Uzasadnienie
Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (zwanej dalej: ARiMR), postanowieniem z dnia [...] r. o Nr [...], wydanym na podstawie art. 134 w związku z art. 32 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej: K.p.a., stwierdził niedopuszczalność odwołania W. Sz. wniesionego od decyzji Kierownika Biura Powiatu G. ARiMR z dnia [...] r., Nr [...], o przyznaniu płatności z tytułu przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na rok 2009 w pomniejszonej wysokości.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że w dniu 11 maja 2009 r. do Biura Powiatowego ARiMR dla powiatu G. wpłynął wniosek W. Sz. o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na rok 2009.
W następstwie przeprowadzonego postępowania, w związku ze stwierdzonymi zawyżeniami powierzchni zadeklarowanej we wniosku w stosunku do powierzchni stwierdzonej w toku kontroli na miejscu w gospodarstwie wnioskodawcy, organ pierwszej instancji wydał opisaną na wstępie decyzję z dnia [...] r., którą przyznał W. Sz. płatność z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych do powierzchni:
- – 8,05 ha w pakiecie S02 - Rolnictwo ekologiczne, wariancie S02b02 - Trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności) w łącznej kwocie [...] zł.
- – 8,05 ha w pakiecie P01 - Utrzymanie łąk ekstensywnych - Półnaturalne łąki dwukośne w łącznej kwocie [...] zł.
W dniu 2 marca 2010 r. W. Sz. złożył odwołanie od powyższej decyzji, w którym zakwestionował prawidłowość podjętego rozstrzygnięcia.
Organ odwoławczy uznał, że odwołanie strony jest niedopuszczalne, gdyż decyzja organu pierwszej instancji nie weszła do obrotu prawnego, przez jej doręczenie lub ustne ogłoszenie stronie. Decyzję tę skierowano bowiem bezpośrednio do W. Sz., pomimo że - zgodnie z posiadaną z urzędu wiedzą organu odwoławczego – W. Sz. już w 2004 r. upoważnił G. Sz. do reprezentowania i składania oświadczeń woli przez ARiMR. W tej sytuacji, stosownie do art. 40 § 2 K.p.a., wszystkie pisma powinny być doręczane pełnomocnikowi a nie stronie, zaś doręczenie pisma tylko stronie, jeśli działa ona przez pełnomocnika, jest bezskuteczne.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie W. Sz. wniósł o uchylenie postanowienia organu odwoławczego, zarzucając mu naruszenie art. 77 § 1 w związku z art. 40 § 2 K.p.a., przez brak wyczerpującego rozpatrzenia całości materiału sprawy i błędne przyjęcie, że decyzja organu pierwszej instancji została doręczona stronie, a nie jej pełnomocnikowi.
W uzasadnieniu skarżący wskazał, że nie kwestionuje, że posiadał i posiada pełnomocnika w osobie małżonki – G. Sz., jednakże posiadanie pełnomocnika nie powoduje braku możliwości samodzielnego realizowania praw procesowych. Podniósł również, że, wbrew twierdzeniu Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, decyzję organu pierwszej instancji odebrała za zwrotnym potwierdzeniem odbioru właśnie pełnomocnik strony – G. Sz., podpisując się swoim nazwiskiem i fakt ten może ona potwierdzić, składając oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności za fałszywe zeznania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły prawa materialnego lub procesowego, i to przynajmniej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Przy czym, w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej: P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Badając skargę w tym zakresie Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie narusza prawo, a zatem skarga podlega uwzględnieniu, aczkolwiek nie ze wszystkich przyczyn w niej wskazanych.
Przedmiotem rozpoznania jest, wydane na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej: K.p.a., postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, którym stwierdzono niedopuszczalność odwołania W. Sz., ze względu na to, że decyzja organu pierwszej instancji nie weszła do obrotu prawnego, a to wskutek doręczenia jej stronie z pominięciem ustanowionego pełnomocnika.
