Uzasadnienie
I. R. O. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. (dalej: "Strona" lub "Skarżąca") złożyła wniosek o dofinansowanie projektu pn. "Wczesne wykrywanie oraz rehabilitacja zaburzeń słuchu i mowy wśród uczniów pierwszej klasy szkoły podstawowej w powiecie [...]" w ramach konkursu nr [...]
Zgodnie z Regulaminem konkursu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] 2014-2020 Oś priorytetowa VII Włączenie społeczne Działanie 7.7. Wdrożenie programów wczesnego wykrywania wad rozwojowych i rehabilitacji dzieci z niepełnosprawnościami oraz zagrożonych niepełnosprawnością Regionalny Program Zdrowotny Województwa [...] pn. "Wczesne wykrywanie i rehabilitacja zaburzeń słuchu i mowy wśród uczniów pierwszej klasy szkoły podstawowej na lata 2019-2021" Konkurs nr: [...] (dalej: "Regulamin"), jednym z kryteriów oceny projektów było spełnienie kryterium dopuszczalności nr 3 - Kwalifikowalność Beneficjenta.
Strona we wniosku o dofinansowanie, w pkt. B.2. "Typ wnioskodawcy" wskazała, że posiada status podmiotu ekonomii społecznej natomiast w pkt B.9. "Potencjał i doświadczenie wnioskodawcy", wskazała, że posiada status podmiotu ekonomii społecznej "zgodnie z def. podaną w Wyt. W zakresie realizacja przedsięwzięć w obszarze wyłączenia społ. i zwalczania ubóstwa z wykorzystaniem środków EFS i EFRR na lata 2014-2020 spółka nie działa w celu osiągnięcia zysku i przeznacza całość dochodu na realiz. celów statutowych oraz nie przeznacza zysku do podziału miedzy swoich udziałowców, akcjonariuszy i pracowników".
Pismem z dnia 28 kwietnia 2020 r., Instytucja Pośrednicząca Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] 2014-2020, tj. Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy (dalej: "Instytucja Pośrednicząca", "IP" albo "organ") poinformowała Stronę o pozytywnej ocenie wniosku i skierowaniu projektu do dofinansowania. Warunkiem zawarcia umowy o dofinansowanie było dostarczenie przez Stronę wskazanych w tym piśmie dokumentów, obejmujących m.in. kopię statutu lub innego dokumentu stanowiącego podstawę prawną działalności wnioskodawcy, wypis z organu rejestrowego dotyczącego wnioskodawcy (np. wyciąg z KRS) aktualny na dzień podpisania umowy o dofinansowanie. Wymienione przez IP dokumenty zostały przez Stronę złożone.
Pismem z dnia 5 czerwca 2020 r., IP zwróciła się do Strony o uzupełnienie złożonej dokumentacji. Strona pismem z dnia 9 czerwca 2020 r. udzieliła odpowiedzi na wezwanie IP, oświadczając że jest podmiotem ekonomii społecznej czyli podmiotem wymienionym w art. 3 ust. 3 ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie i przedkładając protokół przedkładając protokół Zgromadzenia Wspólników Spółki z dnia 14 marca 2016 r. wraz z listą obecności, na którym to zgromadzeniu podjęto Uchwałę nr [...] w sprawie ustanowienia Spółki podmiotem ekonomii społecznej, co - jak zapisano w uchwale - (cyt.) "oznacza, iż:
- 1. I. R. O. Sp. z o.o. nie działa w celu osiągnięcia zysku.
- 2. I. R. O. Sp. z o.o. będzie przeznaczać całość dochodu na realizację celów statutowych.
- 3. I. R. O. Sp. z o.o. nie będzie przeznaczać zysku do podziału między swoich udziałowców, akcjonariuszy i pracowników.".
Pismem z dnia [...] lipca 2020 r., nr [...], Instytucja Pośrednicząca poinformowała Stronę o odstąpieniu od podpisania umowy o dofinansowaniu, z uwagi na niespełnienie przez Stronę kryterium dopuszczalności, tj. nieposiadanie statusu podmiotu ekonomii społecznej. Pismem z dnia 13 lipca 2020 r. IP uzupełniła wcześniejsze pismo o pouczenie o przysługującym Stronie prawie do wniesienia protestu.
Pismem z dnia 6 sierpnia 2020 r. Strona wniosła do IP protest od ww. ponownej oceny kryterium dopuszczalności dokonanej przez IP w piśmie z dnia [...] lipca 2020 r.
