Uzasadnienie
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (zwany dalej: "organem odwoławczym", "organem II instancji") zaskarżoną decyzją z dnia 5 czerwca 2018 r. znak [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Z. Urzędu Skarbowego w S. z dnia 5 marca 2018 r. znak: [...] w sprawie:
- 1) orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności T. J. B. z [...] z siedzibą w S. (alej "spółka") za zaległości podatkowe tej spółki, z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2012 r. oraz za styczeń 2013 r. w łącznej wysokości [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę, obliczonymi na dzień wydania decyzji
- - w kwocie [...]zł oraz kosztami postępowania egzekucyjnego - w kwocie [...] zł;
- 2) umorzenia postępowania w zakresie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka Z. T. J. B. za zaległości [...] z siedzibą w S., z tytułu podatku od towarów i usług za luty 2013 r.
Organ I instancji w uzasadnieniu ww. decyzji z dnia 5 marca 2018 r. wskazał, że spółka powstała na mocy umowy zawartej w dniu 22 czerwca 1990 r. Następnie, na podstawie umowy z dnia 16 grudnia 2009 r. ustalono nowy tekst umowy spółki. Organ wymienił następnie wszystkie osoby sprawujące funkcję członka zarządu w latach 2010 – 2016, zaznaczając, że w okresie od dnia 16 stycznia 2013 r. do dnia 23 lutego 2016 r. Prezesem Zarządu spółki został na mocy uchwały Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki nr [...] z dnia 16 stycznia 2013 r. [...], dalej "skarżący".
Zgodnie z ewidencją księgową organu I instancji oraz Trzeciego Urzędu Skarbowego w S. spółka posiadała zaległości podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za styczeń, kwiecień, czerwiec, lipiec, październik i grudzień 2012 r. oraz za okres od stycznia do września 2013 r. w łącznej kwocie [...]zł z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT-4R) za listopad i grudzień 2012 r. oraz styczeń, wrzesień i listopad 2013 r. w łącznej kwocie [...]zł, a także z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT-8AR) w kwocie [...]zł.
Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w S. (zwany dalej: "organem egzekucyjnym") na podstawie tytułów wykonawczych o nr: [...] oraz [...], obejmujących zaległości spółki z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2012 r. oraz styczeń 2013 r., wszczął postępowanie egzekucyjne dotyczące należności podatkowych. Ustalenia organu egzekucyjnego dowiodły, że spółka nie znajdowała się w miejscu wskazanym w KRS. Ponadto, egzekucja z rachunków bankowych spółki okazała się bezskuteczna. Wobec powyższego, postanowieniem z dnia 29 grudnia 2015 r. organ egzekucyjny umorzył prowadzone wobec spółki postępowanie egzekucyjne, obejmujące, m.in. podatek od towarów i usług za grudzień 2012 r. oraz za styczeń 2013 r., z uwagi na jego bezskuteczność.
Organ I instancji wskazał, że zobowiązanie spółki z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2012 r. wynikało ze złożonej w dniu 24 stycznia 2013 r. deklaracji dla podatku od towarów i usług (VAT-7), a za styczeń 2013 r. wynikało ze złożonej w dniu 25 marca 2013 r. korekty deklaracji dla podatku od towarów i usług (VAT-7). Spółka pomimo ciążącego na niej obowiązku nie uregulowała w ustawowym terminie ciążących na niej zobowiązań podatkowych, w związku z czym stały się one zaległością podatkową. Następnie organ wskazał, że obowiązki członka zarządu w okresie, w którym upłynęły terminy płatności podatku od towarów i usług za grudzień 2012 r. oraz za styczeń 2013 r. pełnił skarżący. Powyższa okoliczność była niesporna w sprawie.
