Wyrok WSA w Szczecinie z 12 maja 2015 r., I SA/Sz 55/15

Uzasadnienie

Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego postanowieniem z dnia 10.11.2014 r.,– wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.) – zwanej dalej "K.p.a." oraz art. 18 i art. 13 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.) – zwanej dalej "u.p.e.a.", Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 18.09.2014 r., którym odmówiono zwolnienia wierzytelności zobowiązanej (zwanej dalej także "Zobowiązaną" lub "Stroną") z tytułu dotacji za miesiąc czerwiec 2014 r. w kwocie [...] zł przysługującej od Gminy Miasta w związku z prowadzeniem Niepublicznego Przedszkola Językowego.

W uzasadnieniu ww. zaskarżonego postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej (dalej także "Organ odwoławczy") wyjaśnił, że Naczelnik Urzędu Skarbowego (dalej także "Organ egzekucyjny") prowadził postępowanie egzekucyjne wobec Zobowiązanej na podstawie wskazanych tytułów wykonawczych wystawionych m. in. przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w ie, Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Wojewódzką Stację Sanitarno-Epidemiologiczną, w toku którego zawiadomieniem z dnia 15.11.2013 r. Organ egzekucyjny dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności innego niż pracodawca, organ rentowy lub bank, tj. w Gminie Miasta. Zawiadomienie to doręczono dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 18.11.2013 r., zaś Zobowiązanej w dniu 20.11.2013 r., po czym zawiadomieniami z dnia: 24.06.2014 r., 10.07.214 r. i 18.07.2014 r. poinformowano dłużnika zajętej wierzytelności o zmianie wysokości zajęcia.

W dniu 26.06.2014 r. na konto Organu egzekucyjnego przekazano kwotę [...] zł, będącą dotacją dla Niepublicznego Przedszkola Językowego za czerwiec 2014 r.

Dalej Organ odwoławczy wskazał, że pismem z dnia 07.07.2014 r. Zobowiązana wniosła o zwolnienie dotacji oświatowej na Niepubliczne Przedszkole Językowe, którego organem prowadzącym jest Zobowiązana, wyjaśniając przy tym, że dotacja oświatowa przyznawana jest na placówkę przedszkolną, a nie na organ prowadzący przedszkole, a co za tym idzie, ww. Przedszkole nie jest dłużnikiem wobec Urzędu Skarbowego ani Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w ie, a zatem nie można zająć jego środków finansowych pochodzących z dotacji.

Następnie wskazano, że ww. postanowieniem z dnia 18.09.2014 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił zwolnienia spod egzekucji dotacji otrzymywanej od Gminy Miasta z tytułu prowadzenia ww. Przedszkola, od którego – jak wskazał dalej Organ odwoławczy - Zobowiązana złożyła zażalenie wskazując na potencjalne skutki odmowy zwolnienia z egzekucji zajętej dotacji. Zażalenie to zostało uzupełnione pismem z dnia 16.10.2014 r. Pełnomocnik Zobowiązanej wniósł o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia w części, w jakiej odmawia zwolnienia spod egzekucji i wydania w tym zakresie orzeczenia co do istoty sprawy, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W ocenie pełnomocnika w sposób niewłaściwy uznano, że wierzytelności przysługujące z tytułu dotacji oświatowej otrzymywanej od Gminy Miasta przez placówkę oświatową, dla której organem prowadzącym jest Zobowiązana, są wierzytelnościami przysługującymi Zobowiązanej, podczas gdy Zobowiązana jedynie użycza ww. placówce osobowości prawnej, co wynika wprost z ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.). W uzasadnieniu pełnomocnik nadto wyjaśnił, że dotacja przyznawana szkołom i wypłacana w comiesięcznych transzach na podstawie ustawy o systemie oświaty nie wchodzi do majątku osobistego organu prowadzącego. Są to bowiem środki publiczne, a zatem wydatkowanie ich podlega zasadom rozliczania środków publicznych z odpowiedzialnością za naruszenie dyscypliny finansów włącznie.

Jednocześnie pełnomocnik wskazał na pogląd wyrażony w komentarzu do ustawy o systemie oświaty, zgodnie z którym: "jako otrzymujący dotacje (ich beneficjenci) są literalnie wskazane niesamorządowe publiczne: przedszkola, inne formy wychowania przedszkolnego, szkoły lub placówki publiczne, a nie osoby prowadzące te jednostki organizacyjne. W taki też sposób będą rozkładały się zobowiązania i o tyle o ile organ prowadzący odpowiada za zobowiązania placówki, korzysta bowiem ona z jego - organu -osobowości prawnej o tyle niedopuszczalne jest przyjęcie, że placówka odpowiada za zobowiązania organu prowadzącego".

Nadto, w ocenie pełnomocnika, skoro dłużnik niezgodnie z prawem bądź omyłkowo przekazał organowi egzekucyjnemu kwotę należną podmiotowi, który dłużnikiem nie jest, organ winien tę kwotę zwrócić, zaś ewentualnie zwolnić z egzekucji. W związku z tym pełnomocnik wniósł o zwolnienie z egzekucji środków przekazywanych przez dotującego w całości, bowiem nie powinny one być nigdy zajęte, ostatecznie zaś winny zostać zwolnione z zajęcia egzekucyjnego dotacji budżetowej w trybie art. 8 § 1 pkt 15 u.p.e.a., na co w załączeniu przedłożył wyjaśnienie Ministerstwa Finansów w zbliżonym stanie prawnym.

Dyrektor Izby Skarbowej ww. postanowieniem z dnia 10.11.2014 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu egzekucyjnego wskazując przy tym, że rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego zostało wydane w oparciu o art. 13 § 1 u.p.e.a., który to przepis uległ zmianie z dniem 21.11.2013 r., tj. z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 11 października 2013 r. o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, należności celnych i innych należności pieniężnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1289). Aktualnie na mocy art. 111 pkt 6 ww. ustawy obowiązuje on w następującym brzmieniu: "organ egzekucyjny, na wniosek zobowiązanego i ze względu na jego ważny interes, może zwolnić, na czas oznaczony lub nieoznaczony, z egzekucji w całości lub części określone składniki majątkowe zobowiązanego".

