Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją - wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2019 r. poz. 900 ze zm.) oraz art. 17 ust. 1a i ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 1170 ze zm.); dalej: "u.p.o.l.", Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy D. z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] określającą R. C. obowiązek podatkowy w opłacie uzdrowiskowej za okres od [...] lutego 2020 r. do [...] marca 2020 r., tj. za 21 dni w kwocie [...]zł.
Przedstawiając stan sprawy organ odwoławczy wskazał, że R. C. w okresie od [...] lutego 2020 r. do [...] marca 2020 r. przebywał w Sanatorium Uzdrowiskowym "D. " w D., bez uiszczenia należnej opłaty uzdrowiskowej w kwocie [...]zł ([...] zł x 21 dni), dlatego też organ I instancji ww. decyzją określił obowiązek podatkowy w opłacie uzdrowiskowej. W odwołaniu od decyzji organu I instancji zobowiązany podniósł, że jest inwalidą I grupy, ma trudną sytuację finansową, a nadto, że powietrze w D. jest zanieczyszczone, jak też, że w [..D.] przebywał jako pacjent, a nie turysta, zatem pobyt był równoważny pobytowi w szpitalu.
Według organu, miejscowość D. posiada status uzdrowiska, na podstawie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 września 2007 r. w sprawie nadania statusu uzdrowiska miejscowości D. (Dz. U. Nr 194, poz.1401). Obowiązek podatkowy w opłacie uzdrowiskowej unormowany jest w art. 17 ust. 1a i ust. 2 u.p.o.l., zaś wysokość stawki opłaty uzdrowiskowej została ustalona w uchwale Nr [...] Rady Gminy D. z dnia [...] listopada 2016 r. w sprawie opłaty uzdrowiskowej na terenie Gminy D., która została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Z. z dnia [...] listopada 2016 r. pod poz. 4550. Zgodnie z art. 19 u.p.o.l., rada gminy, w drodze uchwały określa zasady ustalania i poboru oraz terminy płatności i wysokość stawek opłaty uzdrowiskowej, z tym że jej wysokość nie może przekroczyć kwoty ustalonej w u.p.o.l.; w 2020 r. nie może przekroczyć [...] zł. Stawka opłaty dziennej w Sanatorium Uzdrowiskowym
"D. " w [...] - według przepisów ww. uchwały - wynosi [...] zł za każdy dzień pobytu, a ponieważ zobowiązany przebywał w sanatorium w ww. okresie 21 dni, to należna opłata wynosi [...] złotych.
Nadto, organ odwoławczy wyjaśnił, że Rada Gminy D. nie wprowadziła zwolnienia w opłacie uzdrowiskowej ze względu na trudną sytuację finansową, zaś NFZ w skierowaniu do sanatorium informuje, że nie pokrywa kosztów dojazdu jak również wszelkich dodatkowych kosztów pobyty, a opłata uzdrowiskowa nie jest kosztem leczenia sanatoryjnego. Według organu, w art. 17 ust. 2 u.p.o.l. wskazano, że opłaty uzdrowiskowej nie pobiera się tylko od osób przebywających w szpitalu, a nie sanatorium, a zobowiązany przebywał w sanatorium.
W skardze do sądu, skarżący - reprezentowany przez kuratora sądowego - podniósł, że powietrze w [...] jest zanieczyszczone, a on jest ubogi i nie stać go na poniesienie opłaty ustalonej przez organ I instancji.
Skarżący wniósł o: uchylenie zaskarżonej decyzji; rozpatrzenie sprawy przez WSA w [...] ze względu na stan jego zdrowia; wizję lokalną dotyczącą klimatu i kopciuchów w zimie w [...] (przez 3 miesiące); zwolnienie z kosztów i opłat; umorzenie postępowania oraz o analizę wyroków wojewódzkich sądów administracyjnych dotyczących nielegalności pobierania opłat uzdrowiskowych.
Nadto, skarżący w piśmie zawierającym skargę na ww. decyzję zamieścił również żądanie stwierdzenia nieważności uchwały Nr [...] Rady Gminy D. z dnia [...] listopada 2016 r. w sprawie opłaty uzdrowiskowej na terenie Gminy D..