W związku z bezskutecznością postępowania egzekucyjnego, prowadzonego wobec spółki organ I instancji postanowieniem z dnia 27 października 2017 r. wszczął w dniu 14 listopada 2017 r. postępowanie podatkowe wobec skarżącego zmierzające do orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej członka zarządu ze spółką za zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2012 r. oraz za styczeń i luty 2013 r. Organ I instancji przedstawił swoje ustalenia poczynione w zakresie złożenia przez spółkę wniosku o ogłoszenie upadłości z możliwością zawarcia układu, który w dniu 18 października 2012 r. wpłynął do Sądu [...] wniosku o ogłoszenie upadłości obejmującej likwidację majątku, który wpłynął do ww. Sądu w dniu 18 grudnia 2012 r.; wniosku wierzyciela, tj.: [...] o ogłoszenie upadłości obejmującej likwidację majątku spółki, który w dniu 11 stycznia 2013 r. wpłynął do Sądu; wniosku wierzyciela spółki A. D. o ogłoszenie upadłości obejmującej likwidację majątku dłużnika złożonego w dniu 7 lutego 2013 r.
Według organu I instancji, w trakcie pełnienia przez skarżącego funkcji prezesa zarządu, spółka już w 2012 r. miała trudności z bieżącym regulowaniem swoich zobowiązań wobec kontrahentów. Spółka za 2011 r. i 2012 r. poniosła stratę. Natomiast syndyk w swoim sprawozdaniu ogólnym z dnia 11 czerwca 2013 r. wskazał, że zobowiązania upadłego, według wstępnego stanu na dzień 31 grudnia 2012 r. wynosiły [...] zł. W ocenie organu powyższe dane świadczyły o pogarszającej się z roku na rok sytuacji finansowej spółki, narastających problemach z płynnością finansową, związanych także z wystąpieniem ujemnej wartości kapitałów własnych.
Po przeanalizowaniu zebranego materiału organ stwierdził, że spółka była niewypłacalna w okresie sprawowania funkcji członka zarządu przez skarżącego, co zobowiązywało go do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki, bądź wszczęcia postępowania układowego, czego jednak nie uczynił. Tymczasem, skarżący pismem z dnia 16 stycznia 2013 r. wystąpił do Sądu [...] o cofnięcie wniosku o ogłoszenie upadłości, złożonego przez poprzedni zarząd spółki oraz o umorzenie postępowania upadłościowego, wywołanego tym wnioskiem.
Organ I instancji dodał, że skarżący nie wykazał mienia, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części, a tym samym spowodowałaby jego uwolnienie jako byłego członka zarządu od odpowiedzialności za jej zaległości podatkowe. Reasumując, organ stwierdził, że skarżący pełnił funkcję członka zarządu spółki w okresie, w którym upływał termin płatności zobowiązań podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2012 r. oraz styczeń 2013 r., egzekucja przeciwko spółce okazała się bezskuteczna, wniosek o ogłoszenie upadłości nie został złożony przez skarżącego we właściwym czasie, a ponadto członek zarządu nie wskazał mienia spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Zatem, spełnione zostały przesłanki warunkujące odpowiedzialność członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.
Jednocześnie organ stwierdził, że nie zachodziły okoliczności faktyczne i prawne do orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej skarżącego ze spółką z tytułu zaległości spółki w podatku od towarów i usług za luty 2013 r. Nie było bowiem wobec tej zaległości przeprowadzone postępowanie egzekucyjne, obejmujące zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za luty 2013 r.
Organ I instancji uznał również, że warunek wykazania bezskuteczności egzekucji został spełniony również z tego powodu, że przed wydaniem decyzji obciążającej członka zarządu za zaległości podatkowe spółki kapitałowej, doszło do umorzenia postępowania upadłościowego na podstawie art. 361 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2009 r., Nr 175, poz. 1361 ze zm.); zwanej dalej: "Prawo upadłościowe i naprawcze".
We wniesionym odwołaniu skarżący zarzucił wydanie decyzji z naruszeniem:
art. 116, art. 120, art. 121, art. 122, art. 180, art. 181, art. 187, art. 188 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2018 roku, poz. 800, ze zm.
- - zwanej dalej: "O.p."). Wskazując na powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz umorzenia postępowania w sprawie.