Jednakże – jak dalej wskazał Organ odwoławczy - zgodnie z art. 123 ust. 1 ustawy o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, należności celnych i innych należności pieniężnych do postępowań egzekucyjnych w administracji wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy mają zastosowanie przepisy dotychczasowe, z zastrzeżeniem ust. 2-6. Stosownie zaś do treści art. 123 ust. 2 ww. ustawy organ egzekucyjny może, na podstawie art. 13 § 1 ustawy zmienianej w art. 111, w brzmieniu dotychczasowym, zwolnić określony składnik majątkowy zobowiązanego bez zgody wierzyciela.

Tym samym – jak dalej wskazał organ odwoławczy - w sprawie zastosowanie znajduje przepis art. 13 § 1 u.p.e.a. w brzmieniu dotychczasowym: "organ egzekucyjny, na wniosek zobowiązanego i ze względu na ważny jego interes, może zwolnić z egzekucji określone składniki majątkowe zobowiązanego, jeżeli zobowiązany uzyskał na to zgodę wierzyciela", przy czym nie jest już wymagana zgoda wierzyciela. Nadto wskazano, że, zgodnie z art. 13 § 2 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do dnia wejścia w życie ustawy o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, należności celnych i innych należności pieniężnych, na postanowienie w sprawie zwolnienia z egzekucji składników majątkowych zobowiązanego służy zażalenie zobowiązanemu i wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym.

Jednocześnie Organ odwoławczy wyjaśnił, że stosownie do treści art. 1a pkt 21 u.p.e.a. ilekroć w ustawie jest mowa o zwolnieniu spod egzekucji - rozumie się przez to niepodejmowanie lub odstąpienie od egzekucji z całości łub części składników majątkowych zobowiązanego.

Dalej wskazano, że z treści ww. przepisu art. 13 § 1 u.p.e.a. wynika, że zwolnienie z egzekucji określonego składnika majątkowego zobowiązanego może nastąpić w sytuacji, gdy kumulatywnie zostaną spełnione dwie przesłanki:

nastąpi złożenie w tym przedmiocie wniosku przez zobowiązanego, za zwolnieniem przemawia ważny interes zobowiązanego.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy Organ odwoławczy podniósł, że żądanie zwolnienia spod egzekucji dotyczyło dotacji oświatowej przyznanej na Niepubliczne Przedszkole Językowe.

Organ odwoławczy wyjaśnił przy tym pojęcie "zobowiązanego" w świetle regulacji art. 1a pkt 20 u.p.e.a., wskazując, że pojęcia wynikające z treści wskazanego przepisu należy interpretować na podstawie przepisów kodeksu cywilnego, stosownie do postanowień art. 30 § 1 K.p.a., który stanowi, iż zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych stron ocenia się według przepisów prawa cywilnego, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Co za tym idzie "zobowiązanym" może być tylko ten, kto ma zdolność prawną, czyli możliwość bycia podmiotem praw i obowiązków w określonej sferze.

W związku z tym, niepubliczne przedszkola utworzone na podstawie art. 82 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) nie mogą występować jako odrębny podmiot w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym w oparciu o przepisy u.p.e.a. z uwagi na fakt, iż nie posiadają zdolności prawnej.

Podkreślono przy tym, że zaległości objęte ww. tytułami wykonawczymi wystawionymi wobec Zobowiązanej powstały w związku z prowadzoną przez zobowiązaną działalnością gospodarczą. Jednocześnie na gruncie przepisów prawa podatkowego oraz prawa ubezpieczeń społecznych za podatnika lub płatnika nie jest uznawane przedszkole, bowiem nie posiada ono zdolności prawnej. W związku z tym podmiotem odpowiadającym za zobowiązania przedszkola jest jego organ prowadzący, tj. na gruncie przedmiotowej sprawy -, która zajmuje również stanowisko dyrektora przedszkola.

Nadto, Organ odwoławczy podkreślił, że prowadzenie przedszkola jest rodzajem działalności wykonywanej przez osobę będącą jego organem prowadzącym, a zatem przedszkole i jego organ prowadzący są ze sobą powiązane w sposób trwały. Przyjąć zatem można, iż jakkolwiek w świetle zapisów ustawy o systemie oświaty dotacja przyznawana jest na rzecz przedszkola, to jej beneficjentem jest również organ prowadzący przedszkole. W konsekwencji - zdaniem Organu odwoławczego - dopuszczalne jest zajęcie dotacji z budżetu gminy na poczet zaległości powstałych w związku z działalnością prowadzoną przez osobę fizyczną będącą organem prowadzącym przedszkola.

Dodatkowo Organ odwoławczy podniósł, że kwoty przekazywane z tytułu przedmiotowej dotacji co do zasady winny być przez Gminę Miasto przekazywane na rachunek bankowy Zobowiązanej, a co za tym idzie, istnieje również możliwość dokonania zajęcia egzekucyjnego rachunku bankowego zobowiązanej, na który przekazywane byłyby środki z tytułu ww. dotacji, na co przytoczono brzmienie art. 8 § 1 pkt 15 u.p.e.a., zgodnie z którym "nie podlegają egzekucji administracyjnej środki pochodzące z dotacji przyznanej z budżetu państwa na określone cele i znajdujące się na wyodrębnionym rachunku bankowym prowadzonym dla obsługi bankowej dotacji oraz środki pochodzące z programów finansowanych z udziałem środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, chyba że wierzytelność egzekwowana powstała w związku z realizacją projektu, na który środki te były przeznaczone". Przedmiotowa zaś dotacja – jak dalej wskazał Organ odwoławczy - przyznawana jest z budżetu gminy, a zatem podlega egzekucji na zasadach ogólnych.

W związku z powyższym – jak wskazał Organ odwoławczy - nie można zgodzić się z twierdzeniem pełnomocnika Strony, że ww. wierzytelność nie podlega zajęciu w toku postępowania egzekucyjnego, wskazując także przy tym, że pismo Ministerstwa Finansów Departamentu Finansów Samorządu Terytorialnego z dnia 20.03.2006 r., zawiera jedynie pogląd wyrażony w indywidualnej sprawie.

