Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczeciniez 2 października 2017 r., sygn. akt I SA/Sz 743/17

Uzasadnienie

Skarżący B. B., reprezentowany przez adwokata, w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie [...] zł, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

W uzasadnieniu wniosku oświadczył, że jego aktualna sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie kosztów sądowych obejmujących wpis od skargi w sprawie. Wyjaśnił, że po zakończeniu współpracy z firmą P. sp. z o.o., od stycznia 2014 r. pozostaje bez pracy, działalność gospodarczą zawiesił od dnia 23 lutego 2016 r. z powodu stanu zdrowia oraz konieczności aktywnego udziału w prowadzonych postępowaniach podatkowych. Od 2011 r. skarżący znajduje się pod opieką lekarską trzech lekarz specjalistów. Oświadczył, że od [...] lat pozostaje na utrzymaniu żony i rodziców.

Skarżący podał, że gospodarstwo domowe prowadzi z żoną oraz dwójką dzieci w wieku [...] i [...] lat. Oświadczył, że nie posiada żadnego majątku, pozostaje z żoną w rozdzielności majątkowej. Jako źródło utrzymania rodziny wskazał na umowę o pracę żony z wynagrodzeniem w wysokości [...] zł. Miesięczne wydatki związane z utrzymaniem stanowią koszty leczenia skarżącego ([...] zł), koszty własnego utrzymania (ok. [...] zł), utrzymanie żony i dzieci ok. [...] zł.

Wraz z wnioskiem przedłożył:

1. - kopię wpisu w CEIDG o zawieszeniu działalności gospodarczej skarżącego z dniem 23 lutego 2016 r.,
2. - kopie aktu notarialnego z dnia 26 marca 2015 r. rep. A nr [...] – umowę majątkową małżeńską ustanawiającą rozdzielność majątkową w małżeństwie skarżącego,
3. - kopię dokumentacji o stanie zdrowia skarżącego (k. 47-59).

W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego skarżący nadesłał:

1. - swoje oświadczenie o nieskładaniu deklaracji w zakresie podatku dochodowego za lata 2015-2016,
2. - zestawienie miesięcznych wydatków na utrzymanie,
3. - swoje oświadczenie o tym, że żona nie posiada nieruchomości, ani wartościowych rzeczy ruchomych, z wyjątkiem samochodu A. rocznik [...], jest zadłużona na kwotę [...] zł z tytułu pożyczki otrzymanej od ojca,
4. - wyciągi z rachunku bankowego skarżącego za okres od 1 czerwca do 31 sierpnia 2017 r. (brak obrotów, brak środków),
5. - wyciągi z rachunków bankowych żony skarżącego prowadzonego przez [...] za okres od 1 czerwca do 31 sierpnia 2017 r. – brak obrotów, stan środków [...] zł,
6. - wyciągi z rachunków bankowych żony skarżącego prowadzonego przez [...] za okres od 1 czerwca do 20 września 2017 r. z saldem środków na dzień 20 września 2017 r. w wysokości [...] zł,
7. - wyciąg z karty kredytowej żony skarżącego od 21 czerwca do 20 września – zadłużenie w wysokości [...] zł,
8. - kopię zeznania podatkowego żony skarżącego PIT- 37 za 2015 rok z zadeklarowanym przychodem i dochodem z "innych źródeł" w jednej wysokości [...] zł,
9. - kopię zeznania podatkowego żony skarżącego PIT- 36L za 2015 r. z zadeklarowanym przychodem z działalności gospodarczej (usługi biurowe) w wysokości [...] zł (koszty [...] zł i strata [...] zł),
10. - kopię zeznania podatkowego żony skarżącego PIT – 37 za 2016 r. z zadeklarowanym przychodem i dochodem z "innych źródeł" w wysokości [...] zł.

Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:

Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do treści art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest zależne od wykazania przez stronę będącą osobą fizyczną, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Podnieść należy, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Natomiast istotą instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji tym podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej, uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych, a do podmiotów tych zalicza się przede wszystkim bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby, które pozbawione są środków do życia, bądź których środki są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko potrzeby egzystencjalne niezbędne.

Zdaniem referendarza sądowego, przedstawione we wniosku okoliczności przemawiają za tym, że wniosek B. B. jest zasadny.

Mając na uwadze sytuację zdrowotną, finansową i rodzinną skarżącego, w szczególności brak źródła utrzymania, pozostawanie na utrzymaniu żony, nieposiadanie majątku i środków pieniężnych pozwalających na uiszczenie kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi w wysokości [...] zł, należało stwierdzić, że skarżący wykazał, iż nie jest w stanie samodzielnie, ani z pomocą żony, ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania skarżącego i jego czteroosobowej rodziny.

Dlatego należało na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, o czym postanowiono w sentencji postanowienia.