Organ odwoławczy decyzją z dnia 8 sierpnia 2018 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W ocenie organu odwoławczego, organ podatkowy I instancji zasadnie przedmiotem zaskarżonej decyzji uczynił zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2012 r. oraz za styczeń 2013 r., a więc zobowiązania podatkowe, których termin płatności upłynął w czasie pełnienia przez skarżącego funkcji Prezesa Zarządu spółki. Zatem została spełniona przesłanka pozytywna orzeczenia odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, o której mowa w art. 116 § 2 O.p.
W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji wykazał również, że egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna, wobec czego organ egzekucyjny postanowieniem z dnia 29 grudnia 2015 r., znak: [...] umorzył postępowanie egzekucyjne, obejmujące, m. in. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za grudzień 2012 r. i za styczeń 2013 r.
Organ II instancji wskazał, że z ustaleń dokonanych przez organ I instancji i uznanych za prawidłowe przez organ odwoławczy, a niezakwestionowanych przez stronę w odwołaniu wynikało, że egzekucja wobec spółki okazała się bezskuteczna, egzekucja generalna nie odniosła, bowiem żadnego skutku. Sąd Rejonowy [...] postanowieniem z dnia 13 stycznia 2014 r., sygn. akt [...] [...] umorzył postępowanie upadłościowe z powodu braku środków na pokrycie kosztów postępowania egzekucyjnego. Z uwagi na brak płynnych funduszy masy upadłości sędzia komisarz oznaczył wysokość zaliczki na poczet kosztów postępowania upadłościowego i zobowiązał wierzycieli do ich wpłaty.
Organ wyjaśnił, że nie wszyscy wierzyciele uiścili zaliczkę na poczet kosztów postępowania, z tego powodu Sąd w oparciu o art. 361 pkt 2 Prawa upadłościowego i naprawczego umorzył postępowanie upadłościowe. Mając powyższe na względzie, zarówno zarzut wadliwej wykładni, jak i zastosowania art. 116 § 1 O.p. uznał za nieuzasadniony. W tej sytuacji uznał, że organ I instancji wykazał istnienie drugiej pozytywnej przesłanki, o której mowa w art. 116 § 1 O.p.
Reasumując, organ odwoławczy uznał, że organ I instancji wykazał istnienie pozytywnych przesłanek odpowiedzialności skarżącego za zaległości podatkowe spółki.
Organ odwoławczy wskazał, że z ustaleń faktycznych poczynionych na okoliczność wykazania, że spółka nie wykonywała swoich wymagalnych zobowiązań wynika, że spółka w dniu 25 lipca 2012 r. zaprzestała realizacji zobowiązań podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług oraz że spółka nie regulowała już w 2011 r. zobowiązań podatkowych wobec [...]. W tej sytuacji stwierdził, że spółka stała się niewypłacalna w 2011 r. Z tego powodu, spółka, na mocy art. 21 ust. 1 Prawa upadłościowego i naprawczego obowiązana była, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości.
Powołując się na materiał dowodowy zebrany w sprawie (wniosek o ogłoszenie upadłości likwidacyjnej z dnia 17 grudnia 2012 r. wraz z załącznikami, opinię biegłego z dnia 30 stycznia 2017 r.), organ odwoławczy wskazał, że nie budziło wątpliwości, że niewypłacalność spółki powstała już przed powołaniem skarżącego na stanowisko prezesa zarządu spółki. Organ wskazał, że skarżący nie zgłosił wniosku o ogłoszeniu upadłości spółki, lecz z niezrozumiałych powodów wycofał wniosek, wcześniej złożony przez poprzedni zarząd spółki. Zdaniem organu, skarżący godząc się na powołanie w skład zarządu spółki, zgodził się jednocześnie na wszelkie związane z tym prawa i obowiązki, również na przyjęcie obowiązku prowadzenia spraw spółki i związaną z tym odpowiedzialność za zobowiązania wobec Skarbu Państwa.
Odnosząc się do kolejnej przesłanki egzoneracyjnej, którą jest wskazanie mienia spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części, organ za udowodnioną uznał okoliczność, że skarżący nie wskazał mienia spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Mając powyższe na uwadze, organ odwoławczy zauważył, że organ I instancji zasadnie przyjął, że skarżący nie wskazał majątku spółki ani innego prawa majątkowego (wierzytelności), z którego możliwe byłoby zaspokojenie zaległości spółki z tytułu należności podatkowych.