Nadto, w ocenie Organu odwoławczego, nieuzasadnionym byłoby zwolnienie wierzytelności z tytułu dotacji otrzymywanych w związku z prowadzeniem przez zobowiązaną przedszkola, bowiem Zobowiązana uzyskuje aktualnie przychody z tytułu opłat za pobyt dzieci w przedszkolu. Nadto, jak wskazał Organ odwoławczy, przedmiotowe zajęcie stanowiło jedyny skuteczny środek egzekucyjny, po czym przywołano orzecznictwo sądów administracyjnych, wskazując, że ugruntowany jest pogląd, iż przesłanka ważnego interesu zobowiązanych w rozumieniu art. 13 § 1 u.p.e.a. nie może prowadzić do sytuacji, że egzekucja okaże się bezskuteczna. Dlatego też zobowiązany musi wykazać nie tylko argumenty przemawiające za zwolnieniem z egzekucji określonych składników majątkowych ale także wykazać, że możliwe jest prowadzenie egzekucji i uzyskanie egzekwowanych należności z jego innych składników majątkowych.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Zobowiązana wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa radcowskiego, zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie:

1. przepisu art. 90 ust. ust. 1, 2b, 3c, 3d, 3e, 4 w związku z art. 5 ust. 7 ustawy z dnia 07 września 1991 roku o systemie oświaty (Dz. U. 2004, Nr 256, poz. 2572 ze zm.) – dalej zwanej "u.s.o.", przez nieuwzględnienie charakteru dotacji przysługującej skarżącej od Gminy Miasto z tytułu prowadzenia przedszkola niepublicznego, a stanowiącej przedmiot zajęcia, który uniemożliwia prowadzenie egzekucji z tej wierzytelności.
2. przepisu art. 13 § 1 w zw. z art. 7 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. 2014, poz. 1619 ze zm.) - zwanej "u.p.e.a.", przez odmowę zwolnienia z egzekucji wierzytelności przysługujących skarżącej z tytułu dotacji otrzymywanej od Gminy Miasto z tytułu prowadzenia przedszkola niepublicznego, pomimo istnienia w tym przypadku ważnego interesu skarżącej oraz mimo że utrzymanie zajęcia tej wierzytelności rażąco narusza zasadę stosowania najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego dla skarżącej.

Zdaniem Skarżącej, zaskarżone postanowienia organów obu instancji, nie odpowiadają prawu i nie powinny ostać się w obrocie prawnym, na co obszernie przedstawiła swoją argumentację, przypominając przy tym stanowisko organów obu instancji.

Według Skarżącej, niezależnie od uzyskiwanych przez Skarżącą zwolnień z egzekucji wierzytelności z tytułu dotacji za poszczególne następne miesiące w całości lub w części, zajęcie przedmiotowej wierzytelności było niedopuszczalne co do zasady, po czym po przywołaniu przepisu art. 90 ust. 1 i ust. 2b u.s.o., wskazano na art. 90 ust. 3c-3e u.s.o., z których – zdaniem Skarżącej - wynika szczególny charakter tego typu dotacji. Mianowicie, są one przekazywane na rachunek bankowy przedszkola niepublicznego w 12 częściach w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca, z tym że część za grudzień jest przekazywana w terminie do dnia 15 grudnia. Przeznaczone są na dofinansowanie realizacji zadań przedszkola i mogą być wykorzystane wyłącznie na pokrycie wydatków bieżących przedszkoli obejmujących każdy wydatek poniesiony na cele działalności przedszkola (z wyjątkiem wydatków na inwestycje i zakupy inwestycyjne, zakup i objęcie akcji i udziałów lub wniesienie wkładów do spółek prawa handlowego) oraz na zakup środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, obejmujących książki i inne zbiory biblioteczne, środki dydaktyczne służące procesowi dydaktyczno-wychowawczemu realizowanemu w przedszkolach, sprzęt sportowy i rekreacyjny, meble oraz pozostałe środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne o wartości nieprzekraczającej wielkości ustalonej w przepisach o podatku dochodowym od osób prawnych, dla których odpisy amortyzacyjne są uznawane za koszt uzyskania przychodu w 100% ich wartości, w momencie oddania do używania.

W przepisach tych przewidziano również uprawnienie dla organów jednostek samorządu terytorialnego, w rozpoznawanym przypadku dla Gminy Miasto, do kontrolowania prawidłowości wykorzystania dotacji przyznanej przedszkolom z budżetów tej jednostki. Co więcej, organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego ustala tryb udzielania i rozliczania dotacji oraz tryb i zakres kontroli prawidłowości ich wykorzystywania, uwzględniając w szczególności podstawę obliczania dotacji, zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji iw rozliczeniu jej wykorzystania, oraz termin i sposób rozliczenia dotacji.

Z powyższych przepisów niezbicie wynika – jak dalej wskazała Skarżąca - że dotacja przewidziana w art. 90 u.s.o.(dalej zwana "dotacją oświatową") jest dotacją podmiotową - udzielaną wyłącznie przedszkolom niepublicznym, a nie organom prowadzącym te przedszkola, a co więcej dotacja taka może zostać wykorzystana wyłącznie w tym roku budżetowym, pokrywającym się z rokiem kalendarzowym, w którym została udzielona i to wyłącznie na pokrycie wydatków bieżących z tego roku budżetowego. Dotacja nie może natomiast zostać przeznaczona na pokrycie wydatków prywatnych organu prowadzącego przedszkola, niezwiązanych z prowadzonym przedszkolem, a już zwłaszcza wydatków wynikających z prowadzonej przez ów organ działalności gospodarczej odrębnej od działalności oświatowej prowadzonej w formie przedszkola.

Natomiast – jak wskazała Skarżąca - z akt sprawy wynika, że tytuły wykonawcze stanowiące podstawę prowadzenia egzekucji administracyjnej przez Organ I instancji dotyczyły organu prowadzącego przedszkole i nie były związane z działalnością samego przedszkola, a co więcej obejmują zobowiązania powstałe w 2013 roku, w sytuacji gdy dotacja przekazana przez Gminę Miasto, w wyniku zajęcia wierzytelności dokonanego przez Organ I instancji, dotyczyła okresu 2014 roku.

Biorąc powyższe pod uwagę wskazano dodatkowo, że z treści art. 5 ust. 7 u.s.o. organ prowadzący przedszkole odpowiada za jej działalność. Do zadań organu prowadzącego przedszkole należy w szczególności, zapewnienie warunków działania przedszkola, w tym bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki, wykonywanie remontów obiektów przedszkolnych oraz zadań inwestycyjnych w tym zakresie, zapewnienie obsługi administracyjnej, finansowej i organizacyjnej przedszkola oraz wyposażenie-, przedszkola w pomoce dydaktyczne i sprzęt niezbędny do pełnej realizacji programów nauczania, programów wychowawczych oraz wykonywania innych zadań statutowych.

