy nie świadczy o naruszeniu zasad tego postępowania przez organ.

Mając na uwadze powyższe Sąd uznał zarzuty skargi za niezasadne i na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.