Uzasadnienie
Skarżący B.K., w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości [...] zł, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku o prawo pomocy skarżący podniósł, że jest osobą niepracującą, prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną B.K., będąc na jej utrzymaniu, obecnie leczy się, nie posiada środków na uiszczenie kosztów sądowych.
Skarżący podał, że miesięczny dochód żony stanowi kwota brutto [...] zł (netto [...] zł), z której komornik sądowy potrąca co miesiąc kwotę ok. [...] zł w związku z egzekucją komorniczą na rzecz wierzyciela Banku [...] w W. Skarżący podał, że jego zobowiązania wobec urzędu skarbowego wynoszą [...] zł, wobec ZUS [...] zł, a miesięczne koszty utrzymania stanowią kwotę ok. [...] zł, koszty leczenia [...] zł.
Odnośnie do majątku oświadczył, że wspólnie z żoną posiadają jedynie nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha, która jest zajęta przez komornika sądowego.
Skarżący nie wykazał innych nieruchomości oraz wartościowych rzeczy ruchomych. Nie wykazał też żadnych oszczędności, zgromadzonych środków pieniężnych oraz papierów wartościowych. Oświadczył, że nie posiada konta bankowego, nie posiada zdolności kredytowej.
Do wniosku dołączył:
- - wydruk pracodawcy żony skarżącego (R.w K.) potwierdzający wysokość wynagrodzenia (do wypłaty [...] zł) oraz zajęcia ([...] zł),
- - pismo komornika z 30 września 2011 r. wskazujące na stan zadłużenia skarżącego ([...] zł),
- - tytuły wykonawcze kierowane do skarżącego (kwota należności głównej [...] zł z tytułu podatku dochodowego z papierów wartościowych i instrumentów finansowych),
- - wezwanie do zapłaty z 30 maja 2011 r. na kwotę [...] zł z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne,
- - kopii 11 postanowień sądu rejonowego o zwolnieniu skarżącego z kosztów sądowych,
- - zaświadczenie Powiatowego Urzędu Pracy w K. z 18 stycznia 2012 r. potwierdzające, że skarżący jest zarejestrowany jako osoba poszukująca pracy od 29 kwietnia 2010 r.
- - zaświadczenie lekarskie z 30 kwietnia 2012 r. o stanie zdrowia skarżącego,
- - dowód wpłaty za mieszkanie kwoty ([...] zł - płatnik M.K.),
- - dowód opłaty za energię ([...] zł płatnik B.K.).
W odpowiedzi na kierowane do skarżącego wezwanie, B.K. przedłożył:
- - oświadczenie, że zajmowana przez skarżącego i jego żonę nieruchomość w K.,ul. [...] jest własnością córki skarżącego,
- - zeznania podatkowe swoje i żony za 2011 r.; skarżący zadeklarował koszty prowadzonej w 2011 r. działalności gospodarczej – sprzedaż hurtowa materiałów budowlanych (koszty i strata o wartości [...] zł, brak przychodów), żona skarżącego przychód ze stosunku pracy w kwocie [...] zł,
- - wyciągi z rachunków bankowych żony skarżącego,
- - dowody opłat za mieszkanie, w tym zawiadomienie o wymiarze czynszu ([...] zł), informację o zadłużeniu córki skarżącego z tytułu czynszu.
W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego (sporządzone w oparciu o dane powszechnie znane - żona skarżącego jest Prezesem Zarządu K. Spółka z o.o. w K. - informacja z Internetu k. 27), skarżący oświadczył, że zarówno on, jak i jego żona, posiadają udziały w Spółce z o.o. K. sp. z o.o. Skarżący nie złożył oświadczenia co do wartości udziałów; lecz odesłał w tym zakresie do danych umieszczonych w odpisie z Krajowego Rejestru Sądowego. Z nadesłanej kopii odpisu z KRS wynika, że skarżący posiada [...] udziałów o łącznej wysokości [...] zł, a jego żona [...] udziałów o łącznej wysokości [...] zł. Z nadesłanego zaświadczenia Prezesa Zarządu B.K. wynika, że pełni ona w tej spółce funkcję Prezesa Zarządu, w roku 2011 nie uzyskała z tego tytułu wynagrodzenia oraz nie uzyskała żadnych dochodów z tytułu posiadania udziałów.