Zdaniem Skarżącej, analiza tego przepisu oraz innych związanych z zakładaniem i prowadzeniem przedszkoli niepublicznych przez osoby fizyczne pozwala wysunąć następujące wnioski:

- organ prowadzący przedszkole niepubliczne odpowiada w pełni za działalność przedszkola,
- przedszkole niepubliczne nie posiada jednakże osobowości prawnej, korzysta natomiast z osobowości organu prowadzącego przedszkole,
- organ prowadzący przedszkole prowadzi rachunkowość dla przedszkola niepublicznego odrębną od innych form działalności gospodarczej, jeśli takowe prowadzi i według innych zasad,
- zobowiązania przedszkoli niepublicznych stanowią jednocześnie zobowiązania organów je prowadzących, co stanowi element ryzyka prowadzenia tego typu działalności, nie sposób doszukać się jednakże możliwości odwrócenia tej zasady, by przedszkole niepubliczne ponosiło odpowiedzialność za inne zobowiązania organu prowadzącego to przedszkole a wynikające np. z prowadzonej dodatkowo działalności gospodarczej,
- co więcej, nawet gdyby dopuścić taką możliwość, nie jest prawnie dopuszczalne pokrywanie tychże innych zobowiązań organu prowadzącego przedszkole z dotacji oświatowej, która zgodnie z art. 90 u.s.o. nie może być przeznaczona na pokrycie tego typu należności, a już tym bardziej poprzez jej wypłatę nie na rachunek bankowy przedszkola niepublicznego ale np. organu egzekucyjnego.

W świetle powyższego niedopuszczalne jest działanie Organu I instancji, sankcjonowane skarżonym postanowieniem Organu II instancji, a polegające na zajęciu egzekucyjnym wierzytelności przysługującej Skarżącej od Gminy Miasto z tytułu dotacji oświatowej.

Co więcej – jak dalej wskazała Skarżąca - takie działanie organu egzekucyjnego prowadzi do sytuacji, w której otrzymuje on określoną kwotę od Gminy Miasto, a która winna zostać wpłacona na rachunek bankowy przedszkola niepublicznego i przeznaczona na pokrycie wydatków bieżących tego przedszkola w danym roku budżetowym (kalendarzowym). Dalej, prowadzi to niejako automatycznie do powstania po stronie przedszkola obowiązku zwrotu takiej samej kwoty, powiększonej o odsetki od zaległości podatkowych, na rzecz Gminy Miasto, albowiem w tej samej części dotacja nie została wykorzystana przez przedszkole zgodnie z przeznaczeniem. Gdyby wierzytelność do Gminy Miasto była świadczeniem bezzwrotnym fakt jej zajęcia przez organ egzekucyjny nie miałby dla Skarżącej znaczenia (oprócz niedogodności związanych z utratą finansowania wydatków bieżących przedszkola), w wyniku zastosowania bowiem tego środka egzekucyjnego doszłoby do pomniejszenia jej zadłużenia w stosunku do wierzycieli publicznoprawnych.

W sytuacji jednakże, gdy dotacja oświatowa jest świadczeniem podlegającym zwrotowi w przypadku jej niewłaściwego wykorzystania jej zajęcie prowadzi do patologicznej sytuacji, w której z jednej strony zaspokajany jest wierzyciel publicznoprawny (w rozpoznawanej sprawie ZUS, albowiem pozostałe zobowiązania zostały umorzone lub zapłacone), z drugiej zaś pojawia się w jego miejsce nowy wierzyciel - Gmina Miasto.

Według Skarżącej, prawidłowa wykładnia przepisów USO winna skłonić Organ I instancji lub Organ II instancji do przyjęcia, że prowadzenie egzekucji administracyjnej ze składnika majątkowego przedszkola niepublicznego, w którym organem prowadzącym przedszkole jest Skarżąca, w postaci dotacji oświatowej jest prawnie niedopuszczalne, narusza bowiem zasady wypłacania i wykorzystywania dotacji oświatowej przewidziane w tych przepisach.

Zdaniem Skarżącej, powyżej przedstawiona argumentacja dotycząca charakteru dotacji oświatowej oraz skutków jej zajęcia przez organ egzekucyjny dla organu prowadzącego przedszkole niepubliczne uzasadnia również drugi zarzut skargi. Nawet bowiem gdyby z dalece posuniętej ostrożności przyjąć, że co do zasady Organ I instancji był władny zająć wierzytelność Skarżącej przysługującej od Gminy Miasto z tytułu dotacji oświatowej, w ocenie Skarżącej, Organ II instancji, w ślad za Organem I instancji, dopuścił się naruszenia art. 13 § 1 w związku z art. 7 § 2 u.p.e.a. Odmowa zwolnienia z egzekucji wierzytelności przysługujących Skarżącej z tytułu dotacji otrzymywanej od Gminy Miasto z tytułu prowadzenia niepublicznego przedszkola nie powinna mieć miejsca, albowiem istniał ważny interes Skarżącej by tę wierzytelność zwolnić spod egzekucji, a co więcej utrzymanie zajęcia tej wierzytelności rażąco narusza zasadę stosowania najmniej uciążliwego dla skarżącej środka egzekucyjnego.

Dalej Skarżąca podniosła, że jak wynika z treści art. 13 § 1 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym dalej na mocy art. 123 ust. 1 ustawy z dnia 11 października 2013 r. o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, należności celnych i innych należności pieniężnych (Dz. U. 2013, poz. 1289) z uwzględnieniem modyfikacji wynikającej z art. 123 ust. 2 tej ustawy, organ egzekucyjny może, na wniosek zobowiązanego i ze względu na jego ważny interes, zwolnić z egzekucji określone składniki majątkowe zobowiązanego.

Nadto, Skarżąca podniosła, że bezspornym w sprawie jest fakt, iż Skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie z egzekucji wierzytelności przysługującej jej od Gminy Miasto z tytułu dotacji oświatowej, a zatem spełniona została jedna z przesłanek wskazywanych przez Organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Zdaniem Skarżącej, spełniona została również druga przesłanka wskazywana przez Organ II instancji, tj. istniał ważny interes zobowiązanego.

Sumując, Skarżąca ponownie podkreśliła, że na mocy przepisów ustawy o systemie oświaty dotacja oświatowa ma na celu sfinansowanie części wydatków bieżących przedszkola niepublicznego w roku budżetowym (kalendarzowym), w których została udzielona.

