Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 14 sierpnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, odmówił dopuszczenia dor. pod. B. P. do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze pełnomocnika skarżącego, w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 19 kwietnia 2017 r. w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek.
W dniu 29 sierpnia 2017 r. (data wpływu) dor. pod. B. P. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, domagając się jego uchylenia w całości. W uzasadnieniu zażalenia wskazała, że postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa. Przedmiotowa sprawa wpisuję się bowiem w zakres spraw określony przez ustawę z dnia 5 lipca 1996 r. o doradztwie podatkowym (Dz.U. z 2016 r. poz. 794 ze zm.). Wskazała, że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia ze sprawą związaną z egzekucją składek, które w polskim porządku prawnym stanowią obowiązkową i powszechną daninę publiczną.
Nadto dodała, że co do zasady ma ona charakter bezzwrotny, zgodnie bowiem z niedawno forsowaną przez polski rząd wykładnią, składki nie stanowią własności ubezpieczonych, a jedynie służą finansowaniu świadczeń wypłacanych prze państwo. Stanowią więc środki oddane do dyspozycji państwu. Powyższe wpisuje się w przyjętą przez doktrynę definicję podatku.
W ocenie wnoszącej zażalenie, w niniejszej sprawie mamy do czynienia z egzekucją świadczeń podatkowych, a więc sprawą w której zastępstwo przez doradcę podatkowego jest dopuszczalne. Powyższe potwierdza również fakt, że ustawa o systemie ubezpieczeń publicznych w licznych aspektach odsyła do odpowiedniego stosowania ordynacji podatkowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2.
Jednocześnie na podstawie art. 178 powołanej ustawy, wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie.
Stosownie do art. 194 § 1 p.p.s.a., zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia, których przedmiotem jest:
- 1) przekazanie sprawy innemu sądowi administracyjnemu;
1a) odrzucenie skargi w przypadkach, o których mowa w art. 58 § 1 pkt 2 - 4 oraz art. 220 § 3; 1b) umorzenie postępowania;
- 2) wstrzymanie lub odmowa wstrzymania wykonania decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności, o których mowa w art. 61;
- 4) odmowa sporządzenia uzasadnienia wyroku;
- 5) sprostowanie lub wykładnia orzeczenia albo ich odmowa;
5a) odrzucenie wniosku o uzupełnienie wyroku albo odmowa jego uwzględnienia;
- 6) oddalenie wniosku o wyłączenie sędziego;
- 7) odrzucenie skargi kasacyjnej;
- 8) odrzucenie zażalenia;
- 9) zwrot kosztów postępowania, jeżeli strona nie wnosi skargi kasacyjnej;
- 10) ukaranie grzywną.
Powyżej wskazany przepis zawiera zamknięty katalog przypadków, w których przysługuje prawo wniesienia zażalenia. Przepis ten nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze pełnomocnika strony skarżącej. Możliwości takiej nie daje również żaden przepis szczególny p.p.s.a.
W zaskarżonym postanowieniu Sąd uznał, że dor. pod. B. P. nie należy do kręgu osób wymienionych w treści art. 35 § 1 p.p.s.a., dlatego też nie może reprezentować skarżącego w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Stosownie do treści powołanego przepisu, pełnomocnikiem strony w postępowaniu przed sądem administracyjnym może być adwokat lub radca prawny a także inne osoby, jeżeli przewidują to przepisy szczególne. Do takich należy art. 41 ust. 2 ustawy z dnia 5 lipca 1996r. o doradztwie podatkowym (Dz. U. z 2016 r., poz. 794 ze zm.), uprawniający doradcę podatkowego do występowania w charakterze pełnomocnika w postępowaniu w zakresie sądowej kontroli decyzji administracyjnych, w sprawach dotyczących obowiązków podatkowych i celnych oraz w sprawach egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami.
Definicję obowiązku podatkowego zawiera art. 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201).
Zgodnie z tą definicją obowiązkiem podatkowym jest wynikająca z ustaw podatkowych nieskonkretyzowana powinność przymusowego świadczenia pieniężnego w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w tych ustawach.
Z kolei cło wynika z ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz. U. z 2016 r., poz. 1880 ze zm.). Przy braku jego definicji ustawowej, na ogół przyjmuje się, że cło jest świadczeniem pieniężnym o charakterze daninowym, którego pobór związany jest z faktem przywozu, wywozu lub przewozu towarów przez granicę obszaru pokrywającego się na ogół z obszarem państwa (por. P. Hanclich, R. Olszewski, C. Szczepaniak, Prawo celne. Komentarz, Warszawa 1999 r., str. XI).
Nie wymaga szerszego wywodu niesporny w sprawie fakt, iż przedmiotem zaskarżenia do Sądu, jest decyzja wydana w oparciu o przepisy ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2016 r., poz. 963 ze zm.). Decyzją z dnia 19 kwietnia 2017 r. organ utrzymał w mocy decyzję z dnia 15 lutego 2017 r., odmawiającą M. M. umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne oraz na Fundusz Pracy.
Przedmiotem rozstrzygnięcia organu nie było zatem orzekanie o obowiązkach podatkowych, czy celnych ani też w sprawach egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami. W tej sytuacji pełnomocnikiem strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie mógł być doradca podatkowy.
W tym stanie rzeczy, zażalenie jest niedopuszczalne i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, orzekł o jego odrzuceniu na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.