Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] T. B. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą [...] (dalej: "strona", "skarżący"), zastępowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł skargę na opisaną w komparycji decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S., wydaną w przedmiocie podatku akcyzowego.
W treści skargi zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania skarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W uzasadnieniu wskazano, że niniejsza sprawa jest drugą z szeregu kilkunastu identycznych spraw. Podniesiono także, że przeprowadzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie zaskarżonych decyzji oraz decyzji, których wydanie skarżący przewiduje, mimo braku ich poddania kontroli sądowej, naraża skarżącego na powstanie znacznej szkody.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednak stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, że potrzeba wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu powinna być wykazana przez stronę skarżącą, gdy weźmie się pod uwagę fakt, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu pozostawione jest uznaniu sądu i może nastąpić wyłącznie na wniosek strony skarżącej. Pozostawienie przez ustawodawcę zasadności wstrzymania aktu uznaniu sądu wiąże się w związku z powyższym z koniecznością szczególnie wnikliwego i przekonującego uzasadnienia wniosku w tej sprawie, zwłaszcza że na tym etapie postępowania sąd nie bada merytorycznej zasadności skargi a jedynie dokonuje oceny wystąpienia ustawowych przesłanek uzasadniających wstrzymanie jego wykonania.
W szczególności strona skarżąca powinna wykazać, że w związku z wykonaniem zaskarżonego aktu zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Chodzi zatem nie o jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (zob. postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 889/04, niepubl.). Skarżący ma zatem obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających stwierdzić, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne (zob. postanowienie NSA z dnia 17 listopada 2010 r., sygn. akt II FZ 595/10, dostępne na CBOSA).
W świetle powyższego należy zauważyć, że skoro zaskarżoną decyzją określono skarżącemu wysokość zobowiązania w podatku akcyzowym, to z uwagi na treść art. 61 § 3 p.p.s.a. oczywiste jest, że rzeczowe uzasadnienie rozpoznawanego wniosku powinno precyzyjnie opisywać aktualną sytuację finansową i majątkową strony skarżącej, tak by sąd rozpoznający ten wniosek doszedł do przekonania, że uiszczenie spornej kwoty przed rozpoznaniem sprawy lub wykonanie jej w drodze egzekucji rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
W orzecznictwie przyjmuje się bowiem, że wstrzymanie wykonania decyzji uzasadniać mogą tylko konkretne okoliczności, będące wynikiem wpływu wykonania zaskarżonej decyzji na aktualną sytuację majątkową strony, powodujące znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Innymi słowy, strona musi wykazać, że w powiązaniu z jej sytuacją majątkową, wykonanie decyzji spowoduje znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki z powodu wystąpienia tych konkretnych okoliczności.
Tymczasem w niniejszej sprawie skarżący na poparcie swojego wniosku wskazał jedynie ogólnie na dużą ilość identycznych spraw oraz że przeprowadzenie postępowania egzekucyjnego naraża na powstanie znacznej szkody. Strona nie uprawdopodobniła jaką szkodę lub jakie konkretnie trudne do odwrócenia skutki może spowodować wyegzekwowanie od niej wymierzonego zobowiązania podatkowego. Brak jest zatem informacji dotyczącej realnego zagrożenia, jakie może spowodować wykonanie decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. Wskazać również należy, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Sama możliwość przymusowego wykonania decyzji nie może samoczynnie prowadzić do powstania szkody i trudnych do odwrócenia skutków, gdyż odnosi się do świadczenia pieniężnego, z natury rzeczy odwracalnego.
Powyższe wiąże się z możliwością dokonania zwrotu nadpłaconych kwot w przypadku uwzględnienia skargi. Możliwość wszczęcia postępowania egzekucyjnego nie jest zatem taką sytuacją, która uzasadniałaby samoistnie zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Skarżący w niniejszej sprawie nie tylko nie wskazał, na czym miałaby polega szkoda spowodowana postępowaniem egzekucyjnym, ale nawet nie wspomniał o wystawieniu i doręczeniu upomnienia czy wystawieniu tytułu wykonawczego, tymczasem dopiero na podstawie takich dokumentów mogłoby zostać wszczęte postępowanie w przedmiocie przymusowego wykonania decyzji.
Podkreślić jeszcze raz należy, że strona, wnioskująca o zastosowanie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, powinna tak przedstawić swoją argumentację i załączyć dokumenty tak by sąd mógł na tej podstawie zweryfikować, czy przymusowe wykonanie decyzji jest realne i czy odbędzie się z uszczerbkiem dla majątku skarżącego, prowadząc do powstania znacznej szkody, bądź powodując trudne do odwrócenia skutki. Tego w rozpoznawanej sprawie nie uczyniono, co skutkuje odmową wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Jednocześnie sąd zaznacza, że wydanie tego postanowienia nie pozbawia strony możliwości ponownego wykazania przesłanek, uzasadniających wstrzymanie wykonania aktu i złożenia stosownego wniosku w tym zakresie wraz z odpowiednią dokumentacją. Postanowienie o odmowie wstrzymania wykonania aktu nie korzysta bowiem z powagi rzeczy osądzonej.
W tym stanie rzeczy sąd, działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.