W złożonym proteście Strona zarzuciła ocenie IP błędną wykładnię art. 3 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i wolontariacie (Dz.U.2020.1057; dalej: "u.d.p.p.w."), w tym w zw. z art. 191 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz.U.2020.1526 j.t. ze zm.; dalej "K.s.h.") i w zw. z art. 20 u.d.p.p.w. oraz naruszenie pkt 2.2.1. tiret 4 Regulaminu. Strona wniosła o dokonanie ponownej weryfikacji wniosku w zakresie kryteriów wyboru projektu oraz dokonanie pozytywnej oceny projektu, cofnięcie oświadczenia o odstąpieniu od zawarcia umowy i w konsekwencji zawarcie ze Stroną umowy dofinansowania projektu. Do pisma Strona załączyła sprawozdania finansowe ze swojej działalności za okres od 2016 r. wraz z uchwałami Zgromadzenia Wspólników w zakresie podziału zysku.
Strona wywiodła, że skoro spółka, o której mowa w art. 3 ust. 3 pkt 4) u.d.p.p.w. może osiągać zysk, za chybiony należy uznać pogląd organu, zgodnie z którym uchwała Zgromadzenia Wspólników z dnia 14 marca 2016 r. jest niewystarczająca do uznania Strony za podmiot ekonomii społecznej, gdyż uchwałą tą nie dokonano zmiany umowy spółki. Jak wskazała Strona, zgodnie z art. 191 § 1 K.s.h. podział zysku następuje uchwałą Zgromadzenia Wspólników. Zgodnie ze strategią przyjętą u Strony, każda uchwała dotycząca podziału zysku podejmowana w kolejnych latach, musi być i jest zgodna z ww. uchwałą z dnia 14 marca 2016 r. W ocenie Strony nie ulega zatem wątpliwości, że w dniu składania wniosku w rozpoznawanej sprawie, u Strony obowiązywały i nadal obowiązują zasady wynikające z art. 3 ust. 3 pkt 4) u.d.p.p.w.
Jak dalej wskazała Strona za niefortunne należy uznać sformułowanie, zgodnie z którym statutową działalnością Strony nie jest walka z wykluczeniem społecznym, do czego odwołuje się punkt 2.2.1. Regulaminu. Każdy z przedmiotów działalności Strony może być skierowany do osób wykluczonych społecznie. Strona wymieniła ponadto projekty, w których brała udział mające na celu walkę z wykluczeniem społecznym.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2020 r., nr [...],
IP rozstrzygnęła o nieuwzględnieniu protestu.
W uzasadnieniu IP przedstawiła dotychczasowy przebieg sprawy oraz wskazała, że zgodnie z Opisem Osi Priorytetowych RPO WZ cz. II EFS oraz Regulaminem, podmiotami uprawnionymi do ubiegania się o dofinansowanie projektu mogły być:
- - jednostki samorządu terytorialnego i ich jednostki organizacyjne,
- - organizacje pozarządowe i podmioty ekonomii społecznej prowadzące działalność statutową lub gospodarczą w obszarze usług użyteczności publicznej,
- - podmioty lecznicze wymienione w ustawie o działalności leczniczej,
- - podmioty wymienione w art. 3 ust. 3 u.d.p.p.w., statutowo świadczące usługi na rzecz osób zagrożonych ubóstwem i/lub wykluczeniem społecznym.
IP wskazała także na informacje zawarte we wniosku Strony (w części B.2. i B.9.), odnośnie posiadania przez nią statusu podmiotu ekonomii społecznej, i statusu podmiotu wymienionego w art. 3 ust. 3 u.d.p.p.w. i stwierdziła, że informacje te nie znajdują potwierdzenia w dokumentach przedłożonych IP przez Stronę, tj.: w umowie Spółki (akt notarialny z dnia 9 grudnia 2015 r., Repertorium A nr [...]) i w Protokole Zgromadzenia Wspólników z dnia 14 marca 2016 r.
W opinii IP, niezgodność pomiędzy zapisami wniosku a ww. dokumentami w kontekście statusu Strony jednoznacznie wskazuje, że Strona nie jest podmiotem uprawnionym do ubiegania o dofinansowanie w ramach przedmiotowego konkursu. Oznacza to tym samym, iż kryterium dopuszczalności nr 3 "Kwalifikowalność Beneficjenta/Partnera" po ponownej weryfikacji nie może zostać uznane za spełnione.
Argumentując zasadność powyższego stanowiska, IP podniosła, że wytyczne w zakresie realizacji przedsięwzięć w obszarze włączenia społecznego i zwalczania ubóstwa z wykorzystaniem środków Europejskiego Funduszu Społecznego i Europejskiego Funduszu Rozwoju regionalnego na lata 2014-2020 wskazują, iż podmiotem ekonomii społecznej są m.in. organizacje pozarządowe lub podmioty, o którym mowa w art. 3 ust. 3 u.d.p.p.w. IP wskazała również, że zgodnie z art. 3 ust. 3 pkt 4 tej ustawy działalność pożytku publicznego może być prowadzona przez spółki akcyjne i spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz kluby sportowe będące spółkami działającymi na podstawie przepisów ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz. U.2014.715), które nie działają w celu osiągnięcia zysku oraz przeznaczają całość dochodu na realizację celów statutowych oraz nie przeznaczają zysku do podziału między swoich udziałowców, akcjonariuszy i pracowników.
