Uzasadnienie
Skarżąca K. R. wraz ze skargą na wyżej powołaną decyzję Dyrektora Izby Celnej złożyła na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, sprowadzających się na obecnym etapie postępowania do wpisu od skargi w kwocie [...] zł.
Z uzasadnienia wniosku, oświadczenia o stanie rodzinnym, stanie majątkowym, dochodach oraz z przedłożonych przez skarżącą dodatkowych oświadczeń i dokumentów wynika co następuje.
K. R. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, z mężem pozostaje w faktycznej separacji, między małżonkami istnieje ustrój rozdzielności majątkowej (od kwietnia 2008 r. k. 44), zajmuje mieszkanie o pow.[...] m kw., stanowiące własność dzieci. Według umowy z synem i córką ponosi comiesięcznie ½ kosztów czynszu za powyższy lokal mieszkalny oraz opłaca rachunki za energię elektryczną.
Odnośnie stanu rodzinnego skarżąca dodatkowo oświadczyła, że małżonek zamieszkuje oddzielnie i nie partycypuje w kosztach utrzymania rodziny, zarówno skarżąca jak i jej córka nie otrzymują alimentów. W oświadczeniu z dnia[...]. małżonek skarżącej odmówił przedłożenia na jej pisemną prośbę (k.
- 42) dokumentów dotyczących jego stanu majątkowego oraz wysokości dochodów (k. 43).
Wnioskodawczyni oświadczyła, że nie posiada żadnych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych oraz przedmiotów o wartości powyżej [...] euro.
Dochód skarżącej to w chwili obecnej emerytura w wysokości [...] zł netto (potwierdzone przedłożonymi przekazami pocztowymi k. 47); skarżąca z dniem 30 października 2008 r. wyrejestrowała prowadzoną działalność gospodarczą (decyzja Burmistrza M. – k. 50). W deklaracji podatkowej za 2008 rok (k.
- 49) skarżąca zadeklarowała dochód z działalności gospodarczej w wysokości [...] zł (przychód [...] zł, koszty uzyskania przychodów [...] zł).
K. R. wykazała, że w miesiącu kwietniu 2009 kwotę [...] zł, a w maju 2009 r. i czerwcu 2009 r. kwotę [...] zł poniosła na wydatki związane z opłatami za mieszkanie i energią elektryczną. Pozostałą z emerytury kwotę dochodu skarżąca wydatkowała na osobiste utrzymanie oraz wydatki studiującej w Szczecinie córki (zaświadczenie z wyższej uczelni z dnia 16 lipca 2009 r. – k. 45).
Skarżąca przedłożyła zaświadczenie z [...] BP, z którego wynika, iż na dzień [...]. nie posiadała w tym banku rachunku osobistego, depozytów oraz lokat (k. 40).
Z przedłożonego zaświadczenia Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w M. wynika, że skarżąca nie pobierała i nie ubiegała się w latach 2008 – 2009 o pomoc społeczną (k. 46).
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), dalej w skrócie p.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w przywołanym przepisie, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych.
Prawo pomocy w istocie swej ma stanowić zabezpieczenie konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Ma bowiem umożliwiać realizację swoich praw na drodze sądowej podmiotom nie posiadającym dostatecznych środków na ponoszenie niezbędnych kosztów postępowania. Z drugiej jednak strony, Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005r, FZ 478/04 (niepubl.) podkreślił, że opłaty sądowe, do których także zalicza się wpis, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej. Dlatego też mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli.
Mając na względzie powyższe rozważania, w oparciu o całokształt złożonych oświadczeń, dokumentów, okoliczności sprawy, sytuację materialną i rodzinną wnioskodawczyni Sąd doszedł do przekonania, że strona zasługuje na przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu w kwocie [...], zł jak i pozostałych kosztów sądowych, które mogą powstać na dalszym etapie postępowania sądowego. Za uwzględnieniem wniosku skarżącej przemawia przede wszystkim znaczna wysokości wpisu ustalonego w niniejszej sprawie, a także to, że skarżąca w chwili obecnej utrzymuje się z emerytury w kwocie ok. [...] zł miesięcznie, z której ponosi wyłącznie uzasadnione wydatki na bieżące utrzymanie (opłaty "mieszkaniowe") w kwocie ok.[...] zł, które stanowią więcej niż połowę niewysokich dochodów. Strona pomaga w utrzymaniu studiującej w Szczecinie córki. Ponadto nie posiada żadnego majątku, mieszka w lokalu mieszkalnym, stanowiącym własność dzieci, nie zgromadziła też oszczędności.
Tym samym, z uwagi na niebezpieczeństwo pozbawienia skarżącej możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, bądź ograniczenia prawa do kontroli wydanej w jej sprawie decyzji administracyjnej, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z § 3 p. p. s. a., należało orzec jak w sentencji