Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczeciniez 19 października 2016 r., sygn. akt I SA/Sz 698/16

Uzasadnienie

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z [...] r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję Burmistrza B. z dnia [...]r. ustalającą S.i T. C. zobowiązanie pieniężne na rok 2016 w łącznej kwocie [...] zł.

Ustalenia faktyczne przedstawiają się następująco:

Organ I instancji w dniu [...] r. wydał nakaz płatniczy nr [...] ustalający wyżej wymienionym zobowiązanie pieniężne na rok 2016 w kwocie [...] zł, w tym z tytułu: podatku rolnego w wysokości [...] zł, podatku leśnego w wysokości [...] zł i podatku od nieruchomości w wysokości [...] zł.

W uzasadnieniu organ w formie tabeli szczegółowo przedstawił sposób wyliczenia kwot ww. podatków.

T. C. nie zgodził się w części z rozstrzygnięciem organu I instancji i wniósł odwołanie od ww. decyzji. Uzasadniając wniesienie środka zaskarżenia, wskazał, że organ nie uwzględnił gruntów rolnych i leśnych zajętych pod linie energetyczne wysokiego, średniego i niskiego napięcia przechodzące przez teren jego gospodarstwa (dz. ew. [...]). Zdaniem podatnika, ma to zasadniczy wpływ na ustaloną kwotę podatku.

Organ II instancji po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ ten wskazał, że istota sporu koncentruje się na ustaleniu czy podatnik powinien opłacać podatek rolny i leśny od części gruntów, na których posadowione są słupy oraz umieszczone między nimi linie energetyczne.

Powołując się na brzmienie art. 1 ust. 1 i ust. 2, art. 3 ustawy z 30 października 2002 r. o podatku leśnym (Dz. U. z 2016 r., poz. 374 ze zm. – zwanej dalej: "u.p.l."), art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 849 ze zm. – zwanej dalej: "u.p.o.l."), art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 1381 ze zm. – zwanej dalej: "u.p.r."), organ II instancji wskazał, że w sytuacji, gdy grunty sklasyfikowane zostały w ewidencji gruntów i budynków jako lasy bądź użytki rolne lub grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, to - co do zasady - powinny zostać opodatkowane podatkiem leśnym lub rolnym - w zależności od klasyfikacji. Organ stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie T. C. nie kwestionował, że jest współwłaścicielem gruntów rolnych, łąk i pastwisk, nieużytków i innych o łącznej powierzchni [...]ha (w tym użytków rolnych stanowiących [...] ha), a nadto lasów o powierzchni [...] ha.

Podatnik nie zakwestionował wyliczeń organu podatkowego przeprowadzonych na podstawie znajdującej się w aktach ewidencji gruntów i budynków, a którą organ podatkowy był związany. Organ stwierdził również, że z treści odwołania wynika tylko, że przez działki gruntu (działki ewidencyjne [...] i [...]) przebiegają linie energetyczne niskiego, średniego i wysokiego napięcia, co uszczupla areał rolny, a w konsekwencji niedogodności te powinny być zrekompensowane podatnikowi, przez wyłączenie tych powierzchni z opodatkowania. W ocenie organu II instancji posadowione na gruntach podatnika linie energetyczne nie mają wpływu na wymiar podatku, gdyż przepisy prawa nie przewidują zwolnienia tej kategorii gruntów rolnych i lasów z opodatkowania podatkiem. Ponadto, organ zauważył, że podatnik może dochodzić stosownych odszkodowań od właściciela linii energetycznych na drodze powództwa cywilnego.

Podsumowując, organ II instancji wskazał, że przy dokonywaniu wymiaru podatku rolnego i leśnego za rok 2016 organ podatkowy I instancji prawidłowo zakwalifikował grunty rolne i lasy posiadane przez T.C. (jako współwłaściciela) na podstawie danych ujawnionych w ewidencji gruntów i budynków jako podlegające opodatkowaniu podatkiem rolnym i prawidłowo wymierzył należny podatek. W związku z powyższym organ ten uznał, że zaskarżona decyzja i nie narusza prawa.