IP stwierdziła, że w świetle ww. zapisów u.d.p.p.w. nie budzi wątpliwości fakt, iż spółka z ograniczoną odpowiedzialnością może być organizacją pożytku publicznego, ale uzyskanie tego statusu uzależnione jest spełnieniem określonych warunków. Stanowisko w tym zakresie przedstawione zostało m.in. w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 13 stycznia 2006 r., III CZP 122/05 (do której odwołuje się Strona), tj.: "(...) stwierdzenie, że spółka kapitałowa może być organizacją pozarządową, nie jest równoznaczne z uznaniem, że zawsze może uzyskać status organizacji pożytku publicznego. Możliwość taka zależy od spełnienia przesłanek wskazanych w art. 20 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (...). Na szczególną uwagę zasługuje przesłanka określona w pkt 7 lit. b, zgodnie z którym, organizacją pożytku publicznego może być organizacja pozarządowa, jeżeli statut lub inne akty wewnętrzne organizacji pozarządowych oraz podmiotów, o których mowa w art. 3 ust.
3. zabraniają przekazywania ich majątku na rzecz ich członków, członków organów lub pracowników oraz ich osób bliskich, na zasadach innych niż w stosunku do osób trzecich, w szczególności jeżeli przekazanie to następuje bezpłatnie lub na preferencyjnych warunkach.(...)".
IP wskazała również, że zgodnie z art. 3 ust. 1 u.d.p.p.w., działalnością pożytku publicznego jest działalność społecznie użyteczna, prowadzona przez organizacje pozarządowe w sferze zadań publicznych określonych w ustawie. Tymczasem z zapisów umowy spółki zawartej w dniu 9 grudnia 2015 r. informacja taka nie wynika.
Zapisy umowy w § 1 wprost wskazują, że Strona została powołana w celu prowadzenia działalności gospodarczej i jednocześnie nie przewiduje dla Strony żadnego innego działania niż prowadzenie działalności gospodarczej. Strona prowadzi działalność gospodarczą pod firmą I. R. O. Sp. z o.o.
O prowadzeniu działalności gospodarczej świadczy także zapis § 6 umowy spółki, który określa przedmiot jej działalności, który nie świadczy o prowadzeniu przez Stronę działalności gospodarczej, którą można zaliczyć do działalności prowadzonej w sferze zadań publicznych na rzecz osób zagrożonych ubóstwem i/lub wykluczeniem społecznym.
Podjęta zaś na zgromadzeniu wspólników Uchwała nr [...] zakłada, że Spółka staje się podmiotem ekonomii społecznej. Uchwała ta w pkt. 1-3 zawiera również zapisy, w których mowa jest o tym, że Spółka nie działa w celu osiągnięcia zysku, całość zaś dochodu przeznaczana jest na realizację celów statutowych, oraz że zyski nie będą przeznaczone do podziału między swoich udziałowców, akcjonariuszy i pracowników.
Zdaniem IP, przyjęta w dniu 14 marca 2016 r., na zgromadzeniu wspólników uchwała nie zmienia w tym zakresie zapisów umowy Spółki. Oznacza to, że dalej możliwe jest działanie Spółki w celu osiągnięcia zysku i podział zysku pomiędzy udziałowców. W ww. umowie brak jest również zapisów wskazujących na prowadzenie przez Spółkę działalności o charakterze pożytku publicznego. Natomiast zawarte w piśmie przewodnim z dnia 9 czerwca 2020 r. oświadczenie Spółki, iż (cyt.) "(...) Spółka od dnia powstania świadczy działalność pomagającą osobom zagrożonym ubóstwem i wykluczeniem społecznym (...)" - w opinii IP - nie jest wystarczające do uznania Strony za podmiot ekonomii społecznej, gdyż umowa spółki nie potwierdza prowadzenia działalności na rzecz osób zagrożonych ubóstwem i/lub wykluczeniem społecznym. Jak wskazała ponadto IP wymóg statutowego świadczenia usług na rzecz ww. osób wynika wprost z pkt 2.2.1.
Regulaminu, gdzie wskazano, że podmiotami uprawnionymi do ubiegania się o dofinansowanie w ramach konkursu są podmioty wymienione w art. 3 ust. 3 u.d.p.p.w. statutowo świadczące usługi na rzecz osób zagrożonych ubóstwem i/lub wykluczeniem społecznym. Umowa spółki takich zapisów nie zawierała.
IP wskazał również, że ponowna weryfikacja kryterium dokonana została w oparciu o ww. umowę spółki oraz protokół Zgromadzenia Wspólników z dnia 14 marca 2016 r. W związku z tym, że sprawozdania finansowe załączone do protestu nie były podstawą do weryfikacji i oceny kryterium, nie mogą zostać uwzględnione i nie mają wpływu na ostateczne rozstrzygnięcie protestu.