Po pierwsze - dotacja oświatowa stanowi kluczowy składnik finansowania działalności przedszkola niepublicznego, którego długotrwale zajęcie skutkować będzie niemożliwością właściwego realizowania obowiązków jednostki oświatowej w stosunku do dzieci uczęszczających do danego przedszkola. W efekcie może to doprowadzić do sytuacji, w której przedszkole niepubliczne trzeba będzie zlikwidować, albowiem organu prowadzącego to przedszkole nie będzie stać na wypłaty wynagrodzeń czy też zakup niezbędnych pomocy dydaktycznych, tudzież realizowanie zasady bezpiecznego i higienicznego prowadzenia zajęć. Sytuacja taka może zostać wymuszona albo przez rodziców dzieci uczęszczających do przedszkola, przestaną bowiem kierować swoje dzieci do tego przedszkola, albo przez Gminę Miasto w wyniku kontroli przedszkola.

Po drugie - dotacja oświatowa może zostać przeznaczona tylko i wyłącznie na ściśle określony rodzaj wydatków przedszkola niepublicznego, poniesionych w ściśle określonym czasie. Naruszenie tej zasady każdorazowo skutkuje powstaniem po stronie przedszkola niepublicznego obowiązku zwrotu niewłaściwie wykorzystanej dotacji. W sytuacji takiej jaka ma miejsce w niniejszej sprawie, jakakolwiek kwota przekazana przez Gminę Miasto na rzecz organu egzekucyjnego musi być traktowana jako dotacja oświatowa wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, albowiem:

- organ egzekucyjny egzekwuje długi Skarżącej niezwiązane z prowadzeniem przedszkola niepublicznego ale związane z prowadzoną odrębnie działalnością gospodarczą,
- organ egzekucyjny egzekwuje długi Skarżącej powstałe przed 2014 rokiem i pokrywa je ze środków przekazanych przez Gminę Miasto " z dotacji oświatowej za rok 2014,
- organ egzekucyjny otrzymane od Gminy Miasto środki pieniężne, przeznacza na pokrycie należności głównej, ale również należności ubocznych takich jak odsetki i koszty postępowania, których to należności nie można pokrywać z dotacji oświatowej.

W efekcie, zajęcie wierzytelności z tytułu dotacji oświatowej prowadzi do sytuacji, w której organ egzekucyjny automatycznie przyczynia się do powstania po stronie Skarżącej obowiązku zwrotu takiej samej kwoty dotacji oświatowej powiększonej o odsetki od zobowiązań podatkowych na rzecz Gminy Miasto.

Innymi słowy – jak wskazał Skarżąca - w wyniku takich działań, jeden wierzyciel publicznoprawny jest zaspokajany, ale w jego miejsce pojawia się nowy wierzyciel, tj. Gmina Miasto, której równowartość kwoty dotacji oświatowej jest zwracana z naliczonymi odsetkami.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, zdaniem strony skarżącej, Skarżąca posiada ważny interes prawny w zwolnieniu spod egzekucji wierzytelności z tytułu dotacji oświatowej. Znajduje to dodatkowe potwierdzenie w treści art. 7 § 2 u.p.e.a. przewidującym zasadę stosowania najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego, tak aby nie sprawiać zobowiązanemu niepotrzebnych dolegliwości i szkód. Prowadzenie egzekucji administracyjnej z wierzytelności, w taki sposób, że w miejsce zaspokojonego wierzyciela publicznoprawnego pojawia się inny wierzyciel zdaje się wypaczać tę ideę.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. W konkluzji Organ wskazał, że co do zasady kwoty przekazywane z tytułu przedmiotowej dotacji winny być przekazywane na rachunek bankowy przedszkola, zaś w świetle ustawy – Prawo bankowe nie ma możliwości, by rachunek bankowy był prowadzony dla przedszkola, a zatem rachunek taki zakładany jest dla osoby fizycznej prowadzącej przedszkole, a co za tym idzie, istniej możliwość dokonania zajęcia egzekucyjnego rachunku bankowego Zobowiązanej, na który przekazywane byłyby środki z tytułu ww. dotacji. Przedmiotowa dotacja przyznawana jest bowiem z budżetu gminy, a co za tym idzie, podlega egzekucji na zasadach ogólnych i nie korzysta z wyłączenia przewidzianego w art. 8 § 1 pkt 15 u.p.e.a.

Na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2015 r. pełnomocnik Skarżącej wskazał, że dla dotacji oświatowych jest wyodrębniony rachunek bankowy techniczny, tzw. subkonto, które dotyczy Niepublicznego Przedszkola Językowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Sąd administracyjny badając zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności uznał bowiem, że w sprawie doszło do naruszenia oprawa materialnego jak i przepisów postępowania, które to naruszenia miały wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej "P.p.s.a.". Wyjaśnić również należy, że stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może zatem uwzględnić skargę także z takich przyczyn, które w ogóle nie zostały w niej podniesione, jak również ma prawo uwzględnić jedynie część wniosków skargi.

Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 10 listopada 2014 r. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 18.09.2014 r., którym odmówiono Skarżącej zwolnienia wierzytelności z tytułu dotacji za miesiąc czerwiec 2014 r. w kwocie [...] zł przysługującej od Gminy Miasta w związku z prowadzeniem Niepublicznego Przedszkola Językowego. A zatem, przedmiotem niniejszej sprawy jest ocena zgodności z prawem postanowień, na mocy których organy egzekucyjne nie uwzględniły wniosku Skarżącej o zwolnienie spod egzekucji wierzytelności pieniężnej wypłacanej przez Gminę Miasto w postaci dotacji oświatowej.

Nie budzi wątpliwości w sprawie, że przedmiotem spornego zajęcia egzekucyjnego w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym w stosunku do Skarżącej jest dotacja oświatowa przysługująca Niepublicznemu Przedszkolu Językowemu za miesiąc czerwiec 2014 r. w kwocie [...] zł, co potwierdza pismo Urzędu Miasta z dnia 30.06.2014 r.,, znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy.

