Uzasadnienie
Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w dniu [...] r. w oparciu o art. 145 § 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) wznowił z urzędu postępowanie o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych Aie A za rok 2004 w wysokości [...] zł, zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...]. o nr [...]. Jako podstawę wznowienia wskazano na złożenie fałszywego oświadczenia przez wnioskodawczynię w przedmiocie użytkowania gruntów rolnych, na podstawie którego ustalono istotne dla sprawy okoliczności i wydano decyzję o przyznaniu płatności bezpośrednich.
Jednocześnie tego samego dnia organ, działając na podstawie art. 152 K.p.a., orzekł z urzędu w postanowieniu o Nr [...] o wstrzymaniu wykonania własnej decyzji z dnia [...].
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podniósł, że w sprawie zaistniały okoliczności wskazujące na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji o przyznaniu płatności bezpośrednich, albowiem z uzyskanej opinii biegłego sądowego sporządzonej w związku z toczącym się postępowaniem karnym wynika, że Aa A złożyła nierzetelne oświadczenie zawierające fałszywe dane odnośnie powierzchni użytkowanych jak i powierzchni będących w dobrej kulturze rolnej. Ponadto organ zaznaczył, że wykonanie tej decyzji mogłoby spowodować poważną szkodę dla interesu społecznego.
Na powyższe postanowienie Aa A, złożyła zażalenie zarzucając naruszenie art. 152 § 1 K.p.a. wobec braku uprawdopodobnienia, iż decyzja o przyznaniu płatności bezpośrednich może zostać uchylona w wyniku wznowienia postępowania. Strona stanęła na stanowisku, iż w przedmiotowej sprawie nie jest dopuszczalne formalne wszczęcie postępowania wznowieniowego w oparciu o przesłankę wydania decyzji na podstawie fałszywych dowodów, a nadto materiał sprawy nie wskazuje, że decyzja Nr [...] z dnia [...]. jest w jakikolwiek sposób wadliwa. Odnosząc się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu skarżonego aktu odwołująca się podniosła, że opinia biegłego sądowego, na którą to powołał się organ, w żadnym stopniu nie jest przekonywująca, gdyż razi dowolnością i brakiem logiki, w związku z tym jej wyniki winny zostać odrzucone przez organ. W tej sytuacji nie można mówić o oczywistości fałszu, co z kolei wyklucza wznowienie postępowania w oparciu o art.145 § 2 K.p.a. Poza tym strona wywiodła, że poprzez wykonanie decyzji nie mógł ucierpieć żaden interes społeczny.
Po rozpoznaniu sprawy na skutek wniesionego zażalenia, Dyrektor Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji, w oparciu o art. 152 § 1 i 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071, ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Organ odwoławczy za niezasadne uznał zarzuty zawarte w odwołaniu wskazując, iż w istocie dotyczą one kwestii zasadności wznowienia postępowania zakończonego wydaniem decyzji z dnia [...], a nie zasadności wstrzymania wykonania powyższej decyzji. W opinii Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego ARiMR rozważania takie wykraczają poza ramy niniejszego postępowania, a zatem są bezprzedmiotowe.
Dalej organ wywiódł, że przesłanką wstrzymania wykonania decyzji na podstawie art. 152 K.p.a. jest istnienie prawdopodobieństwa uchylenia decyzji, a zatem gdy na podstawie akt sprawy organ wstępnie jest przekonany o uchyleniu decyzji. Organ ocenia zatem jedynie prawdopodobieństwo, a nie pewność, uchylenia danej decyzji, nie rozstrzygając w sposób ostateczny, co do istoty sprawy, zaistnienia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. Dalej wskazał, że norma z art. 152 K.p.a. powinna być oceniana w zestawieniu z przepisem art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a., a więc przez podanie przesłanki wznowieniowej, która ma być zastosowana, z jednoczesnym przytoczeniem okoliczności, które wskazują na tę przesłankę oraz przez omówienie względów, dla jakich zdaniem organu możliwe jest uchylenie decyzji. Powyższe warunki spełnia zaskarżone postanowienie. Wskazano w nim bowiem, iż z dowodów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że decyzja o przyznaniu płatności bezpośrednich została wydana w oparciu o oświadczenie wnioskodawczyni zawierające nieprawdziwe informacje w zakresie okoliczności faktycznych sprawy, przy czym zakres rozbieżności między oświadczeniem przyjętym, jako podstawa decyzji a stanem faktycznym jest na tyle istotny, że skutkuje koniecznością uchylenia dotychczasowego rozstrzygnięcia i wydania decyzji o zasadniczo odmiennej treści.
Organ podkreślił, że dowód wskazujący na zaistnienie przesłanki warunkującej odmowę przyznania płatności bezpośrednich, pochodzi od podmiotu zewnętrznego, niezależnego od ARiMR. Ponadto został on wydany w postępowaniu karnym na etapie postawienia zarzutów, a zatem ma znaczący ciężar.
W orzecznictwie reprezentowany jest pogląd, iż organ rozpoznając wniosek w trybie art. 152 K.p.a. nie bada stopnia prawdopodobieństwa, jak również nie musi opierać się na udokumentowanych i wiarygodnych dowodach. W przypadku dostrzeżenia prawdopodobieństwa uchylenia decyzji ostatecznej, organ obowiązany jest orzec o wstrzymaniu wykonania takiej decyzji.
