Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza L. z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów J. L. [...] zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych nr [...], [...], [...]
Z akt sprawy wynikało, że Burmistrz L., działający jako wierzyciel w dniu [...] marca 2019 r. wystawił w stosunku do zobowiązanego tytuł wykonawczy nr [...], a w dniu [...] czerwca 2019 r. dwa tytuły nr [...] i nr [...] Powyższe tytułu wykonawcze zobowiązany odebrał w dniu [...] sierpnia 2019 r.
Zobowiązany pismem z dnia [...] sierpnia 2019 r. ([...] data wpływu do organu egzekucyjnego) wniósł na podstawie art. 33 § 1 pkt 10 ustawy z dnia [...] czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2019 r. poz. 1438 ze zm. – dalej: "u.p.e.a.") zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, tj. niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., przez wpisanie w ww. tytułach w cz. A Dane zobowiązanego/zobowiązanych w rubrykach 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14 niepoprawnych danych dotyczących miejsca zamieszkania i zameldowania zobowiązanego ([...] ul. [...]). Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. (dalej: "organ egzekucyjny") wystąpił do wierzyciela o zajęcie stanowiska w sprawie zgłoszonego zarzutu.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] wierzyciel uznał zarzut za nieuzasadniony, wskazując, że art. 27 § 1 u.p.e.a. nie określa czy wskazany w tytule wykonawczym adres ma być adresem zameldowania, zamieszkania czy korespondencyjnym. Z informacji posiadanych przez organ podatkowy, podatnik przebywa w miejscu wskazanym w tytule wykonawczym i tam znajduje się jego centrum życiowe. Tym samym wierzyciel wskazał adres tj.: [...] jako adres zamieszkania zobowiązanego w celu ułatwienia prowadzenia egzekucji przez Urząd Skarbowy. Wskazano, że pod ww. adresem przy ul. [...] zobowiązany prowadzi działalność gospodarczą.
W zażaleniu na to postanowienie zobowiązany wniósł o jego uchylenie z powodu przekroczenia terminu na ustosunkowanie się do zarzutów oraz z powodu błędnej interpretacji prawa. Do zażalenia zobowiązany dołączył poświadczenie zamieszkania, wystawione przez Urząd Miejski w L. w dniu [...] listopada 2017 r. poświadczające zameldowania w L. ul. [...] w okresach [...] (pobyt czasowy) oraz od [...] (pobyt stały).
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w dniu [...] sierpnia 2020 r. wydało postanowienie, w którym utrzymało w mocy postanowienie wierzyciela.
W uzasadnieniu postanowienia, organ odwoławczy wskazał, że na mocy art. 13 ust. 1 ustawy z dnia [...] września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019r. poz. 2070 ze zm.), w rozpoznawanej sprawie zastosowanie mają przepisy w brzmieniu obowiązującym do dnia [...] lipca 2020 r. Dalej przytoczył art. 33 § 1 u.p.e.a., określający podstawy zarzutów, wnoszonych w postępowaniu egzekucyjnym w administracji i stwierdził, że w niniejszej sprawie strona sformułowała zarzut, o którym mowa w art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a., tj. niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. Organ odwoławczy wskazał, że w ww. tytułach wpisano adres strony: [...] [...]. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru odpisów ww. tytułów wykonawczych wynikało, że przesyłka, zawierająca tytuły wykonawcze została wysłana na adres ul. [...], [...] i odbiór tej przesyłki w dniu [...] sierpnia 2019 r. pokwitował zobowiązany.