Według Organu, dopuszczalne jest zajęcie dotacji oświatowej na poczet zaległości powstałych w związku z działalnością prowadzoną przez osobę fizyczną będącą organem prowadzącym przedszkola, gdyż przedmiotowa dotacja przyznawana jest z budżetu gminy, a zatem podlega egzekucji na zasadach ogólnych. Nadto, zdaniem Organu, w sprawie zastosowanie znajduje przepis art. 13 § 1 u.p.e.a. w brzmieniu dotychczasowym: "organ egzekucyjny, na wniosek zobowiązanego i ze względu na ważny jego interes, może zwolnić z egzekucji określone składniki majątkowe zobowiązanego, jeżeli zobowiązany uzyskał na to zgodę wierzyciela", przy czym nie jest już wymagana zgoda wierzyciela. Jak wskazał Organ, z treści ww. przepisu art. 13 § 1 u.p.e.a. wynika, że zwolnienie z egzekucji określonego składnika majątkowego zobowiązanego może nastąpić w sytuacji, gdy kumulatywnie zostaną spełnione dwie przesłanki:

nastąpi złożenie w tym przedmiocie wniosku przez zobowiązanego, za zwolnieniem przemawia ważny interes zobowiązanego.

Skarżąca, nie zgadzając się ze stanowiskiem Organu wskazała, że spełniła przesłanki przewidziane w ww. art. 13 § 1 u.p.e.a., gdyż złożyła wniosek o zwolnienie z egzekucji wierzytelności przysługującej jej od Gminy Miasto z tytułu dotacji oświatowej oraz wykazała istnienie ważnego interesu zobowiązanej. Wskazała jednocześnie, że dotacja przewidziana w art. 90 u.s.o.(zwana "dotacją oświatową") jest dotacją podmiotową - udzielaną wyłącznie przedszkolom niepublicznym, nie zaś organom prowadzącym te przedszkola, a nadto, że dotacja ta może zostać wykorzystana wyłącznie w tym roku budżetowym, pokrywającym się z rokiem kalendarzowym, w którym została udzielona i to wyłącznie na pokrycie wydatków bieżących z tego roku budżetowego. Zdaniem Skarżącej, dotacja oświatowa nie może natomiast zostać przeznaczona na pokrycie wydatków prywatnych organu prowadzącego przedszkola, niezwiązanych z prowadzonym przedszkolem, a już zwłaszcza wydatków wynikających z prowadzonej przez ów organ działalności gospodarczej odrębnej od działalności oświatowej prowadzonej w formie przedszkola.

Ponadto, zdaniem Skarżącej, dotacja ta nie może zostać tym bardziej wykorzystana na pokrycie wydatków organu prowadzącego przedszkole, czy też nawet samego przedszkola, które powstały w poprzednim roku budżetowym (kalendarzowym). W końcu, dotacja ta nie może pokrywać świadczeń ubocznych związanych z działalnością przedszkola, a już tym bardziej organu prowadzącego przedszkole, w postaci kosztów postępowań egzekucyjnych czy też odsetek od nieterminowych płatności. Natomiast z akt sprawy wynika, że tytuły wykonawcze stanowiące podstawę prowadzenia egzekucji administracyjnej dotyczyły organu prowadzącego przedszkole i nie były związane z działalnością samego przedszkola.

W tak zarysowanym sporze ustalenia wymaga zatem, czy w istocie dotacja oświatowa mogła stanowić przedmiot zajęcia egzekucyjnego w toku postępowania egzekucyjnego w administracji.

W pierwszej kolejności zauważyć należy, że ustawodawca w art. 8 § 1 u.p.e.a ustanowił katalog rzeczy i praw "wyłączonych" spod egzekucji administracyjnej. Oznacza to, że rzeczy i prawa wskazane w tym katalogu podlegają wyłączeniu z mocy ustawy, co świadczy, że nie podlegają uznaniu administracyjnemu, stanowią bowiem składniki majątkowe podlegające wyłączeniu ustawowemu. A zatem każda sprawa wymaga indywidualnego wyjaśnienia na gruncie katalogu wyłączeń spod egzekucji administracyjnej przewidzianych w art. 8 u.p.e.a.

Ustawodawca przewidział jednak również możliwość wyłączenia spod egzekucji składników majątkowych w zakresie szerszym niż zakres wynikający z ww. art. 8 § 1 u.p.e.a Stosownie bowiem do art. 13 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny na wniosek zobowiązanego i ze względu na ważny jego interes, może zwolnić spod egzekucji określone składniki majątkowe zobowiązanego, jeżeli zobowiązany uzyskał na to zgodę wierzyciela. Powołana regulacja prawna przewiduje więc możliwość zwolnienia określonych składników majątkowych spod egzekucji, ale należących do zobowiązanego i w przypadku spełnienia wymienionych w tym przepisie przesłanek, co świadczy, że konstrukcja tego zwolnienia z egzekucji składników majątkowych opiera się tutaj na tzw. "uznaniu administracyjnym", co oznacza, że z jednej strony wypełnienie tych przesłanek nie zobowiązuje organu egzekucji do zastosowania zwolnienia, z drugiej jednak strony, nakłada na ten organ obowiązek szczególnie wnikliwego przeprowadzenia takiego postępowania.

W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy Organy egzekucyjne zajęły w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego w stosunku do Skarżącej dotację oświatową, wypłacaną przez Gminą Miasto a przysługującą Niepublicznemu Przedszkolu Językowemu za miesiąc czerwiec 2014 r. w kwocie [...] zł, zaś Skarżąca wskazała w skardze, że spełniła przesłanki przewidziane w art. 13 § 1 u.p.e.a, i powołując swój ważny interes, wniosła o zwolnienie spod egzekucji wierzytelności z tytułu dotacji oświatowej.

W pierwszej kolejności, wskazać należy, że nie można podzielić stanowiska Dyrektora Izby Skarbowej, który uznał, że przedmiotowa dotacja oświatowa otrzymywana przez Skarżącą od Gminy Miasta podlega egzekucji na zasadach ogólnych, gdyż przyznawana jest z budżetu gminy, a zatem, że nie podlega wyłączeniu spod egzekucji na mocy powołanego przepisu art. 8 u.p.e.a.

W myśl art. 8 § 1 pkt 15 u.p.e.a., nie podlegają egzekucji administracyjnej środki pochodzące z dotacji przyznanej z budżetu państwa na określone cele i znajdujące się na wyodrębnionym rachunku bankowym prowadzonym dla obsługi bankowej dotacji oraz środki pochodzące z programów finansowanych z udziałem środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, chyba że wierzytelność egzekwowana powstała w związku z realizacją projektu, na który środki te były przeznaczone.

W świetle wyżej przywołanego przepisu art. 8 § 1 pkt 15 u.p.e.a. istotne jest zatem ustalenie, czy przedmiotowa dotacja oświatowa pochodzi z budżetu państwa (czy też z budżetu gminy), i czy przeznaczona jest na określone cele, a następnie, czy istnieje wyodrębniony rachunek bankowy prowadzony dla obsługi bankowej dotacji.