Mając na względzie wskazaną powyżej opinię biegłego, zawierającą dość kategoryczne oceny rozbieżności między dowodem złożonym przez stronę celem uzyskania płatności za rok 2004, a stanem faktycznym istniejącym w okresie, którego wsparcie to miałoby dotyczyć oraz fakt, iż wykonanie przedmiotowej decyzji (wypłata środków budżetowych w znacznej kwocie) naraziłoby na szwank interes społeczny, organ wskazał, że zaistniały okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania decyzji ze względu na prawdopodobieństwo zaistnienia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na powyższe postanowienie złożyła Aa A wnosząc o uchylenie rozstrzygnięć obu instancji.
Skarżąca kwestionując postanowienie II instancji podniosła takie same zarzuty i argumenty na ich uzasadnienie jak w zażaleniu. Dodatkowo wskazała na to, iż - wbrew twierdzeniu organu - kwestia wznowienia postępowania ma znaczenia dla rozstrzygnięcia w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji. Zdaniem strony organ nie może wstrzymać wykonania decyzji, gdyż nie zachodzą żadne przesłanki do wznowienia postępowania na które powołuje się organ.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu. Do akt sprawy organ nadesłał kopie zawiadomienia Prokuratury Rejonowej o przesłaniu do Sądu Rejonowego aktu oskarżenia przeciwko Aie A o czyn z art. 13 § 1 kk w zw. z 286 § 1 kk. w zb. z art. 297 §1 kk. w zw. z art. 11 § 2 kk.
Wojewódzki Sąd Administracyjny u z n a ł, co następuje:
Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia prowadzona na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 j.t.) doprowadziła do stwierdzenia, że skarga jest niezasadna.
Postanowienie o wstrzymaniu decyzji uregulowane w art. 152 Kodeksu postępowania administracyjnego ma charakter incydentalny.
W przeciwieństwie do wniesienia odwołania, które skutkuje, zgodnie z art. 130 § 2 K.p.a., wstrzymaniem wykonania decyzji, wznowienie postępowania obliguje jedynie organ do analizy czy zachodzą okoliczności sprawy wskazujące na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji.
Wstrzymanie wykonania decyzji następuje z urzędu lub na żądanie strony.
Orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje, że zastosowanie trybu z art. 152 K.p.a. jest zasadne wówczas gdy istnieje prawdopodobieństwo uchylenia decyzji ostatecznej.
Przepisy procedury administracyjnej nie ustalają przy tym jak wysoki jest stopień prawdopodobieństwa uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania.
Zaistnienie przesłanki prawdopodobieństwa uchylenia decyzji dotychczasowej nie wymaga udowodnienia, że decyzja ta podlega uchyleniu.
W tym incydentalnym postępowaniu organ powinien wskazać, że w sprawie zaistniała przesłanka wznowienia określona w art. 145 § 1 K.p.a., a nadto że brak jest przesłanki negatywnej (art. 146 K.p.a.) do uchylenia decyzji dotychczasowej oraz, że zachodzi prawdopodobieństwo uchylenia tej decyzji.
W postępowaniu dotyczącym wstrzymania wykonania decyzji na podstawie przepisu art.152 K.p.a. nie bada się merytorycznej zgodności z prawem decyzji stanowiącej przedmiot wznowionego postępowania oraz konieczności ewentualnego jej wyeliminowania z obiegu prawnego.
Przechodząc do oceny przedmiotowego postanowienia Sąd stwierdza, że nie narusza ono przepisów prawa procesowego (art.152 K.p.a.).
Organy wskazały na okoliczności zawarte w materiałach sprawy wznowieniowej tj. opinię biegłego, z której wynika, że skarżąca nie utrzymywała w dobrej kulturze rolnej gruntów zgłoszonych do płatności bezpośrednich.
Nadto za istotne okoliczności sprawy wskazujące na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania organ uznał też słusznie, zdaniem Sądu, wszczęcie śledztwa przez prokuraturę i przedstawienie skarżącej zarzutów dot. działania w celu osiągnięcia korzyści majątkowej przez złożenie nierzetelnego oświadczenia we wniosku uzupełniającym o przyznanie dopłat rolniczych dotyczących przedmiotowej sprawy. (art. 13§ 1 k.k. w związku z art. 286 § 1 k.k. w zb.
z art. 297 k.k.
W ocenie Sądu oceniając całokształt okoliczności tej sprawy nie można pominąć faktu skierowania przez organ państwowy – prokuraturę aktu oskarżenia do sądu przeciwko skarżącej, a zawierającego ww. zarzuty.
Jakkolwiek Sąd ma na uwadze zasadę domniemania niewinności przed skazującym, prawomocnym wyrokiem sądu karnego, to jak wynika z art. 152 K.p.a. okoliczności sprawy mają jedynie wskazywać na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji.
Sąd pragnie przy tym podkreślić, że postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji nie przesądza rozstrzygnięcia organu, które nastąpi w oparciu o art. 151 K.p.a.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie działając na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.