W ocenie organu odwoławczego, stan faktyczny i prawny sprawy został ustalony zgodnie z wymogami zawartymi w przepisach O.p., a w szczególności w art. 120, art. 121, art. 122, art. 123, i art.180, art. 187, art. 188, zaś dokonana przez organ ocena materiału dowodowego nie wykraczała poza ramy swobodnej oceny dowodów i jako taka korzystała z ochrony przewidzianej w art. 191 O.p.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W ocenie skarżącego, zaskarżona decyzja w sposób rażący narusza przepisy prawa, a w szczególności:
- 1) naruszenie art. 116, art. 120, art. 121, art. 122 O.p., przez błędne ich zastosowanie,
- 2) naruszenie art. 180, art. 188 i art. 191 O.p., przez ich niezastosowanie,
- 3) naruszenie art. 187 O.p., przez dokonanie ustaleń faktycznych sprzecznych w sprawie z materiałem dowodowym.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Organ w sposób obszerny odniósł się do kwestii odmowy uwzględnienia wniosku skarżącego o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków, tj. pana K. S. i panią P..
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecin zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że w skardze postawiono zarówno zarzuty naruszeniu przepisów postępowania, jak i naruszenia przepisów prawa materialnego. W ocenie skarżącego naruszenie przepisów postępowania dotyczyło naruszenia szeregu zasad postępowania dowodowego, poprzez brak rzetelnego wyjaśnienia faktycznych i prawnych aspektów sprawy oraz poprzez nieprawidłowe ustaleniu stanu faktycznego. Skarżący uzasadniając powyższe naruszenia, odnosił się do przebiegu postępowania w sprawie, przytaczając argumentację, którą na poszczególnych etapach postępowania podnosił dla podważenia ustaleń organów. Za podstawę wyroku Sąd przyjął prawidłowe ustalenia stanu faktycznego dokonane w zaskarżonej decyzji. Skład orzekający w rozpoznawanej sprawie podzielił przedstawioną przez organ odwoławczy argumentację i zajęte w sprawie stanowisko.
Przy tak sformułowanych zarzutach skargi, w pierwszej kolejności odnieść należy się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, bowiem mają one bezpośredni wpływ na ustalenie stanu faktycznego w sprawie, który z kolei determinuje ocenę prawidłowości wykładni i zastosowania prawa materialnego.
Zdaniem skarżącego, w toku rzetelnie przeprowadzonego postępowania organ powinien ustalić stan faktyczny w oparciu o pełny materiał dowodowy. Powołując się na brzmienie art. 187 O.p., wskazał, że nieuwzględnienie wniosku skarżącego o przesłuchanie pana K. S. i pani P., stanowi naruszenie ww. przepisu, co z kolei skutkowało naruszeniem przepisów procesowych (art. 120, art. 121 § 1, art. 180 § 1, art. 181, art. 188, art. 191 O.p.). W ocenie skarżącego, przeprowadzenie dowodu z zeznań ww. świadków było konieczne do przedstawienia w jak najbardziej uwiarygodniony sposób sytuacji skarżącego, określenie jego roli jako osoby odpowiedzialnej za zaległości spółki.
Mając na uwadze podniesione przez skarżącego zarzuty, należy zgodzić się z organem, który słusznie zauważył w odpowiedzi na skargę, że pomimo iż strona wskazała na naruszenie zasad postępowania, to jednak nie sprecyzowała konkretnie, na czym miałoby polegać owo naruszenie przepisów. Wobec tego nie było możliwe szczegółowe odniesienie się do tak sformułowanych zarzutów.
Jednakże należy zauważyć, że pomimo tak ogólnie sformułowanych zarzutów organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę odniósł się do zarzutu nieprzeprowadzenia dowodu z przesłuchania ww. świadków i zauważył, że postanowieniem z dnia 5 czerwca 2018 r. odmówił uwzględnienia żądania strony w przedmiocie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania tychże świadków.