Skarżący przedłożył też drugie zaświadczenie swej żony (Prezesa Spółki K. z którego wynika, że skarżący nie jest zatrudniony w tej spółce i nie pobierał w 2011 r. wynagrodzenia oraz nie uzyskał (w 2011 r. i obecnie) żadnych dochodów z tytułu posiadania udziałów w tej spółce.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270), dalej w skrócie p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (art. 245 § 3 p.p.s.a.) – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania, a wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku.
Złożony w sprawie wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zacząć wypada od tego, że skarżący w sposób nierzetelny przedstawił w urzędowym formularzu PPF informacje na temat swego (i żony) majątku (vide: rubryka 7.2, rubryka 9).
W formularzu skarżący podał, że nie pracuje, leczy się, jest na utrzymaniu żony, która otrzymuje obciążone egzekucją wynagrodzenie za pracę. Powołał się na prowadzoną w stosunku do niego egzekucję kwoty przekraczającej [...] zł (dane z września 2011 r.). Nie podał innych źródeł utrzymania rodziny. W ocenie referendarza sądowego w uzasadnieniu wniosku powołał tylko takie okoliczności, które miały wskazać, że jego sytuacja majątkowa i jego rodziny jest zła.
Dopiero w odpowiedzi na wezwanie skarżący ujawnił, że posiada udziały w spółce z o.o. o wartości przekraczającej [...] zł (dane z przedłożonej kopii odpisu z KRS). Nie udokumentował jednocześnie braku możliwości dysponowania tymi udziałami. Skarżący złożył wprawdzie oświadczenie, że "przed Sądem Rejonowym w K. I Wydział Cywilny toczy się sprawa z wniosku P. w W. w przedmiocie nakazania przez Sąd sprzedaży udziałów B.K. i B.K. w egzekucji komorniczej KM [...] pod sygnaturą [...]", jednakże nie wyjaśnił, w jakim ewentualnie zakresie małżonkowie będą zobowiązani do sprzedaży tych udziałów. Zdaniem referendarza sądowego powyższe oświadczenie nie uprawdopodabnia braku możliwości dysponowania udziałami o wartości nominalnej przekraczającej [...] zł.
Nadto, z przedłożonego na wezwanie, zeznania podatkowego skarżącego za 2011 r. wynika, że był on wówczas przedsiębiorcą (hurtowa sprzedaż materiałów budowlanych), w zeznaniu za ten rok deklarował koszty/stratę w działalności gospodarczej – sprzedaż hurtowa materiałów budowlanych. Skarżący nie wykazał, iżby prowadzona przez niego działalność gospodarcza została zlikwidowana. Nie złożył w tym zakresie żadnego oświadczenia.
Poprzez niejednoznaczne przedstawienie wskazanych wyżej kwestii skarżący uniemożliwił dokonanie jednoznacznej oceny jakie tak naprawdę są prawdziwe możliwości finansowe skarżącego w opłaceniu kosztów sądowych w niniejszej sprawie (aktualnie ciąży na skarżącym obowiązek uiszczenia wpisu od skargi w wysokości [...] zł).
Skoro jednak taka była decyzja strony, to referendarz sądowy nie jest zobowiązany do prowadzenia jakichkolwiek dochodzeń w sytuacji gdy przedstawione dane uniemożliwiają pełną ocenę sytuacji finansowej skarżącego. W ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym przypomnieć też wypada, że ponieważ prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń (postan. NSA z 15 marca 2006 r. II OZ 258/06), to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postan. NSA z 31 marca 2005 r. I FZ 63/05).
W świetle powyższych uwag, należy stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie skarżący nie wykazał w sposób należyty, iż znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W sytuacji, gdy wnioskujący o przyznanie prawa pomocy nie przedstawia jasno swojej pełnej sytuacji majątkowej i rodzinnej oraz sytuacji małżonki, to nie ma podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy.
Odnosząc się do podnoszonej przez skarżącego okoliczności zwolnienia go od kosztów sądowych w innych sprawach sądowych, stwierdzić należy, że okoliczność ta nie może sama w sobie stanowić argumentu uzasadniającego podobne rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie.
Skarżący nie wykazał w rozpoznawanej sprawie, że jest osobą ubogą, która nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Mając to na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono, jak w sentencji.