T. C. nie zgodził się z rozstrzygnięciem organu II instancji i w skardze złożonej w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie wniósł o uchylenie zaskarżonej w całości decyzji jako niezgodnej ze stanem faktycznym i błędnym naliczeniem podatku przez organ podatkowy. Wniósł także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko zajęte w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Istota sporu w rozpoznawanej sprawie dotyczy tego czy słusznie organ podatkowy nakazał skarżącemu uiszczenie podatku od posiadanych gruntów leśnych i rolnych, nie uwzględniając gruntów, na których posadowiono słupy oraz umieszczono między nimi linie energetyczne. Zdaniem skarżącego, grunty zajęte pod linie energetyczne wysokiego, średniego i niskiego napięcia są zajęte pod działalność inną niż rolnicza i leśna, a zatem nie powinien płacić podatku od tych gruntów.

Wobec powyższego wskazać należy, że na podstawie art. 1 ust. 1 u.p.l. opodatkowaniu podatkiem leśnym podlegają określone w ustawie lasy, z wyjątkiem lasów zajętych na wykonywanie innej działalności gospodarczej niż działalność leśna. Zgodnie zaś z ust. 2 tego artykułu lasem w rozumieniu ustawy są grunty leśne sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako lasy. Stosownie do art. 3 u.p.l. podstawę opodatkowania podatkiem leśnym stanowi powierzchnia lasu, wyrażona w hektarach, wynikająca z ewidencji gruntów i budynków.

Z brzmienia przytoczonych przepisów wynika, że – co do zasady – grunty zaklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako lasy, podlegają opodatkowaniu podatkiem leśnym. Również podstawę opodatkowania ustala się na podstawie danych wskazanych w ww. ewidencji. Opodatkowaniu podatkiem leśnym nie podlegają jedynie lasy, które zostały zajęte przez podatnika na wykonywanie innej działalności gospodarczej niż leśna.

Zauważyć również należy, że ustawodawca w art. 7 ust. 1 u.p.l. postanowił, że zwalnia się od podatku leśnego:

1. 1) lasy z drzewostanem w wieku do 40 lat;
2. 2) lasy wpisane indywidualnie do rejestru zabytków;
3. 3) użytki ekologiczne.

Art. 7 ust. 2 stanowi, że od podatku leśnego zwalnia się również:

1. 1) uczelnie;
2. 2) publiczne i niepubliczne jednostki organizacyjne objęte systemem oświaty oraz prowadzące je organy, w zakresie lasów zajętych na działalność oświatową;
3. 3) instytuty naukowe i pomocnicze jednostki naukowe Polskiej Akademii Nauk;
4. 4) prowadzących zakłady pracy chronionej spełniające warunek, o którym mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r. poz. 721, ze zm.), lub zakłady aktywności zawodowej w zakresie lasów wymienionych w decyzji w sprawie przyznania statusu zakładu pracy chronionej lub zakładu aktywności zawodowej lub zgłoszonych wojewodzie - zajętych na prowadzenie tego zakładu, z wyłączeniem lasów, które znajdują się w posiadaniu zależnym podmiotów niebędących prowadzącymi zakłady pracy chronionej spełniające warunek, o którym mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych lub zakłady aktywności zawodowej;
5. 5) instytuty badawcze;
6. 6) przedsiębiorców o statusie centrum badawczo-rozwojowego uzyskanym na zasadach określonych w przepisach o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej, w odniesieniu do przedmiotów opodatkowania zajętych na cele prowadzonych badań i prac rozwojowych.

Na podstawie art. 7 ust. 3 u.p.l. rada gminy, w drodze uchwały, może wprowadzić inne zwolnienia przedmiotowe niż określone w ust. 1, z uwzględnieniem przepisów dotyczących pomocy publicznej.

Z treści przytoczonych przepisów wynika, że ustawodawca wprowadził również zwolnienia od opodatkowania podatkiem leśnym. Zakres zwolnień w podatku leśnym obejmuje dwie kategorie: zwolnienia ustawowe (zwolnienia przedmiotowe, w których ustawodawca przy ich konstrukcji wykorzystał wyłącznie określenia wskazujące na przedmiot oraz zwolnienia podmiotowe i podmiotowo-przedmiotowe - ustawodawca przy ich konstrukcji wykorzystał określenia wskazujące zarówno na podmiot, jak i przedmiot) i zwolnienia wprowadzone na mocy uchwały rady gminy.