Zgodnie z art. 14d ust. 1 u.s.o. na dofinansowanie zadań w zakresie wychowania przedszkolnego gmina otrzymuje dotację celową z budżetu państwa, która może być wykorzystana wyłącznie na dofinansowanie wydatków bieżących związanych z realizacją tych zadań. Podziału środków przeznaczonych na dotację, o której mowa w ust. 1, pomiędzy poszczególne gminy dokonuje minister właściwy do spraw oświaty i wychowania (ust. 2 art. 14d).

Na podstawie zaś delegacji ustawowej zawartej w art. 14d ust.10 u.s.o. Minister Edukacji Narodowej wydał rozporządzenie z dnia 13 sierpnia 2013 r. w sprawie udzielania gminom dotacji celowej z budżetu państwa na dofinansowanie zadań w zakresie wychowania przedszkolnego (Dz. U. z 2013r., poz. 956 ze zm.), które obowiązuje od dnia 1 września 2013 r., z wyjątkiem § 3, którego ust. 1, 2 i 4 wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2015 r. i ustępem 3, który wchodzi w życie z dniem 1 września 2015 r.

Zgodnie z § 1 cyt. wyżej rozporządzenia, rozporządzenie to określa:

1) tryb udzielania dotacji, o której mowa w art. 14d ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, zwanej dalej "ustawą";
2) sposób i terminy ustalania informacji o liczbie dzieci, którym wójt (burmistrz, prezydent miasta) nie wskazał miejsca korzystania z wychowania przedszkolnego zgodnie z art. 14 ust. 4b ustawy mimo ciążącego na gminie obowiązku zapewnienia tym dzieciom miejsca korzystania z wychowania przedszkolnego;
3) sposób ustalania średniorocznej liczby dzieci korzystających z wychowania przedszkolnego na obszarze danej gminy;
4) sposób rozliczania dotacji, o której mowa w art. 14d ust. 1 ustawy, w tym sposób ustalania wysokości dotacji podlegającej zwrotowi, oraz wzór formularza rocznego rozliczenia wykorzystania tej dotacji.

Stosownie zaś do § 4 ust.1 ww. rozporządzenia, przekazane gminie środki budżetu państwa na dotację, o której mowa w art. 14d ust. 1 ustawy, na rok 2013, rok 2014 i rok 2015 są rozliczane przez wojewodę na podstawie informacji zawartych w rocznym rozliczeniu wykorzystania tej dotacji, którego wzór stanowi załącznik nr 1 do rozporządzenia.

Z kolei w myśl art. 90 ust.1 u.s.o. niepubliczne przedszkola, w tym specjalne, szkoły podstawowe i gimnazja, w tym z oddziałami integracyjnymi, z wyjątkiem szkół podstawowych specjalnych i gimnazjów specjalnych oraz szkół podstawowych artystycznych, otrzymują dotacje z budżetu gminy.

Dotacje, o których mowa w ust. 1a-3a, są przekazywane na rachunek bankowy szkoły, przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego, placówki lub zespołu szkół lub placówek w 12 częściach w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca, z tym że część za grudzień jest przekazywana w terminie do dnia 15 grudnia (ust. 3c u.s.o).

Zgodnie z art. 90 ust.3d u.s.o. dotacje, o których mowa w ust. 1a-3b, są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań szkoły, przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na:

1) pokrycie wydatków bieżących szkół, przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego i placówek, obejmujących każdy wydatek poniesiony na cele działalności szkoły, przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego lub placówki, w tym na:
a) wynagrodzenie osoby fizycznej prowadzącej szkołę, przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego lub placówkę, jeżeli odpowiednio pełni funkcję dyrektora szkoły, przedszkola lub placówki albo prowadzi zajęcia w innej formie wychowania przedszkolnego,
b) sfinansowanie wydatków związanych z realizacją zadań organu prowadzącego, o których mowa w art. 5 ust. 7
- z wyjątkiem wydatków na inwestycje i zakupy inwestycyjne, zakup i objęcie akcji i udziałów lub wniesienie wkładów do spółek prawa handlowego;
2) zakup środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, obejmujących:
a) książki i inne zbiory biblioteczne,
b) środki dydaktyczne służące procesowi dydaktyczno-wychowawczemu realizowanemu w szkołach, przedszkolach i placówkach,
c) sprzęt sportowy i rekreacyjny,
d) meble,
e) pozostałe środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne o wartości nieprzekraczającej wielkości ustalonej w przepisach o podatku dochodowym od osób prawnych, dla których odpisy amortyzacyjne są uznawane za koszt uzyskania przychodu w 100% ich wartości, w momencie oddania do używania.

Z wyżej przytoczonych regulacji prawnych zawartych w ustawie o systemie oświaty wynika zatem, że wykładni przepisu art. 90 u.s.o. nie można dokonywać w oderwaniu od pozostałych regulacji zawartych w tej ustawie, a zatem, że proces interpretacji przepisu art. 90 u.s.o. należy dokonywać łącznie z przepisem art. 14d u.s.o., co w konsekwencji wprost prowadzi do wniosku, że dotacja oświatowa pochodzi z budżetu państwa, jest przeznaczona na ściśle określone cele przewidziane przepisami ustawy o systemie oświaty, i musi posiadać wyodrębniony rachunek bankowy prowadzony dla obsługi bankowej dotacji w celu rozliczenia tych środków publicznych.

Okoliczności powyższe jednoznacznie świadczą, że w stanie faktycznym niniejszej sprawie wystąpiły wszystkie przesłanki wynikające z art. 8 § 1 pkt 15 u.p.e.a. konieczne do wyłączenia dotacji oświatowej spod egzekucji administracyjnej prowadzonej wobec Skarżącej (a nie wobec osoby prowadzącej Niepubliczne Przedszkole Językowe, tj. prowadzącej działalność oświatową, która nie jest działalnością gospodarczą, stosownie do art. 83a ust.1 i 2 u.s.o. i przyznana na ustawowe cele na rzecz określonego Przedszkola dotacja nie stanowi składnik majątkowy Zobowiązanej/Skarżącej).