Reasumując IP uznało, że negatywna ocena kryterium dopuszczalności nr 3 w wyniku ponownej weryfikacji kryterium na etapie poprzedzającym odpisanie umowy jest zasadna.
W skardze wywiedzionej na powyższe rozstrzygnięcie z dnia [...] sierpnia 2020 r., w przedmiocie nieuwzględnienia protestu Skarżącej od wyników oceny wniosku o dofinansowanie projektu w ramach polityki spójności, Skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi i stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Wojewódzki Urząd Pracy w S. oraz o zwrot kosztów prawem przewidzianych, w tym kosztów zastępstwa prawnego.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu Skarżąca zarzuciła:
- 1) naruszenie art. 3 ust. 3 pkt 4) u.d.p.p.w. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik oceny, poprzez jego błędną wykładnię oraz uznanie, że podmioty, o których mowa w tym przepisie nie mogą prowadzić działalności gospodarczej oraz nie mogą wykazywać się zarobkiem ani zyskiem, co jest sprzeczne zarówno z wykładnia językową, jak i systemową art 3 ust 3 pkt 4) u.d.p.p.w., co doprowadziło do przeprowadzenia błędnej oceny dodatkowej spełniania przez Skarżącą kryterium dopuszczalności do udziału w Konkursie, ponieważ Skarżąca spełnia przesłanki wskazane w tym przepisie, z którego wynika, że spółka z ograniczoną odpowiedzialnością działająca w sferze pożytku publicznego, tj. wykonująca zadania publiczne skatalogowane w art. 4 u.d.p.p.w., nie powinna działać w celu osiągnięcia zysku, a ten wymóg ma spełnić poprzez to, że przeznacza całość dochodu na realizację celów statutowych i na to ma być przeznaczany cały zysk przez nią wypracowany, bowiem z przepisu wynika, że podmioty takie nie mogą przeznaczać zysku do podziału między swoich udziałowców;
- 2) naruszenie art. 3 ust. 3 pkt 4 w zw. z art. 4 ust. 1 u.d.p.p.w. w stopniu mającym istotny wpływy na wynik oceny, poprzez ich błędną subsumpcję i uznanie, że przedmiot działalności prowadzonej przez Skarżącą w umowie spółki, tj. w szczególności działalność edukacyjna lub działalność związana z zatrudnieniem, nie jest wypełnianiem ustawowej przesłanki dla podmiotów wskazanych w art. 3 ust. 3 pkt 4 u.d.p.p.w., podczas gdy wymienione przedmioty działalności Skarżącej są zadaniami publicznymi, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 8) i 14) u.d.p.p.w.;
- 3) naruszenie art. 3 ust. 3 pkt 4) u.d.p.p.w. w zw. z art. 191 § 1 i 2 K.s.h. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik oceny, przez ich złą subsumpcję oraz uznanie, że przesłanki, o których mowa w art. 3 ust. 3 pkt 4) u.d.p.p. powinny wynikać wyłącznie z umowy spółki, podczas gdy zasady podziału wypracowanego przez spółkę dochodu (zysku), powinny zgodnie z art. 191 § 1 K.s.h. wynikać z uchwały zgromadzenia wspólników, a zatem fakt dotyczący tego, czy spółka działa w celu osiągnięcia zysku, tj. przeznacza cały dochód na realizację celów statutowych, jak również nie przeznacza zysku do podziału między swoich udziałowców lub pracowników, powinno wynikać z uchwały Zgromadzenia Wspólników, która nie musi dokonywać zmiany umowy spółki;
- 4) naruszenie art. 65 kodeksu cywilnego w zw. z § 16 ust. 1 umowy Spółki (aktu założycielskiego Skarżącej), w stopniu mającym istotny wpływ na wynik oceny, poprzez ich błędną wykładnię polegającą na tym, że nie dokonano interpretacji całego postanowienia § 16 ust. 1 umowy Spółki oraz wyrwano z kontekstu stwierdzenie, zgodnie z którym wspólnicy Spółki są uprawnieni do podziału zysku Spółki, podczas gdy z tego postanowienia wynika, że do uzyskania zysku przez wspólników spółki niezbędne jest spełnienie dwóch przesłanek, tj. zysk musi wynikać z rocznego sprawozdania finansowego i (koniunkcja) zysk musi być przeznaczony do podziału uchwałą Zgromadzenia Wspólników, podczas gdy po podjęciu uchwały nr [...] z dnia 14 marca 2016 r., która wyznacza trend w Spółce i zgodnie z którą: (1) Skarżąca nie działa w celu osiągnięcia zysku, (2) zysk Spółki będzie przeznaczany w całości na realizację celów statutowych oraz (3) Skarżąca nie będzie przeznaczać zysku między swoich udziałowców i pracowników, wszystkie uchwały podejmowane przez Zgromadzenie Wspólników Skarżącej były przeznaczane na cele statutowe Spółki;
