Uzasadnienie
W dniu 16 maja 2011 r. B.P., reprezentująca syna A.P., w sprawie ze skargi na ww. decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. w przedmiocie podatku od spadków i darowizn, złożyła wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Wniosek ten został następnie ograniczony do zwolnienia od kosztów sądowych.
Z uzasadnienia wniosku oraz dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika co następuje.
A.P. nie uzyskuje żadnych dochodów, w chwili obecnej przebywa w areszcie śledczym, a termin upływu tymczasowego aresztowania przypada na 28 października 2011 r. (dowód zaświadczenie z Aresztu śledczego w S. z dnia 5 lipca 2011 r. k.-44). Skarżący otrzymał w drodze spadku po babci udział do ½ części nieruchomości położonej w S. przy ul. [...] o obszarze 6.632 m kw., zabudowaną budynkami mieszkalnymi o pow. 237 m kw., w nieruchomości tej zamieszkuje matka skarżącego i siostra.
Ze znajdującego się w aktach spawy aktu notarialnego rep A nr [...] z dnia 31 grudnia 2009 r. wynika, iż matka skarżącego B.P. jest pełnomocnikiem skarżącego m.in. we wszystkich sprawach związanych z przedmiotową nieruchomością i pozostałymi składnikami masy spadkowej, a umocowanie to obejmuje zarząd jak i upoważnienie do dokonania darowizny przedmiotowego majątku na jej rzecz. Ponadto pełnomocnik skarżącego wyjaśniła, iż skarżący faktycznie nie może dysponować spadkiem z uwagi na trwające postępowania sądowe. Innego majątku, w postaci zasobów pieniężnych (oszczędności, papierów wartościowych itp.) nie wykazano.
Przedłożono także kserokopię tytułu wykonawczego z dnia 19 kwietnia 2011 r. wystawionego przez Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w związku z zobowiązaniem A.P. w podatku od spadków i darowizn na kwotę [...].
Z oświadczeń pełnomocnika i dokumentów wynika, iż jedyny dochód rodziny to emerytura B.P. w kwocie [...] netto miesięcznie. Pełnomocnik skarżącego wskazała, iż kwota ta nie wystarcza na rachunki, a także oświadczyła, iż wydaje ok. [...] miesięcznie na zakupy w areszcie (po ok. [...] co dwa tygodnie).
We wniosku i swoich pismach uzupełniających wniosek pełnomocnik skarżącego opisała także sytuację osobistą, a także przedstawiła dodatkowe argumenty popierające złożoną skargę.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
Stosownie do postanowień art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. Ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia, obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza rozpoznającego wniosek należy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej.
Rozpoznając wniosek skarżącego należało mieć na względzie przede wszystkim fakt, że prawo pomocy jest instytucją, której zasadniczym celem jest umożliwienie realizacji prawa do sądu osobom ubogim, nie dysponującym wystarczającymi środkami na prowadzenie sporów przed sądem. Mając powyższe na uwadze, w rozpatrywanym stanie faktycznym uznać należy, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego swojego utrzymania, co stanowi przesłankę niezbędną do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a).
Przede wszystkim należy wskazać na sytuację materialno-bytową skarżącego i fakt, iż przebywa on obecnie w areszcie. Jak wynika z akt sprawy, skarżący nie osiąga żadnych dochodów, nie posiada również żadnych zgromadzonych oszczędności, uzyskuje jedynie niewielką pomoc finansową od matki B.P.(ok. [...] co dwa tygodnie), która sama otrzymuje niewysoką emeryturę w kwocie ok. [...] miesięcznie. Wprawdzie skarżący odziedziczył spadek po babci, w tym m.in. udział w nieruchomości, jednak w chwili obecnej nie jest jego dysponentem. Poza tym nieruchomość ta zabezpiecza potrzeby mieszkaniowe rodziny – matki i siostry skarżącego, a według oświadczenia strony ma być ona nawet przekazana matce.
W tej sytuacji uznać należało, że skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego w postaci opłat sądowych, bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, zatem wniosek o prawo pomocy zasługuje na uwzględnienie.
Końcowo, należy jeszcze wyjaśnić, że referendarz sądowy w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, nie może odnieść się do argumentów pełnomocnika skarżącego dotyczących skargi, bowiem stanowiłoby to niedopuszczalne w tym postępowaniu wpadkowym rozstrzyganie co do istoty sprawy.
Wobec powyższego, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.