Skarga skarżącego na ww. uchwałę - po rozdzieleniu skarg - została zarejestrowana w tut. sądzie pod sygn. akt I SA/Sz [...].
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
W piśmie procesowym z dnia [...] marca 2021 r., uzupełniającym skargę, pełnomocnik skarżącego z urzędu podniosła zarzuty naruszenia art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niezgromadzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego oraz dokonanie dowolnej oceny materiału dowodowego. Uzasadniając te zarzuty, pełnomocnik skarżącego wywiodła, że organ odwoławczy nie zbadał kwestii, czy w odniesieniu do miejscowości D. zachowane zostały procedury nadania jej statusu uzdrowiska, bowiem w art. 59 ust. 3 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1662), postanowiono, że gmina właściwa ze względu na położenie uzdrowiska, była obowiązana do uchwalenia tymczasowego statutu uzdrowiska, a - zgodnie z art. 59 ust. 2 tej ustawy - zobowiązana była także w terminie 3 lat od dnia wejścia w życie ustawy do sporządzenia i przedłożenia ministrowi właściwemu do spraw zdrowia operatu uzdrowiskowego i uchwalenia statutu uzdrowiska.
Pełnomocnik skarżącego złożyła także oświadczenie, że koszty udzielonej pomocy prawnej z urzędu nie zostały pokryte ani w całości, ani w części i wniosła o zasądzenie kosztów tej pomocy udzielonej skarżącemu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje
Wyjaśnić na wstępie należy, że sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
W będącej przedmiotem kontroli sądowej sprawie Przewodnicząca Wydziału I zarządzeniem z dnia [...] lutego 2021 r. skierowała sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Sporna w sprawie jest zasadność obciążenia skarżącego opłatą uzdrowiskową za pobyt w sanatorium w [...] w okresie od [...] lutego 2020 r. do [...] marca 2020 r., tj. za 21 dni, w kwocie [...]zł.
W sprawie znajdują zastosowanie następujące uregulowania prawne:
Przepisy art. 17 u.p.o.l. przewidują, że:
"1. Rada gminy może wprowadzić opłatę miejscową. Opłatę miejscową pobiera się od osób fizycznych przebywających dłużej niż dobę w celach turystycznych, wypoczynkowych lub szkoleniowych:
- 1) w miejscowościach posiadających korzystne właściwości klimatyczne, walory krajobrazowe oraz warunki umożliwiające pobyt osób w tych celach,
- 2) w miejscowościach znajdujących się na obszarach, którym nadano status obszaru ochrony uzdrowiskowej na zasadach określonych w ustawie z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych (Dz.U. z 2017 r. poz. 1056)
- - za każdą rozpoczętą dobę pobytu.
1a. Rada gminy może wprowadzić opłatę uzdrowiskową. Opłatę uzdrowiskową pobiera się od osób fizycznych przebywających dłużej niż dobę w celach zdrowotnych, turystycznych, wypoczynkowych lub szkoleniowych w miejscowościach znajdujących się na obszarach, którym nadano status uzdrowiska na zasadach określonych w ustawie z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych - za każdą rozpoczętą dobę pobytu.".
Natomiast, art. 19 u.p.o.l. stanowi, że rada gminy, w drodze uchwały, określa zasady ustalania i poboru oraz terminy płatności i wysokość stawek opłaty uzdrowiskowej, z tym że jej wysokość nie może przekroczyć kwoty ustalonej w u.p.o.l.; w 2020 r. nie może przekroczyć [...] zł.
W art. 20 ust. 1 u.p.o.l. przewidziano, że górne granice stawek kwotowych określone w art. 5 ust. 1, art. 10 ust. 1 i art. 19 pkt 1, obowiązujące w danym roku podatkowym ulegają corocznie zmianie na następny rok podatkowy w stopniu odpowiadającym wskaźnikowi cen towarów i usług konsumpcyjnych w okresie pierwszego półrocza roku, w którym stawki ulegają zmianie, w stosunku do analogicznego okresu roku poprzedniego, zaś w art. 20 ust. 2 u.p.o.l., że minister właściwy do spraw finansów publicznych ogłasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", górne granice stawek kwotowych na każdy rok podatkowy z uwzględnieniem zasady określonej w ust. 1, zaokrąglając je w górę do pełnych groszy.