- 5) naruszenie art. 3 ust. 3 pkt 4) w zw. z art. 20 u.d.p.p.w. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik oceny, poprzez ich błędną wykładnię oraz zrównanie podmiotów ekonomii społecznej, o których mowa w art. 3 ust. 3 pkt 4) tej ustawy z organizacjami pożytku publicznego, o których mowa w art. 20 tego aktu prawnego, podczas gdy brak jest jakichkolwiek podstaw do tego, aby sądzić, że podmioty, o których mowa w art. 3 ust. 3 pkt 4) powinny spełnić kryteria, których wymaga się od organizacji pożytku publicznego, a wykładnia systemowa i logiczna pozwala stwierdzić, że skoro racjonalny ustawodawca nie odwołał się w art. 3 ust. 3 pkt 4) do kryteriów, o których mowa w art. 20, rozróżnił w ten sposób oba typy podmiotów w jakikolwiek sposób ich ze sobą nie utożsamiając;
- 6) naruszenie punktu 2.2.1. tiret czwarty Regulaminu Konkursu w stopniu mającym istotny wpływ na wynik oceny, poprzez jego błędną wykładnię oraz uznanie, że w postanowieniu tym mowa jest o podmiotach spełniających kryteria wskazane w art. 20 u.d.p.p.w. oraz że Skarżąca nie spełnia Kryterium 3 Konkursu, podczas gdy to postanowienie w sposób jednoznaczny odwołuje się wyłącznie do podmiotów, o których mowa w art. 3 ust. 3 pkt 4) tej ustawy, które spełniają dodatkowe kryteria, tj. statutowo świadczą usługi na rzecz osób zagrożonych ubóstwem i/lub wykluczeniem społecznym, a przedmiotowa błędna wykładnia doprowadziła w konsekwencji do błędnej oceny dodatkowej przeprowadzonej w piśmie z dnia [...] lipca 2020 r., gdyż Spółka jest podmiotem, o którym mowa w punkcie 2.2.1 tiret czwarty Regulaminu Konkursu, ponieważ spełnia przesłanki do uznania ją za podmiot, o którym mowa w art. 3 ust. 3 pkt 4) u.d.p.p.w., a zgodnie z umową Spółki, prowadzi ona działalność związaną chociażby z działalnością edukacyjną lub zatrudnieniem (§ 6 ust. 1 pkt 12, 15-19 umowy Spółki), co bez wątpienia powinno być uznane za usługę na rzecz osób zagrożonych ubóstwem i/lub wykluczeniem społecznym.
W uzasadnieniu zarzutów skargi Skarżąca przedstawiła dotychczasowy przebieg postępowania oraz rozwinęła zarzuty skargi, podnosząc argumentację zmierzającą do wykazania, że znajduje się w grupie podmiotów ekonomii społecznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje.
Zgodnie z przepisem art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2019.2325 j.t. ze zm.;
dalej: "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Akty poddane kontroli sądów administracyjnych zostały wymienione w art. 3 § 2 P.p.s.a. Stosownie do art. 3 § 3 P.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.
Do ustaw szczególnych, przewidujących kontrolę sądów administracyjnych sprawowaną w stosunku do działania organów administracji publicznej zaliczyć należy ustawę z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w ramach perspektywy finansowej 2014-2020 (Dz.U.2018.1431 j.t. ze zm.; dalej: "ustawa wdrożeniowa").
W treści art. 38 ust. 1 ustawy wdrożeniowej ustawodawca przewidział, że wybór projektów do dofinansowania następuje w trybie konkursowym oraz pozakonkursowym. W trybie konkursowym wniosek o dofinansowanie projektu jest składany w ramach konkursu organizowanego i przeprowadzanego przez właściwą instytucję (art. 39 ustawy wdrożeniowej).
Ustawodawca w treści art. 41 ustawy wdrożeniowej wskazał, że właściwa instytucja przeprowadza konkurs na podstawie określonego przez siebie regulaminu. Przepis art. 41 ust. 2 ustawy wdrożeniowej reguluje zakres regulaminu konkursu i przewiduje, że określa on m.in.: termin, miejsce i formę składania wniosków o dofinansowanie projektu i sposób uzupełniania braków formalnych oraz poprawiania oczywistych omyłek (pkt 4); kryteria wyboru projektów wraz z podaniem ich znaczenia (pkt 7); środki odwoławcze przysługujące wnioskodawcy (pkt 10).
