Uzasadnienie
Skarżący W. W., wraz ze skargą na wyżej opisaną decyzję Dyrektora Izby Celnej w S., złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, uzupełniony w dniu 25 listopada 2008 r. (data nadania urzędowego formularza PPF), wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia 18 listopada 2008 r. ustalono wpis od skargi w kwocie 100 zł.
W uzasadnieniu w/w wniosku skarżący oświadczył, że jest uczniem i nie posiada żadnego źródła dochodu, jest na utrzymaniu rodziców.
Na urzędowym formularzu podał, że rodzice posiadają gospodarstwo rolne o powierzchni 21 ha, oświadczając, że ojciec otrzymuje z tego tytułu dochód w wysokości ok. 2.500,00 zł miesięcznie. We wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje jeszcze siostra skarżącego w wieku 18 lat.
Skarżący wskazał dodatkowo na posiadane dwa samochody osobowe LEXUS S.C. 300, rok produkcji 1997 i 1999.
Przyznanie prawa pomocy następuje w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych– gdy skarżący będący osobą fizyczną wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 245 § 3 i 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.).
Z konstrukcji tego przepisu wynika, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy i od tego co udowodni zależy sposób rozstrzygnięcia w tym przedmiocie. Wskazane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy musi zatem uprawdopodobnić, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach.
Zgodnie z przepisem art. 255 p.p.s.a. strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych.
Stosownie do powyższego wezwaniem z 2 grudnia 2008 r. zobowiązano skarżącego do nadesłania:
- 1) oświadczenia czy skarżący jest uczniem/studentem wraz z zaświadczeniem właściwej szkoły/uczelni potwierdzającej powyższe oraz kwotę pobieranego ewentualnie stypendium,
- 2) dowodów potwierdzających wysokość ponoszonych przez skarżącego i jego rodzinę (rodzice i siostra) wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem (wydatki na czynsz, energię elektryczną, wodę, gaz, itp.) w okresie ostatnich trzech miesięcy,
- 3) wykazu posiadanych rachunków bankowych (w tym lokat) skarżącego oraz wyciągów z posiadanych rachunków bankowych za okres od 1 września do 30 listopada 2008 r.,
- 4) zaświadczenia właściwego urzędu pracy w przedmiocie ewentualnego posiadania przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej z prawem/ bez prawa do zasiłku,
- 5) zaświadczenia właściwego oddziału Agencji Modernizacji i Restrukturyzacji Rolnictwa potwierdzającego czy skarżący lub pozostali członkowie jego rodziny (rodzice i siostra) są producentami rolnymi i jaka była wysokość przekazanych im ewentualnych dopłat w okresie ostatnich dwóch lat,
- 6) dowodów potwierdzających wysokość ponoszonych opłat w związku z użytkowaniem dwóch samochodów osobowych marki LEXUS S.C. 300 w okresie ostatnich sześciu miesięcy i dodatkowego oświadczenia o źródłach tychże wydatków w terminie 10 dni od dnia doręczenia niniejszego wezwania, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.
W/w wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 5 grudnia 2008 r., do rąk dorosłego domownika (ojca B. W.), a 10 - dniowy termin do złożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń upłynął bezskutecznie 15 grudnia 2008 r.
Skarżący do dnia dzisiejszego nie wykonał wezwania referendarza sądowego.
Analizując przedstawioną sytuację stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał w sposób dostatecznie przekonujący, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - skarżący nie złożył wymaganych dokumentów i oświadczeń dotyczących sytuacji finansowej skarżącego i jego rodziny oraz nie wyjaśnił przyczyny niewykonania wezwania.
Podnieść w tym miejscu należy, jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 20 stycznia 2006 r. sygn. akt I OZ 1551/05, że "to do Sądu należy uznanie, czy złożone oświadczenie o stanie majątkowym i dochodach ma charakter wyczerpujący i dostateczny. W kompetencji Sądu pozostaje również uznanie, jakie informacje niezbędne są dla stwierdzenia istnienia przesłanek dla przyznania prawa pomocy. Sąd miał zatem podstawy do żądania dodatkowych informacji, także tych dotyczących wysokości wydatków ponoszonych przez skarżącego w związku z utrzymaniem. Przepis art. 255 p.p.s.a. nakłada bowiem na stronę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy obowiązek złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych na wezwanie Sądu. W konsekwencji strona, która nie realizuje obowiązków wynikających z wezwania Sądu, nie ma podstaw oczekiwać rozstrzygnięcia zgodnego z wnioskiem."
Nieuzupełnienie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy w trybie przywołanego wyżej przepisu art. 255 p.p.s.a. uniemożliwia dokonanie oceny możliwości płatniczych skarżącego i jego rodziny, to jest czy, i w jakim zakresie, skarżący jest w stanie ponieść koszty postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., postanowiono, jak w sentencji.