W roku 2020 górne granice stawek kwotowych zostały określone na 4,48 zł, zgodnie z obwieszczeniem Ministra Finansów z dnia 24 lipca 2019 r. (M.P. z 2019 r. poz. 738).
Nadto, w § 3 pkt 1 w zw. z § 2 uchwały Nr [...] Rady Gminy D. z dnia [...] listopada 2016 r. w sprawie opłaty uzdrowiskowej na terenie Gminy D. ustalono, że opłata uzdrowiskowa w sołectwie [...] wynosi [...] zł za każdą rozpoczętą dobę pobytu.
Wskazać także należy na brzmienie art.17 ust. 2 u.p.o.l., w którym enumeratywnie wymieniono przypadki, w których opłaty uzdrowiskowej nie pobiera się. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu, opłaty miejscowej i opłaty uzdrowiskowej nie pobiera się:
pod warunkiem wzajemności - od członków personelu przedstawicielstw dyplomatycznych i urzędów konsularnych oraz innych osób zrównanych z nimi na podstawie ustaw, umów lub zwyczajów międzynarodowych, jeżeli nie są obywatelami polskimi i nie mają miejsca pobytu stałego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
od osób przebywających w szpitalach, od osób niewidomych i ich przewodników, od podatników podatku od nieruchomości z tytułu posiadania domów letniskowych położonych w miejscowości, w której pobiera się opłatę miejscową albo uzdrowiskową, od zorganizowanych grup dzieci i młodzieży szkolnej.
Mając na uwadze przywołane regulacje prawne, należy stwierdzić, że [...] są miejscowością, której nadano status uzdrowiska, zatem wszystkie osoby przebywające w tej miejscowości dłużej niż dobę w jednym z wymienionych wyżej celów (turystycznych, wypoczynkowych, szkoleniowych lub zdrowotnych) są zobowiązane do wnoszenia opłaty uzdrowiskowej. Wysokość tej opłaty została ustalona ww. uchwałą, a jej stawka w 2020 r. nie przekroczyła górnej granicy określonej w obwieszczeniu Ministra Finansów z dnia [...] lipca 2019 r., tj. [...] zł, gdyż wyniosła [...] zł. Nadto, Gmina D. nie wprowadziła zwolnienia od tej opłaty wobec osób przebywających w sanatoriach, natomiast osoby przebywające w szpitalach korzystają ze zwolnienia ustawowego zamieszczonego w art. 17 ust. 2 pkt 2 u.p.o.l.
Z ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie przez organy obu instancji wynika, że skarżący przebywał w okresie od [...] lutego 2020 r. do [...] marca 2020 r. (21 dni) w Sanatorium Uzdrowiskowym "[D...]" w [...] i nie uiścił należnej opłaty uzdrowiskowej w kwocie [...]zł ([...] zł x 21 dni). Zostały więc spełnione przesłanki określenia opłaty uzdrowiskowej. Natomiast, nie mogło zostać w sprawie zastosowane wobec skarżącego zwolnienie od opłaty uzdrowiskowej, określone w art. 17 ust. 2 pkt 2 u.p.o.l., gdyż pobyt skarżącego nie obejmował leczenia szpitalnego.
Nadto, okoliczność, że skarżący w ww. okresie przebywał w Sanatorium Uzdrowiskowym "[...]" w [...] została odnotowana w książce meldunkowej Sanatorium, co skarżący potwierdził własnoręcznym podpisem na karcie meldunkowej.
Dodatkowo należy wskazać - co podniósł organ I instancji w uzasadnieniu decyzji - że informacja o wysokości opłaty została zamieszczona także na tablicy ogłoszeń w Sanatorium.