W świetle przytoczonych przepisów stwierdzić należy, że ustawodawca nie zwolnił od podatku leśnego gruntów leśnych, na których posadowiono słupy elektryczne, ani gruntów, nad którymi przebiegają linie energetyczne. Grunty takie nie zostały zwolnione od opodatkowania także na mocy uchwały podjętej przez właściwą gminę. Wobec tego należy uznać za słuszne stanowisko organu, który wymierzył ww. podatek od całej powierzchni gruntów leśnych, na podstawie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków.

Co do kwestii opodatkowania podatkiem rolnym gruntów rolnych, na których posadowiono słupy i nad którymi przebiegają linie energetyczne, stanowisko skarżącego również należy uznać za nieprawidłowe. Zgodnie bowiem z art.

1. u.p.r. opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza.

Wyłączenia z opodatkowania podatkiem rolnym ustawodawca wprowadził w art. 3a u.p.r., stanowiąc, że obowiązek podatkowy, o którym mowa w art. 3, nie dotyczy:

1. 1) Skarbu Państwa;
2. 2) gmin.

Zgodnie z art. 12 ust. 1 u.p.r. zwalnia się od podatku rolnego:

1. 1) użytki rolne klasy V, VI i VIz oraz grunty zadrzewione i zakrzewione ustanowione na użytkach rolnych;
2. 2) grunty położone w pasie drogi granicznej;
3. 3) grunty orne, łąki i pastwiska objęte melioracją - w roku, w którym uprawy zostały zniszczone wskutek robót drenarskich;
4. 4) grunty przeznaczone na utworzenie nowego gospodarstwa rolnego lub powiększenie już istniejącego do powierzchni nieprzekraczającej 100 ha:
5. a) będące przedmiotem prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego, nabyte w drodze umowy sprzedaży,
6. b) będące przedmiotem umowy o oddanie gruntów w użytkowanie wieczyste,
7. c) wchodzące w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, objęte w trwałe zagospodarowanie;
8. 5) grunty gospodarstw rolnych powstałe z zagospodarowania nieużytków - na okres 5 lat, licząc od roku następnego po zakończeniu zagospodarowania;
9. 6) grunty gospodarstw rolnych otrzymane w drodze wymiany lub scalenia - na 1 rok następujący po roku, w którym dokonano wymiany lub scalenia gruntów;
10. 7) grunty gospodarstw rolnych, na których zaprzestano produkcji rolnej, z tym że zwolnienie może dotyczyć nie więcej niż 20% powierzchni użytków rolnych gospodarstwa rolnego, lecz nie więcej niż 10 ha - na okres nie dłuższy niż 3 lata, w stosunku do tych samych gruntów;
11. 8) użytki ekologiczne;
12. 9) grunty zajęte przez zbiorniki wody służące do zaopatrzenia ludności w wodę;
13. 10) grunty pod wałami przeciwpowodziowymi i grunty położone w międzywałach;
14. 11) grunty wpisane do rejestru zabytków, pod warunkiem ich zagospodarowania i utrzymania zgodnie z przepisami o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami;
15. 12) grunty stanowiące działki przyzagrodowe członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych, którzy:
16. a) osiągnęli wiek emerytalny,
17. b) są inwalidami zaliczonymi do I albo II grupy,
18. c) są niepełnosprawnymi o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności,
19. d) są osobami całkowicie niezdolnymi do pracy w gospodarstwie rolnym albo niezdolnymi do samodzielnej egzystencji.
20. 13) grunty położone na terenie rodzinnego ogrodu działkowego, z wyjątkiem będących w posiadaniu podmiotów innych niż działkowcy lub stowarzyszenia ogrodowe w rozumieniu ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. z 2014 r. poz. 40).