Organ odwoławczy wskazał na pogląd orzecznictwa sądowoadministracjnego, że postawą skutecznego zarzutu w postępowaniu egzekucyjnego w administracji opartym o art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. jest taka wadliwość tytułu wykonawczego, która przełoży się na niebezpieczeństwo wyegzekwowania kwoty, która nie obciąża zobowiązanego (...). Organ odwoławczy stwierdził, że wadliwości tytułu wykonawczego, które zauważa zobowiązany, nie miały i nie mogły mieć żadnego wpływu na przebieg i rezultat postępowania egzekucyjnego. Nie wiązało się z nimi jakiekolwiek niebezpieczeństwo naruszenia praw zobowiązanego przez wyegzekwowanie kwoty innej niż wynikająca z decyzji administracyjnej. W istocie podnoszone przez stronę uchybienia, nie wprowadzały zobowiązanego w błąd odnośnie przedmiotu i podstawy egzekucji. Organ odwoławczy podał również, że błąd co do adresu zobowiązanego nie uzasadnia zarzutu, o jakim mowa w art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. w sytuacji gdy tytuł wykonawczy został zobowiązanemu skutecznie doręczony (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 listopada 2005 r., o sygn. akt I SA/Wa 1580/04 oraz z dnia 9 maja 2012 r. o sygn. akt V SA/Wa 205/12).
Zdaniem organu odwoławczego, wskazanie przez wierzyciela w tytułach wykonawczych nieaktualnego adresu zamieszkania zobowiązanego nie stanowi istotnej wady, która spowodowałaby naruszenia praw zobowiązanego. Tytuły wykonawcze zostały skutecznie doręczone zobowiązanemu, zatem żadne prawa zobowiązanego nie zostały naruszone, czego wyrazem jest złożenie w terminie zarzutów na prowadzenie postępowania egzekucyjnego.
W kwestii zarzutu przewlekłości prowadzonego postępowania w sprawie wydania stanowiska przez wierzyciela, organ odwoławczy wskazał na zastosowanie co do terminów załatwiania spraw przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r poz. 256 ze zm., dalej: "K.p.a."), na mocy art. 18 u.p.e.a., tj. art. 35, art. 36, art. 37 K.p.a. oraz prawie do wniesienia ponaglenia w przedmiotowej sprawie. W ocenie organu, wydanie zaskarżonego postanowienia przez wierzyciela po 10 miesiącach od wniesienia zarzutów nie może stanowić podstawy do uznania ich za zasadne.
Zdaniem Kolegium, zaskarżone postanowienie nie naruszało przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania.
Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na ww. postanowienie i wniósł o jego uchylenie oraz o zasądzenie od organu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
W piśmie procesowym z dnia [...] listopada 2020 r. skarżący podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w skardze oraz wniósł o przeprowadzenia rozprawy po ustaniu epidemii. Dodatkowo wskazał, że w tytułach wykonawczych wierzyciel popełnił błąd w jego imieniu. Zdaniem skarżącego, wskazywane błędy w tytułach wykonawczych powinny skutkować ich unieważnieniem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje.
Skarga okazała się niezasadna.
Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie było postanowienie organu odwoławczego, utrzymujące w mocy postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów skarżącego zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie przedmiotowych tytułów wykonawczych.
Na wstępie wskazać należało, że złożona w niniejszej sprawie skarga na ww. postanowienie została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej p.p.s.a.) Zgodnie z powołaną regulacją, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Na takim posiedzeniu Sąd orzeka w składzie trzech sędziów, tak jak na rozprawie. Należy mieć na uwadze również to stosownie do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 października 2020 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz.U. z 2020 r. poz. 1829), począwszy od 17 października 2020 r. miasto na prawach powiatu S., będące siedzibą Sądu zostało objęte strefą czerwoną. W ocenie Sądu, obecnie nie było możliwości przeprowadzenia rozprawy w niniejszej sprawie nawet przy użyciu urządzeń technicznych, umożliwiających jej przeprowadzenie na odległość z jednoczesnym przekazem obrazu i dźwięku. Zaznaczyć należy, że skarżący nie wnosił o przeprowadzenie rozprawy przy użyciu ww. środków audiowizualnych, lecz o wyznaczenie rozprawy po ustaniu stanu epidemii COVID-19.