Odnosząc się do powyższego, na wstępie zaznaczyć należy, że w wyniku analizy akt sprawy Sąd stwierdził, że brak w nich dokumentu potwierdzającego ustanowienie przez skarżącego wskazanego pełnomocnika. Jednakże, z uwagi na fakt, że w Raporcie z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni z dnia 17 lipca 2009 r. wskazano dane reprezentanta rolnika w osobie G. Sz., zaś sam skarżący nie kwestionuje, że posiadał i posiada pełnomocnika, którym jest jego małżonka – G. Sz., Sąd uznał, że okoliczność ta jest bezsporna.
Stosownie do art. 32 K.p.a., strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Przepis ten dopuszcza zatem ustanowienie pełnomocnictwa, ograniczając jedynie zakres działania pełnomocnika w postępowaniu administracyjnym.
Zgodnie zaś z art. 40 § 2 K.p.a., jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Nie budzi więc wątpliwości, że w niniejszej sprawie Kierownik Biura Powiatu G. ARiMR zobowiązany był doręczyć decyzję ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi.
W rozpoznawanej sprawie jest niesporne, że decyzję organu pierwszej instancji doręczono - z naruszeniem przepisu art. 40 § 2 K.p.a. - bezpośrednio stronie. Jak bowiem wynika z zarówno z treści decyzji, jak i zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki zawierającej ten akt, decyzję organu pierwszej instancji, zamiast przesłać małżonce strony
- - G. Sz., zaadresowano i przesłano W. Sz., choć - co należy podkreślić - na adres zamieszkania obojga małżonków (fakt ten potwierdzają dane z akt administracyjnych sprawy). Skarżący, nie zgadzając się z tą decyzją, wniósł od niej odwołanie, w terminie określonym w art. 129 § 2 K.p.a., obliczonym od daty doręczenia decyzji stronie.
W opisanym powyżej stanie faktycznym, błędne jest stanowisko wyrażone przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, zgodnie z którym doręczenie decyzji organu pierwszej instancji bezpośrednio stronie z pominięciem ustanowionego pełnomocnika powoduje, że decyzja ta nie wchodzi do obrotu prawnego. W ocenie Sądu bowiem, doręczenie decyzji stanowi czynność materialno-techniczną, która nie decyduje o wejściu decyzji do obrotu prawnego (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 października 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 370/05, Lex nr 201341).
Sąd, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, podziela także stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2008 r., sygn. akt II GSK 440/08 (dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń NSA), że "Czynność doręczenia pisma (w tym także decyzji administracyjnej) została uregulowana w K.p.a. w rozdziale 8 "Doręczenia" (art. 39-49 K.p.a.). Normy te, z uwagi na ich ogólny cel, stanowią w istocie gwarancję przestrzegania przez organ administracji publicznej zasady demokratycznego państwa prawnego i mają chronić obywatela przed nadużyciami ze strony administracji. Już tylko z tego powodu nie mogą być interpretowane niejako "na szkodę" obywatela, w sytuacji, gdy ten podejmuje wszelkie starania, mające zapewnić mu prawo do wniesienia skutecznego odwołania od wydanej decyzji. Oznacza to, że każda sytuacja naruszenia przez organ obowiązków doręczenia decyzji stronie powinna być oceniana indywidualnie, ze szczególnym uwzględnieniem okoliczności sprawy oraz ewentualnych skutków procesowych dla podmiotu będącego adresatem decyzji, które to skutki spowodowane zostały nieprawidłowym doręczeniem decyzji".
W świetle bezspornych elementów stanu faktycznego nie może budzić wątpliwości to, że skarżący nie poniósł żadnych negatywnych skutków prawnych, które mogłyby wynikać z nieprawidłowego doręczenia decyzji, a jego działania sanowały uchybienie organu pierwszej instancji: wniesienie odwołania w przewidzianym ustawowo terminie, liczonym od dnia przekazania decyzji organu pierwszej instancji stronie, wyeliminowało stwierdzoną wadliwość procesową, powodując przeniesienie rozpoznania sprawy do organu wyższego stopnia (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 czerwca 2010 r., sygn. akt II FSK 73/09, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń NSA).
W tym stanie rzeczy, uznając, że organ odwoławczy zaskarżonym postanowieniem naruszył przepis art. 134 K.p.a., Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" P.p.s.a. orzekł jak w pkt. 1 sentencji. O kosztach postępowania orzeczono w pkt. 2, zgodnie z art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a.