W świetle powyższego, nie można zatem zgodzić się z Organem, że w niniejszej sprawie ma zastosowanie art. 13 § 1 u.p.e.a. Jak bowiem wyżej już wskazano, powołana przez Organ regulacja prawna przewiduje możliwość zwolnienia określonych składników majątkowych "zobowiązanej" spod egzekucji w przypadku spełnienia wymienionych w tym przepisie przesłanek, przy czym konstrukcja tego zwolnienia z egzekucji składników majątkowych, w przeciwieństwie do "wyłączenia ustawowego z mocy ustawy" przewidzianego w art. 8 § 1 pkt 15 u.p.e.a., opiera się na tzw. "uznaniu administracyjnym".

Sumując, w niniejszej sprawie Organy egzekucyjne obu instancji bezpodstawnie zajęły wierzytelność pieniężną otrzymywaną przez Skarżącą od Gminy Miasta z tytułu dotacji oświatowej przysługującej Niepublicznemu Przedszkolu Językowemu za miesiąc czerwiec 2014 r. w kwocie [...] zł, gdyż dotacja ta – jako przyznana z budżetu państwa (a wypłacana jedynie za pośrednictwem danej jednostki samorządu terytorialnego, tutaj Gminy Miasta, w trybie przewidzianym przepisami ustawy o systemie oświaty w związku z przepisami cytowanego wyżej rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 13 sierpnia 2013 r. i w tym też trybie rozliczana w zakresie jej wykorzystania) na ściśle określone ustawą o systemie oświaty cele oraz przekazywana na odrębny rachunek bankowy Niepublicznego Przedszkola Językowego - podlega wyłączeniu spod egzekucji administracyjnej z mocy art. 8 § 1 pkt 15 u.p.e.a.

Zgodnie z art. 18 w związku z art. 126 K.p.a. w związku z art. 107 § 3 K.p.a., uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności, zaś uzasadnienie prawne zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.

Organ, wbrew wymogom przewidzianym art. 107 § 3 K.p.a., nie wyjaśnił stronie skarżącej w sposób przekonujący, tak by argumentacja organu uzasadniała prawidłowość rozstrzygnięcia, a w szczególności nie wyjaśnił w sposób nie budzący wątpliwości kwestii co do pochodzenia środków z tytułu dotacji oświatowej. Nadto, wskazać także należy, że Skarżąca już w zażaleniu podnosiła i wyjaśniała, że w istocie dotacja oświatowa ma charakter mieszany (podmiotowo-celowy), i nie może być wykorzystana na cele pozaoświatowe, a zatem, na cele inne niż przewiduje ustawa o systemie oświaty. Potwierdzeniem tej istotnej dla meritum sprawy okoliczności jest chociażby wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2014 r., II GSK 1132/13 (publikowane w internetowej bazie orzeczeń NSA: www.nsa.gov.pl), w którym Sąd ten wskazał, że: "(...) dotacje są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań szkoły lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej i mogą być wykorzystane wyłącznie na pokrycie wydatków bieżących szkoły lub placówki, nie jest już uprawnione twierdzenie, że omawiane dotacje mają wyłącznie charakter podmiotowy.

Wspomniana nowelizacja jednoznacznie wskazała cel, na jaki mogą być przeznaczone omawiane dotacje dla szkół, przedszkoli niepublicznych. Wobec tego beneficjent może dotację przeznaczyć tylko na cele wskazane w art. 90 ust. 3d u.s.o.".

Okoliczności zatem występujące w niniejszej sprawie nakazywały dołożenie szczególnej dbałości w procesie wykładni prawa i rozstrzygania sprawy oraz przekonania Strony do racji Organu. Wobec niedochowania tym wymogom sprawa wymaga ponownego wyczerpującego wyjaśnienia i rozważenia okoliczności faktycznych podnoszonych przez Skarżącą a mających istotny wpływ na wynik sprawy, z uwzględnieniem wskazań Sądu zawartych w niniejszym uzasadnieniu. Organ zobowiązany jest przede wszystkim dokładnie ustalić stan faktyczny sprawy, w szczególności co do wyodrębnionego rachunku bankowego prowadzonego dla obsługi dotacji oświatowej przysługującej Niepublicznemu Przedszkolu Językowemu. Okoliczność ta musi mieć w pełni oparcie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, a wynika jednie z oświadczenia pełnomocnika na rozprawie. Z dowodów zgromadzonych w aktach administracyjnych sprawy nie wynika jednoznacznie przyjęta przez Organ teza, że dotacja oświatowa nie posiada dla jej obsługi wyodrębnionego rachunku bankowego, zaś argumentacja Organu wskazana w zaskarżonym rozstrzygnięciu, jak i odpowiedzi na skargę, jest w tym zakresie jest nieprzekonująca.

Tym samym, w ocenie Sądu, nie wyjaśniono istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych i prawnych, a tym samym organ nie wykazał jednoznacznie, że dotacja nie podlega wyłączeniu ustawowemu spod egzekucji administracyjnego w trybie art. 8 § 1 pkt 15 u.p.e.a. Obowiązkiem Organu było przede wszystkim dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy w kontekście wszystkich wymaganych przesłanek w art. 8 § 1 pkt 15 u.p.e.a. koniecznych dla wyłączenia spod egzekucji administracyjnej, gdyż te ustalenia mają kluczowe znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Zdaniem Sądu, Organy w toku postępowania nie wyjaśniły tej kwestii bezspornie, a tym samym doszło do naruszenia przepisów postępowania, tj. art. art. 7, 11 K.p.a. przez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zaś przeprowadzona ocena zgromadzonego materiału dowodowego nastąpiła w sposób dowolny i wybiórczy.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej i poprzedzające je postanowienie Organu I instancji wobec stwierdzenia naruszenia prawa materialnego (art. 14d ust.1 w związku art. 90 u.s.o.) oraz innych przepisów postępowania (art. 8 § 1 pkt 15 u.p.e.a.), które miały istotny wpływ na wynik sprawy.

O niewykonywaniu zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 P.p.s.a.

O zwrocie kosztów postępowania sądowego w kwocie łącznej [...] zł orzeczono na podstawie art. art. 200 i 205 § 2 P.p.s.a., przy czym zasądzone koszty postępowania obejmowały zwrot uiszczonego wpisu od skargi ([...] zł) oraz wynagrodzenie radcy prawnego z tytułu zastępstwa procesowego ([...] zł) na podstawie na podstawie art. art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r, poz. 490) oraz uiszczoną opłatę skarbową od pełnomocnictwa procesowego ([...] zł).

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczeciniez 12 maja 2015 r., sygn. akt I SA/Sz 55/15

Metryka

Uzasadnienie