Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczeciniez 26 stycznia 2009 r., sygn. akt I SA/Sz 655/08

Uzasadnienie

Skarżąca A. T., wraz ze skargą na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie złożyła na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

W uzasadnieniu wniosku wskazała, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej.

Skarżąca w gospodarstwie domowym pozostaje z mężem – M. T. oraz dwójką małoletnich dzieci (w wieku 16 i 13 lat). Rodzina utrzymuje się z dochodów z wynagrodzenia za pracę otrzymywanego przez oboje małżonków na stanowiskach nauczycieli w łącznej kwocie 4.090 zł brutto miesięcznie. W oświadczeniu majątkowym skarżąca podała, że nie posiada żadnego majątku w postaci nieruchomości, wartościowych rzeczy ruchomych, oszczędności, papierów wartościowych. Małżonkowie wynajmują mieszkanie – miesięczny koszt najmu to 800 zł "odstępnego" i 650 zł opłaty (czynsz, prąd, gaz, woda).

W wykonaniu wezwania referendarza sądowego z dnia 27 listopada 2008 r. skarżąca A. T. nadesłała:

1. - odpis rocznego zeznania podatkowego za 2007 r. skarżącej w których między innymi deklarowała przychody ze stosunku pracy w wysokości 33.796,28 zł, przychody z działalności wykonywanej osobiście w kwocie 624 zł, przychody z innego źródła w kwocie 81.654,29 zł (przychód stanowiący redukcję odsetek od kredytu z tytułu ugody pakiet 2007, co wynika z PIT 8c), łączne przychody w kwocie 116.074,57 zł, łączne dochody w kwocie 113.996,54 zł, kwotę podatku do zapłaty 22.837,00 zł,
2. - odpis rocznego zeznania podatkowego za 2007 r. męża skarżącej, w którym między innymi zadeklarował przychody ze stosunku pracy w kwocie 24.512,31 zł, dochód w kwocie 23.247,81 zł, nadpłatę 1.076 zł,
3. - wyciągi z rachunku bankowego skarżącej z zestawieniem uznań za okres od 27.08.2008 do 27.11.2008 z ujemnym saldem końcowym w kwocie 1874,65 zł,
4. - wyciąg z rachunku bankowego M. T. z zestawieniem uznań za okres od 27.08.2008 do 27.11.2008 z ujemnym saldem końcowym w kwocie 2964,64 zł,
5. - odpis umowy najmu mieszkania położonego w K., z którego wynika miesięczny czynsz najmu w kwocie 800 zł, oraz dowody wpłat z tytułu czynszu za mieszkanie, energii elektrycznej i gazu w październiku 2008 r. kwoty 1355 zł, w listopadzie kwoty 1201,40 zł,
6. - zaświadczenia pracodawcy skarżącej o wysokości wynagrodzenia miesięcznego netto z ostatnich 6 miesięcy wynoszącego przeciętnie 2.008,42 zł,
7. - zaświadczenie pracodawcy M. T. o wysokości wynagrodzenia miesięcznego netto z ostatnich 6 miesięcy wynoszącego 953,89 zł.

Skarżąca dwukrotnie - w dniu 24 września 2008 r. i w dniu 29 grudnia 2008 r. została wezwana do złożenia dodatkowego oświadczenia wyjaśniającego wątpliwości dotyczące jej stanu majątkowego, czy nabyła w drodze spadku po rodzicach nieruchomość położoną w miejscowości P. 17, Gm. Z. oraz czy stanowi ten majątek źródło dodatkowych dochodów, a także nadesłania zaświadczenia czy rodzina korzysta z pomocy społecznej. Powyższych wezwań w zakreślonych terminach ani dotychczas nie wykonała.

Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., dalej w skrócie – p.p.s.a) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w przywołanym przepisie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych.

Ciężar dowodu powyższych okoliczności spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Świadczy o tym użycie w przepisie art. 246 § 1 p.p.s.a. zwrotu "gdy wykaże". Do Sądu kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy należy natomiast ocena, czy takie okoliczności zachodzą. Należy przy tym podkreślić, że cytowany przepis stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przytoczone we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty, powinny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie.

Po przeanalizowaniu złożonego przez A. T. oświadczenia majątkowego oraz nadesłanych dokumentów należy stwierdzić, że skarżąca wykazała, że poniesienie w całości w chwili obecnej kosztów sądowych sprowadzających się na tym etapie postępowania do wpisu od skargi w kwocie 200 zł może spowodować uszczerbek dla koniecznego utrzymania jej i rodziny. Będzie jednak stać skarżącą na partycypowanie w kosztach postępowania w kwocie 100 zł. Należało bowiem wziąć po uwagę, że czteroosobowa rodzina skarżącej utrzymuje się ze stałych dochodów z wynagrodzenia za pracę małżonków w łącznej kwocie ok. 3000 zł miesięcznie. Wydatki na utrzymanie wynajmowanego mieszkania to kwota 1450 zł. Na pozostałe potrzeby rodziny, w tym dwójki małoletnich dzieci pozostaje kwota ok. 1500 zł. Skarżąca i jej mąż nie wykazali we wniosku posiadania majątku ani oszczędności. Powyższe okoliczności pozwalają uznać, że z kwoty ok. 1.500 zł, która daje ok. 375 zł na utrzymanie każdego członka rodziny, można zaoszczędzić 100 zł na obniżony wpis od skargi.

Rozstrzygnięcie takie oznacza, że strona zostaje zwolniona od uiszczenia jedynie połowy wpisu od skargi, nie wykazała bowiem, aż tak nadzwyczajnych okoliczności (np. bezrobocie, niezdolność do pracy ze względu na zły stan zdrowia, itp.), które pozwoliłyby przyznać jej zwolnienie od całości kosztów, tj. od całej opłaty sądowej oraz ewentualnych innych jeszcze kosztów, które mogą powstać w tym postępowaniu.

Zwolnienie jej w pełnym zakresie na tym etapie postępowania byłoby przedwczesne, również z tego względu, że strona jak dotychczas nie wyjaśniła, wynikającej z akt sprawy kwestii posiadania nieruchomości otrzymanej w spadku po rodzicach.

Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.