Na podstawie art. 12 ust. 2 u.p.r. od podatku rolnego zwalnia się również:

1. 1) uczelnie; zwolnienie nie dotyczy gruntów przekazanych w posiadanie podmiotom innym niż uczelnie;
2. 2) publiczne i niepubliczne jednostki organizacyjne objęte systemem oświaty oraz prowadzące je organy, w zakresie gruntów zajętych na działalność oświatową;
3. 3) instytuty naukowe i pomocnicze jednostki naukowe Polskiej Akademii Nauk, w odniesieniu do gruntów, które są niezbędne do realizacji zadań, o których mowa w art. 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Polskiej Akademii Nauk (Dz. U. Nr 96, poz. 619, z 2011 r. Nr 84, poz. 455 oraz z 2013 r. poz. 675);
4. 4) prowadzących zakłady pracy chronionej spełniające warunek, o którym mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721, ze zm.), lub zakłady aktywności zawodowej
5. - w zakresie gruntów zgłoszonych wojewodzie, jeżeli zgłoszenie zostało potwierdzone decyzją w sprawie przyznania statusu zakładu pracy chronionej lub zakładu aktywności zawodowej albo zaświadczeniem - zajętych na prowadzenie tego zakładu, z wyjątkiem gruntów znajdujących się w posiadaniu zależnym podmiotów niebędących prowadzącymi zakłady pracy chronionej spełniające warunek, o którym mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych lub zakłady aktywności zawodowej;
6. 5) instytuty badawcze;

5a) przedsiębiorców o statusie centrum badawczo-rozwojowego uzyskanym na zasadach określonych w przepisach o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej, w odniesieniu do przedmiotów opodatkowania zajętych na cele prowadzonych badań i prac rozwojowych;

Ponadto ustawodawca w art. 13e u.p.r. postanowił, że rada gminy, w drodze uchwały, może wprowadzić inne zwolnienia i ulgi przedmiotowe niż określone w ustawie, z uwzględnieniem przepisów dotyczących pomocy publicznej.

Odnosząc się do przytoczonych przepisów prawa, wskazać należy, że w art. 3a 12 u.p.r. ustawodawca wprowadził zwolnienia ustawowe z podatku rolnego, w tym zwolnienia o charakterze przedmiotowym, a także zwolnienia o charakterze podmiotowym.

Z brzmienia ostatniego przepisu wynika, że ustawodawca upoważnił organ samorządu terytorialnego do ustanowienia zwolnienia od podatku rolnego, co w rozpoznawanej sprawie nie miało miejsca. Gmina nie skorzystała bowiem ze swoich uprawnień w zakresie podjęcia uchwały o zwolnieniu od ww. podatku.

Odnosząc powyższe uwagi do okoliczności rozpoznawanej sprawy, wskazać należy, że prawidłowo organ uznał, że skoro ani przepisy rangi ustawowej ani przepisy prawa miejscowego nie przewidują zwolnienia tej kategorii gruntów leśnych i rolnych od opodatkowania stosownym podatkiem, to słusznie organ podatkowy, dokonując wymiaru podatku, uczynił to od całej powierzchni gruntów, wykazanej w ewidencji gruntów i budynków.

Co do kwestii zajęcia gruntów pod działalność inną niż rolnicza i leśna, wskazać należy, że ustawodawca miał na uwadze grunty zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej na tych gruntach przez podatnika, we władaniu którego znajdują się opodatkowane grunty. To, że na gruntach skarżącego posadowiono słupy oraz to, że nad gruntami skarżącego przebiegają linie energetyczne, umożliwiające innemu podmiotowi przesyłanie energii elektrycznej w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, nie oznacza, że są to grunty zajęte na prowadzenie innej działalności gospodarczej niż działalność leśna i rolna w rozumieniu przytoczonych przepisów.

Jak trafnie zauważył organ II instancji, skarżący może dochodzić stosownych odszkodowań od właściciela linii energetycznych na drodze postępowania cywilnego.

W wyniku przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonej decyzji skargę należało oddalić, Sąd nie znalazł bowiem podstaw do stwierdzenia, że orzeczenie to wydane zostało z naruszeniem przepisów prawa.

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - zwanej dalej: "p.p.s.a."), Sąd orzekł jak w sentencji.