Wnioskodawcy w przypadku negatywnej oceny projektu wybieranego w trybie konkursowym, przysługuje prawo wniesienia protestu w celu ponownego sprawdzenia złożonego wniosku w zakresie spełnienia kryteriów wyboru projektów (art. 53 ust. 1 ustawy wdrożeniowej). Przy czym negatywną oceną jest ocena w zakresie spełniania przez projekt kryteriów wyboru projektów, w ramach której:
- 1) projekt nie uzyskał wymaganej liczby punktów lub nie spełnił kryteriów wyboru projektów, na skutek czego nie może być wybrany do dofinansowania albo skierowany do kolejnego etapu oceny;
- 2) projekt uzyskał wymaganą liczbę punktów lub spełnił kryteria wyboru projektów, jednak kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w konkursie nie wystarcza na wybranie go do dofinansowania.
Protest jest rozpatrywany przez właściwą instytucję zarządzającą, albo pośredniczącą – jeżeli została ustanowiona dla danego programu operacyjnego i instytucja zarządzająca powierzyła jej zadania w tym zakresie na podstawie porozumienia albo umowy, o których mowa w art. 10 ust. 1.
Zgodnie z przepisem art. 61 ust. 1 ustawy wdrożeniowej w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 P.p.s.a.
Na podstawie art. 61 ust. 8 ustawy wdrożeniowej w wyniku rozpoznania skargi sąd może:
- 1) uwzględnić skargę, stwierdzając, że: a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 39 ust. 1, b) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 55 albo art. 39 ust. 1;
- 2) oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia;
- 3) umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli jest ono bezprzedmiotowe.
Kontrolując zgodność z prawem wydanej przez organ oceny wniosku o dofinansowanie, sąd administracyjny bierze pod uwagę zasady dokonywania tej oceny, wynikające z obowiązujących przepisów prawa oraz z przyjętych na ich podstawie w ramach poszczególnych programów operacyjnych procedur wyłaniania projektów. Uwzględniając powyższe sąd administracyjny przeprowadza kontrolę pod kątem zgodności zakwestionowanej oceny z przepisami prawa materialnego oraz z przepisami postępowania. Dokonując kontroli Sąd winien mieć także na uwadze art. 134 § 1 P.p.s.a. z którego wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
W niniejszej sprawie mając na uwadze powyższy przepis, w wyniku przeprowadzonej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia pod względem zgodności z prawem Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przyczyną dla której IP odstąpiła od podpisania umowy o dofinansowanie ze Skarżącą było uznanie, iż Skarżąca nie spełniła kryterium dopuszczalności nr 3 tj. Kwalifikowalność Beneficjenta/Partnera. IP uznała bowiem, że Skarżąca nie posiada statusu podmiotu uprawnionego do ubiegania się o dofinansowanie projektu, a przez to w istocie projekt nie spełnia wszystkich kryteriów wyboru projektów, na podstawie których został wybrany do dofinansowania.
Sąd zatem zauważa, że zgodnie z pkt 2.2.1. Regulaminu podmiotami uprawnionymi do ubiegania się o dofinansowanie projektu mogły być:
- - jednostki samorządu terytorialnego i ich jednostki organizacyjne,
- - organizacje pozarządowe i podmioty ekonomii społecznej prowadzące działalność statutową lub gospodarczą w obszarze usług użyteczności publicznej,
- - podmioty lecznicze wymienione w ustawie o działalności leczniczej,
- - podmioty wymienione w art. 3 ust. 3 u.d.p.p.w., statutowo świadczące usługi na rzecz osób zagrożonych ubóstwem i/lub wykluczeniem społecznym.
Skarżąca we wniosku o dofinansowanie, w pkt. B.2. "Typ wnioskodawcy" wskazała, że posiada status podmiotu ekonomii społecznej, natomiast w pkt B.9. "Potencjał i doświadczenie wnioskodawcy" wskazała, że jest podmiotem wymienionym w art. 3 ust. 3 u.d.p.p.w. statutowo świadczącym usługi na rzecz osób zagrożonych ubóstwem i/lub wykluczeniem społecznym, tj. podmiotem ekonomii społecznej, zgodnie z definicją podaną w wytycznych w zakresie realizacji przedsięwzięć w obszarze wyłączenia społecznego i zwalczania ubóstwa z wykorzystaniem środków EFS i EFRR na lata 2014-2020.
Tym samym Skarżąca również w pkt. B.9. wniosku dokonała kwalifikacji swojego statusu jako podmiot ekonomii społecznej odwołując się jednak do treści art. 3 ust. 3 u.d.p.p.w. i definicji zawartej w ww. wytycznych. Również na wezwanie organu, w piśmie z dnia 9 czerwca 2020 r. Strona wskazała jednoznacznie, że jest podmiotem ekonomii społecznej, czyli podmiotem wymienionym w art. 3 ust. 3 u.d.p.p.w. Na taką kwalifikację Skarżąca wskazywała również odwołując się do uchwały nr [...] Zgromadzenia Wspólników z dnia 14 marca 2016 r., w treści której wskazano, że Skarżąca staje się podmiotem ekonomii społecznej.