W uzasadnieniu ww. orzeczenia organ odwoławczy powołując się na zasady procesowe wyrażone w art. 122, art. 187 § 1, art. 180 § 1 oraz art. 188 O.p., wskazał, że przez możliwość przyczynienia się do wyjaśnienia sprawy oraz istotność znaczenia określonych okoliczności dla sprawy w rozumieniu ww. przepisów należy rozumieć prawdopodobieństwo wpłynięcia określonej czynności dowodowej na wyjaśnienie stanu faktycznego oraz że ustalona danym dowodem okoliczność będzie istotnie wpływać na kształt rozstrzygnięcia sprawy.
Skuteczność prawna żądania strony przeprowadzenia dowodu uzależniona jest od spełnienia przesłanki, że przedmiotem dowodu musi być okoliczność dotycząca przedmiotu sprawy i mająca znaczenie dla sposobu jej rozstrzygnięcia.
O tym, czy żądany przez stronę dowód ma znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, decyduje treść normy prawa materialnego determinująca zakres koniecznych dla jej zastosowania ustaleń faktycznych. Organ zaznaczył, że na podstawie art. 188 O.p. nie jest zobowiązany do uwzględniania wszystkich wniosków dowodowych strony postępowania, jeżeli okoliczności mające znaczenia dla sprawy stwierdzone są wystarczająco innym dowodem.
Organ wyjaśnił również, że postępowanie prowadzone było w ramach odwołania osoby trzeciej od decyzji nakładającej na nią odpowiedzialność podatkową za cudzy dług. Dyspozycja art. 116 O.p. uprawniająca organ podatkowy do orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej członka zarządu obejmuje zarówno przesłanki pozytywne tego orzeczenia, które muszą być spełnione, aby wydanie decyzji w tym przedmiocie było możliwe, tj. powstanie zobowiązania w czasie pełnienia przez osobę trzecią funkcji członka zarządu oraz bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce w całości lub w części oraz przesłanki negatywne, których zaistnienie zwalnia z tej odpowiedzialności, tj.: wykazanie przez członka zarządu, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) lub, że niezgłoszenie tych wniosków nastąpiło bez winy członka zarządu lub wskazanie przez członka zarządu mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości w znacznej części.
Przesłanki negatywne zobowiązany jest wykazać członek zarządu. Nie oznacza to jednak, że organ podatkowy jest zwolniony z obowiązku zebrania materiału dowodowego, pozwalającego na ocenę tych warunków.
Skarżący poprzez złożony wniosek dowodowy, starał się dowieść, że istotnie w okresie przed powołaniem go na stanowisko prezesa zarządu spółki uczestniczył w charakterze przedstawiciela udziałowców spółki z K. S. w rozmowach prowadzonych z panią P., [...]. Jednakże, w ocenie Sądu, należy zgodzić się z organem co do tego, że przeprowadzenie dowodu z przesłuchania wskazanych świadków nie miało znaczenia dla odpowiedzialności skarżącego ze względu na zgromadzone dokumenty, które pozwoliły na wydanie decyzji w postępowaniu odwoławczym. Przy czym organ odwoławczy zauważył, że skarżący żądając przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków, nie podał imienia ani adresu pani P., nie podał też adresu K. S..
Skarżący wskazał, że wnosi o przesłuchanie ww. świadków celem weryfikacji zeznań skarżącego, natomiast w ocenie Sądu słusznie organ stwierdził, że nie zachodziła konieczność weryfikacji tych zeznań. Organ bowiem nie zakwestionował wyjaśnień skarżącego, że w okresie przed powołaniem go na stanowisko prezesa zarządu spółki, uczestniczył w charakterze przedstawiciela udziałowców spółki wraz z K. S. w banku w celu uzyskania kredytu.
W związku z tym, słusznie organu uznał za bezzasadne przeprowadzanie dowodu w żądanym przez stronę zakresie, mającego na celu ponowne ustalanie okoliczności, które nie budziły wątpliwości organu.
