Uzasadnienie
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że Dyrektor M. I. W. w S. (zwany dalej: "Dyrektorem") w piśmie z dnia 3 grudnia 2015 r. (stanowiącym wezwanie do zapłaty) na podstawie art. 1030, art. 1031, art. 1033 i 1034 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r., poz. 121 ze zm. – zwanej dalej: "Kc") wezwał L. K. (zwaną dalej: "Skarżącą") jako spadkobierczynię dłużnika K. J. B. do zapłaty kwoty [...] zł za niezapłacone pobyty wyżej wymienionego w M. I. W. w latach 2011 – 2013. Wezwanie zostało doręczone Skarżącej w dniu 7 grudnia 2015 r.
W dniu 18 grudnia 2015 r. (data nadania pisma na poczcie) Skarżąca wezwała Dyrektora do usunięcia naruszenia prawa. Zdaniem Skarżącej prawa i obowiązki o charakterze administracyjnoprawnym nie podlegają dziedziczeniu na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym. Skarżąca m.in. wskazała, że opłata za pobyt w izbie wytrzeźwień ma charakter opłaty administracyjnej i jest świadczeniem wynikających ze stosunku publicznoprawnego. W związku z powyższym wezwała Organ do wycofania z oświadczenia woli o wezwaniu jej do zapłaty.
W piśmie z dnia 18 marca 2016 r. Skarżąca na podstawie art. 52 § 3 w związku z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z dnia 14 marca 2012 r., poz. 270 ze zm.
- – zwanej dalej: "p.p.s.a.") wniosła skargę na czynność Dyrektora polegającą na wezwaniu jej – jako spadkobierczyni - do zapłaty kwoty [..] zł z tytułu nieopłaconego pobytu w i. w. K. J. B. W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje:
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Zatem w ocenie Sądu w pierwszej kolejności niezbędne jest ustalenie charakteru prawnego czynności Dyrektora, a następnie czy podlega ona zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Zgodnie bowiem z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny bada zatem prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa.
W rozpoznawanej sprawie Skarżąca złożyła skargę na wezwanie Dyrektora do zapłaty. Instytucja wezwania dłużnika do spełnienia świadczenia została uregulowana w art. 455 Kc. Co do oceny charakteru wezwania w doktrynie przyjmuje się, że wezwanie jest jednostronnym oświadczeniem woli o charakterze prawnokształtującym (T. Bielska-Sobkowicz, G. Bieniek, H. Ciepła, P. Drapała, J. Gudowski, M. Sychowicz, R. Trzaskowski, T. Wiśniewski, C. Żuławska (w:) Kodeks cywilny Komentarz, (pod. red. J. Gudowskiego), LexisNexis Warszawa 2013, s. 866). Wezwaniu, o którym w przepisie mowa, traktowanemu jako oświadczenie woli, przypisuje się charakter prawotwórczy z uwagi na to, że przekształca zobowiązanie bezterminowe w zobowiązanie terminowe (K. Korzan, Miejsce i termin zapłaty w przedegzekucyjnym wykonaniu zobowiązania, Radca Prawny 1993, nr 4, s. 5). Znaczenie wezwania wierzyciela, polega na tym, że z chwilą jego doręczenia na dłużniku zaczyna ciążyć obowiązek niezwłocznego spełnienia świadczenia.
W świetle powyższego nie budzi wątpliwości, że wezwanie do zapłaty nie jest aktem lub czynnością o jakich mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. Na podstawie ww. przepisu kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, ze zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r.
- - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
- 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Stosownie do brzmienia art. 3 § 3 p.p.s.a.s. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.
Odnosząc powyższe ustalenia do brzmienia wyżej przytoczonych przepisów, wskazać należy, że ww. wezwanie do zapłaty nie należy do katalogu aktów lub czynności podlagających zaskarżeniu do wojewódzkiego sądu administracyjnego. W ocenie Sądu Skarżąca błędnie wywodzi, że wezwanie do zapłaty należy do katalogu czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., tj. czynności z zakresu administracji publicznej, niebędącymi decyzjami, dotyczącymi uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Wprawdzie w orzecznictwie nie budzi wątpliwości to, że opłata za pobyt w izbie wytrzeźwień ma charakter opłaty publicznoprawnej (wyrok NSA z dnia 9 maja 2012 r., sygn. akt II FSK 2174/10), co Skarżąca podniosła w skardze, jednakże okoliczność ta pozostaje bez wpływu na charakter prawny wezwania do zapłaty.
Zauważyć należy, że wprawdzie art. 3 § 3 p.p.s.a. daje możliwość objęcia kognicją sądów administracyjnych aktów wydanych na podstawie przepisów szczególnych, ale o ile obowiązuje stosowna regulacja prawna.
Z powyższych względów skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. Wpisu od skargi nie pobierano na podstawie art. 222 p.p.s.a., zgodnie z którym nie żąda się opłat od pisma, jeżeli już z niego wynika, że podlega ono odrzuceniu.