Sąd natomiast ponownie zauważa, że pkt 2.2.1. Regulaminu wyraźnie odróżnia poszczególne kategorie podmiotów uprawnionych do ubiegania się o dofinansowanie projektu. Jedną z nich są "organizacje pozarządowe i podmioty ekonomii społecznej prowadzące działalność statutową lub gospodarczą w obszarze usług użyteczności publicznej" natomiast odmienną kategorią są "podmioty wymienione w art. 3 ust. 3 u.d.p.p.w. statutowo świadczące usługi na rzecz osób zagrożonych ubóstwem i/lub wykluczeniem społecznym".
Tymczasem IP w zaskarżonym rozstrzygnięciu de facto łączy obie powyższe kategorie podmiotów. Nigdzie w tym akcie nie sposób odnaleźć definicji "podmiotu ekonomii społecznej prowadzącego działalność statutową lub gospodarczą w obszarze usług użyteczności publicznej". Organ ograniczył się w rozstrzygnięciu jedynie do wskazania, iż Wytyczne w zakresie realizacji przedsięwzięć w obszarze włączenia społecznego i zwalczania ubóstwa z wykorzystaniem środków Europejskiego Funduszu Społecznego i Europejskiego Funduszu Rozwoju regionalnego na lata 2014-2020 wskazują, iż podmiotem ekonomii społecznej są m.in. organizacje pozarządowe lub podmioty, o którym mowa w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Dalej zaś skupił się na rozważaniach czy Skarżąca jest podmiotem o którym mowa w art. 3 ust. 3 u.d.p.p.w.
Powyższe oznacza, że organ w rozstrzygnięciu nie zdefiniował jednoznacznie "podmiotu ekonomii społecznej prowadzącego działalność statutową lub gospodarczą w obszarze usług użyteczności publicznej" czyli nie wyjaśnił kim może być podmiot ekonomii społecznej prowadzący działalność statutową lub gospodarczą w obszarze usług użyteczności publicznej o którym mowa w pkt 2.2.1. Regulaminu.
Co więcej brak takiej definicji w "Słowniku pojęć" Regulaminu (str. 6 i następne). Również wśród podstaw prawnych Regulaminu (str. 11 i następne) nie wymieniono Wytycznych w zakresie realizacji przedsięwzięć w obszarze włączenia społecznego i zwalczania ubóstwa z wykorzystaniem środków Europejskiego Funduszu Społecznego i Europejskiego Funduszu Rozwoju regionalnego na lata 2014-2020, na które powołał się później organ w rozstrzygnięciu.
Zatem przede wszystkim także w Regulaminie organ nie zdefiniował "podmiotu ekonomii społecznej" i to prowadzącego działalność statutową lub gospodarczą w obszarze usług użyteczności publicznej, nie wskazał jakie kryteria, zawarte w jakim akcie decydują o tym kto jest podmiotem ekonomii społecznej, a kto nim nie jest.
Organ dopiero w rozstrzygnięciu i to jedynie przykładowo wskazał, iż jednym z takich podmiotów może być podmiot, o którym mowa w art. 3 ust. 3 u.d.p.p.w. Tymczasem wskazanie jedynie przykładowe poprzez użycie sformułowania "m.in." i to wyłącznie jednej z kategorii podmiotów zaliczanych do podmiotów ekonomii społecznej było zdaniem Sądu w niniejszej sprawie niewystarczające.
Sąd zauważa bowiem, że IP w dalszej argumentacji rozstrzygnięcia w zasadzie ograniczyła się do wykazywania, iż Skarżąca nie jest podmiotem, o którym mowa w art. 3 ust. 3 u.d.p.p.w. a w szczególności, że nie można jej zaliczyć do takiej kategorii podmiotów, albowiem nie można jej zaliczyć do wymienionych w art. 3 ust. 3 pkt 4) u.d.p.p.w. spółek akcyjnych i spółek z ograniczoną odpowiedzialnością oraz klubów sportowych będących spółkami działającymi na podstawie przepisów ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz.U. z 2019 r. poz. 1468, 1495 i 2251), które nie działają w celu osiągnięcia zysku oraz przeznaczają całość dochodu na realizację celów statutowych oraz nie przeznaczają zysku do podziału między swoich udziałowców, akcjonariuszy i pracowników. W szczególności, duża część argumentacji dotyczyła faktu prowadzenia działalności gospodarczej przez Skarżącą – co jak wskazał organ wykluczyło możliwość uznania Skarżącej za podmiot uprawniony do ubiegania się o dofinansowanie projektu.