W tej sytuacji, prawidłowo organy obu instancji oceniły, że w sprawie zaistniały podstawy prawne i faktyczne do określenia skarżącemu opłaty uzdrowiskowej w wysokości [...] zł za 21 dni pobytu w celach zdrowotnych (nie szpitalnych), w [...]. W tej sytuacji, skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Odnosząc się do pozostałych wniosków skarżącego zawartych w skardze, należy stwierdzić, że nie zasługiwały one na uwzględnienie, z przyczyn niżej wskazanych:
Sprawa ze skargi skarżącego nie mogła być rozpoznana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w P., gdyż - zgodnie z art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.); dalej: "p.p.s.a." - do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze, którego decyzja została zaskarżona do sądu, posiada siedzibę na obszarze właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. Wniosek o przeprowadzenie wizji lokalnej w [...] nie mógł zostać uwzględniony, gdyż przepis art. 106 § 3 p.p.s.a. przewiduje, że sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić tylko dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
Wniosek skarżącego o zwolnienie z kosztów i opłat został uwzględniony, gdyż starszy referendarz postanowieniem z dnia [...] grudnia 2020 r. zwolnił skarżącego od kosztów sądowych, a nadto ustanowił radcę prawnego z urzędu.
Wniosek o umorzenie postępowania z przyczyn wyżej wskazanych nie mógł zostać uwzględniony.
Nadto, wnioskowana analiza wyroków sądów administracyjnych dotyczących nielegalności pobierania opłat uzdrowiskowych była zbędna w tej sprawie, gdyż dotychczas nie została podważona legalność uchwały Nr [...] Rady Gminy D. z dnia [...] listopada 2016 r. w sprawie opłaty uzdrowiskowej na terenie Gminy D..
Z ww. przyczyny brak było także podstaw do uwzględnienia zasadności zarzutów co do obowiązku badania przez organ odwoławczy, czy w odniesieniu do miejscowości D. zachowane zostały procedury nadania jej statusu uzdrowiska, gdyż ta okoliczność może mieć znaczenie w sprawie oceny legalności uchwały Rady Gminy D. w sprawie opłaty uzdrowiskowej.
Dodatkowo tylko należy wyjaśnić, że chociaż w art. 59 ust. 2 i ust. 3 ustawy o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych przyjęto, że gmina właściwa ze względu na położenie uzdrowiska, była obowiązana do uchwalenia tymczasowego statutu uzdrowiska oraz zobowiązana w terminie 3 lat od dnia wejścia w życie ustawy do sporządzenia i przedłożenia ministrowi właściwemu do spraw zdrowia operatu uzdrowiskowego i uchwalenia statutu uzdrowiska, to jednak, aby dana miejscowość utraciła status uzdrowiska, musiałaby nie spełnić wymagań określonych w art. 59 ust. 2 lub 3, gdyż do takiej sytuacji stosuje się odpowiednio przepis art. 44 ust. 2 tej ustawy. Postanowiono w tym przepisie, że jeżeli gmina w terminie 5 lat nie przywróci warunków, o których mowa w ust. 1 (warunków nadania statusu uzdrowiska), Rada Ministrów, na wniosek ministra właściwego do spraw zdrowia, w drodze rozporządzenia, pozbawia dany obszar takiego statusu (ust. 2).
Sądowi nie jest znany akt prawny, na mocy którego Gmina D. pozbawiona zostałaby statusu uzdrowiska. Nadto, na podstawie uchwały nr [...] w sprawie ustanowienia statutu uzdrowiska [...] (Dz.Urz. Woj. Z. z 2008 r. Nr [...], poz. [...]), uzdrowisku [...] nadano statut.
Odnosząc się także do zawartego w piśmie procesowym pełnomocnika z urzędu wniosku o przyznanie kosztów zastępstwa procesowego (nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu), należy wskazać, że wniosek ten został przekazany według właściwości do rozpoznania referendarzowi sądowemu na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a.
Wobec tego, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie - na podstawie art. 151 p.p.s.a. - należało ją oddalić.