Prawidłowo także organ wskazał, że zdarzenia, jakie miały miejsce przed powołaniem skarżącego na stanowisko prezesa zarządu spółki, nie mają wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Rozmowy, w jakich uczestniczył skarżący przed dniem 16 stycznia 2013 r., tj. przed dniem powołania go na stanowisko członka zarządu spółki, nie stanowią okoliczności, która w świetle art. 116 O.p. uwalnia członka zarządu od odpowiedzialności, gdyż przepisy nie przewidują takiej sytuacji, stanowiąc jednoznacznie, że odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich przez nich obowiązków członka zarządu. Z wyjaśnień skarżącego wynikało, że spółka poszukiwała źródeł finansowania, zaś uzyskany kredyt był w mniejszej wysokości niż oczekiwała, a ponadto złożenie wniosku o upadłość przez wierzyciela spółki spowodowało wycofanie się potencjalnych kontrahentów.
Wycofanie przez skarżącego wniosku o upadłość w związku z ubieganiem się o kredyt świadczyło w istocie o znajomości przez niego trudnej sytuacji finansowej spółki, która mimo jego uzyskania się nie poprawiła. Wobec powyższego uznać należy, że uzasadniona była odmowa organu przeprowadzenia dowodu z zeznań ww. świadków.
Zdaniem Sądu, organy podatkowe w toku postępowania nie naruszyły przepisów procesowych wskazanych w skardze.
Przechodząc do zarzutu naruszenia prawa materialnego, stwierdzić należy, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Stosownie bowiem do brzmienia art. 116 § 1 i § 2 O.p. za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:
- 1) nie wykazał, że:
- a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. z 2017 r. poz. 1508 oraz z 2018 r. poz. 149 i 398) albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w ustawie z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne, albo
- b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy;
- 2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.
Odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 oraz art. 52a powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu (§ 2).
W ocenie Sądu, prawidłowo organ odwoławczy stwierdził, że w niniejszej sprawie został spełniony warunek "pełnienia obowiązków członka zarządu", o którym stanowi art. 116 § 2 O.p. Skarżący pełnił obowiązki członka zarządu spółki w czasie, w którym upłynął termin płatności przedmiotowych zobowiązań podatkowych. Posiadał, zatem formalne uprawnienia członka zarządu. Także egzekucja przeciwko spółce okazała się bezskuteczna. Nie można zatem zarzucić organom błędnego ustalenia stanu faktycznego w tym zakresie.
Ponadto, w zaskarżonej decyzji organ wymienił przedmiotowe zaległości podatkowe spółki, wyjaśnił zasady odpowiedzialności członków zarządu spółki z o.o., określone w art. 116 § 2 O.p. W wyczerpujący sposób organ wykazał, że z uwagi na niewypłacalność spółki w okresie sprawowania funkcji członka zarządu przez skarżącego, był on zobowiązany do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki, bądź wszczęcia postępowania układowego, czego nie uczynił. Organ na podstawie zebranego materiału dowodowego ustalił także, iż skarżący nie wykazał mienia, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części, a tym samym uwolniłaby go, jako byłego członka zarządu, od odpowiedzialności za jej zaległości podatkowe.
Sąd podzielił także stanowisko organu odwoławczego co do tego, że na gruncie art. 116 O.p. mamy do czynienia z odwróceniem ciężaru dowodu. Organ podatkowy, orzekając o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe, jest zobowiązany wykazać okoliczność pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie powstania zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w dochodzoną zaległość podatkową oraz bezskuteczność egzekucji wobec spółki. Natomiast ciężar wykazania którejkolwiek z okoliczności uwalniających od odpowiedzialności spoczywa na członku zarządu. Obciążenie członków zarządu obowiązkiem wykazania przesłanek negatywnych przeniesienia na nich odpowiedzialności za zaległości podatkowe zarządzanych przez nich spółek nie pozostaje w sprzeczności z zasadami ogólnymi postępowania podatkowego. To skarżący winien być aktywny i przedłożyć dowody, na poparcie swego stanowiska, a nie oczekiwać od organu podatkowego, że będzie prowadził postępowanie w celu zgromadzenia dowodów na istnienie przesłanki egzoneracyjnej.
Uznając zatem, że skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza ani przepisów materialnych ani procesowych, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302)orzekł o jej oddaleniu.