Wobec powyższego Sąd ponownie zauważa, iż w pkt 2.2.1. Regulaminu "podmiot ekonomii społecznej" wyróżniono jako odrębną kategorią od "podmiotów wymienionych w art. 3 ust. 3 u.d.p.p.w., statutowo świadczących usługi na rzecz osób zagrożonych ubóstwem i/lub wykluczeniem społecznym". Co więcej wskazuje się w tym punkcie Regulaminu, że podmiotami mogącymi ubiegać się o dofinansowanie projektu są podmioty ekonomii społecznej "prowadzące działalność statutową lub gospodarczą w obszarze usług użyteczności publicznej". Oznacza to, że do kategorii podmiotów mogących ubiegać się o dofinansowanie zaliczono również podmioty ekonomii społecznej prowadzące działalność gospodarczą, a to oznacza że niekoniecznie muszą to być wyłącznie podmioty ekonomii społecznej wymienione w art. 3 ust. 3 u.d.p.p.w.
nie prowadzące działalności gospodarczej.
Sąd ponownie wskazuje, że powyższych kwestii organ w ogóle nie wyjaśnił. Nigdzie bowiem nie wyjaśniono jednoznacznie kogo i według jakich kryteriów i podstaw prawnych można zaliczyć do kategorii "podmiotu ekonomii społecznej prowadzącego działalność statutową lub gospodarczą w obszarze usług użyteczności publicznej".
W ustawie wdrożeniowej w art. 37 ust. 1, ustawodawca wskazał, że właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania.
Zdaniem Sądu wyżej opisany sposób postępowania IP spowodował, że wybór projektów do dofinansowania nie nastąpił w sposób przejrzysty. Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało bowiem oparte na wykluczeniu Skarżącej z kręgu podmiotów mogących ubiegać się o dofinansowanie mimo braku jednoznacznego zdefiniowania w nim "podmiotu ekonomii społecznej prowadzącego działalność statutową lub gospodarczą w obszarze usług użyteczności publicznej". Rozważania zaś ograniczono do tego czy Skarżącą można zaliczyć do innej kategorii podmiotów z pkt 2.2.1. Regulaminu tj. "podmiotów wymienionych w art. 3 ust. 3 u.d.p.p.w., statutowo świadczących usługi na rzecz osób zagrożonych ubóstwem i/lub wykluczeniem społecznym", a w szczególności czy prowadzi ona działalność gospodarczą.
Tymczasem w pierwszym rzędzie organ powinien ustalić i określić, na podstawie dokumentacji złożonej przez Skarżącą i mając na uwadze oświadczenie Skarżącej zawarte w pkt w części B.2. i B.9. wniosku, do której z grup podmiotów uprawnionych do ubiegania się o dofinansowanie projektu zakwalifikował Skarżącą. W przypadku zaś uznania, że Skarżąca określiła swój status jako "podmiot ekonomii społecznej" (co wynika m.in. z części B.2. wniosku, pisma Skarżącej z dnia 9 czerwca 2020 r., oświadczeń Skarżącej odnoszących się do przedłożonej uchwały Zgromadzenia Wspólników z dnia 14 marca 2016 r. jak i z treści samej uchwały) organ - adekwatnie do poczynionej kwalifikacji - powinien zdefiniować pojęcie "podmiotu ekonomii społecznej" mając też na uwadze, że nie uczynił tego w Regulaminie, odnieść status Skarżącej do tej definicji, i dopiero wtedy rozstrzygnąć czy można ją zaliczyć czy też wykluczyć z zaliczanych do tej kategorii podmiotów ekonomii społecznej prowadzących działalność statutową lub gospodarczą w obszarze usług użyteczności publicznej.
Odnosząc się do treści pisma procesowego Skarżącej z dnia 2 listopada 2020 r., tj. do jego pkt 4, Sąd wskazuje, że Skarżąca nie sprecyzowała w tym zakresie stosownego wniosku zaś dokument w postaci sprawozdania finansowego IRO za 2019 r. nie spełniał przesłanek art. 106 § 3 P.p.s.a.
Mając zatem na uwadze powyższe rozważania i ustalenia, Sąd na zasadzie przepisu art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a) ustawy wdrożeniowej, uznając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny orzekł jak w sentencji wyroku.
Rozpatrując ponownie sprawę organ będzie miał na uwadze wyrażone w niniejszym uzasadnieniu wskazania, wynikające z rozważań Sądu oraz zamieszczoną w nich ocenę prawną.
O kosztach postępowania Sąd orzekł zgodnie z art. 200 P.p.s.a. i art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2018.265 j.t. ze zm.). Na koszty te składały się uiszczony wpis w wysokości [...] zł, wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości [...] zł oraz uiszczona opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości [...] zł.
Wszystkie przywołane orzeczenia sądów administracyjnych opublikowane są w również internetowej bazie orzeczeń NSA - http://orzeczenia.nsa.gov.pl.