Sąd uznał, że wymogi ciągłości działania i bieżącego rozpoznawania spraw przez sądy administracyjne w tym wyjątkowym okresie z powodu narzuconego reżimu sanitarnego, powodują niemożność uwzględnienia wniosku o rozpoznanie sprawy na rozprawie, gdyż niemożliwy do przewidzenia jest termin, w którym mogłoby to nastąpić. Należy podkreślić, że rozpatrywana sprawa należy do spraw z kategorii pilnych, gdyż dotyczy trwającego postępowania egzekucyjnego i ma wpływ na bieżącą sytuację skarżącego, a zwłoka w rozpoznaniu sprawy byłaby nieuzasadniona. Wskazać należy, że w toku postępowania administracyjnego skarżący mógł wypowiadać się i wypowiadał się co do zebranego materiału dowodowego. Zajęte przez skarżącego stanowisko w sprawie jest jasne i konsekwentne zarówno przed organami administracyjnymi, jak i przed Sądem.
Przystępując do rozpoznania niniejszej sprawy, Sąd na wstępie zbadał dopuszczalność skargi, ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 p.p.s.a., w tym także brak kognicji sądu administracyjnego.
W tym względzie wskazać należało, że zgodnie z art. 13 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r. poz. 2070) do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.
Stosownie do art. 25 ww. ustawy do postępowań sądowych w sprawach dotyczących postępowań egzekucyjnych i zabezpieczających, wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 7 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.
Z kolei, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 lipca 2020 r., (w brzmieniu nadanym ww. ustawą z dnia 11 września 2019 r.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg, m.in. na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie.
Postępowanie egzekucyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte w dniu [...] sierpnia 2019 r. (doręczenie tytułów wykonawczych zobowiązanemu), skarżący zarzuty wniósł w dniu [...] sierpnia 2019 r., zatem organ odwoławczy, rozpoznając zażalenie na stanowisko wierzyciela, zasadnie zastosował przepisy u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do dnia 29 lipca 2020 r., pouczając skarżącego o możliwości złożenia skargi do sądu administracyjnego. Skarga zobowiązanego do Sądu na ww. postanowienie wszczęła w dniu [...] 2020 r. (data nadania skargi w placówce pocztowej) postępowanie sądowe już pod rządami zmienionych przepisów u.p.e.a i p.p.s.a. Zatem w sprawie zastosowanie miał art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. zgodnie z którym począwszy od [...] lipca 2020 r. skargę do sądu można wnieść również na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela, gdyż jest to postanowienie, wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie.
Przechodząc do meritum sprawy, wskazać należało, że istotą sporu w przedmiotowej sprawie była kwestia prawidłowości danych zobowiązanego.
Zdaniem skarżącego, postępowanie egzekucyjne toczy się bezprawnie, z uwagi na to, że w treści przedmiotowych tytułów wykonawczych wierzyciel podał wadliwy adres zamieszkania zobowiązanego, co czyniło tytuły te nieważnymi. Zobowiązany podniósł, że od 2009 r. nie mieszka pod adresem wskazanym w tytułach. W ocenie skarżącego powyższy błąd był na tyle istotny, że wystawione tytuły wykonawcze nie spełniały wymogu formalnego przewidzianego w art. 27 u.p.e.a. (art. 27 pkt 2), a zatem nie mogły być skuteczne.
Organy administracyjne prezentowały stanowisko, że powyższe uchybienie nie jest na tyle istotne, aby można było uznać, że ww. tytuły wykonawcze nie spełniają wymagań przewidzianych w art. 27 u.p.e.a.
Zdaniem organów, identyfikacja skarżącego jako dłużnika była niewątpliwa, albowiem tytuły te jednoznacznie wskazywały go jako zobowiązanego i zostały przez niego osobiście odebrane pod adresem w G. W..
Dokonując oceny, czy zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie było obciążone wadami, uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia, Sąd stanął na stanowisku, że organy administracji nie dopuściły się naruszenia prawa materialnego, ani przepisów postępowania w sposób mający lub mogący mieć wpływ na wynik sprawy.
W ocenie Sądu, rozpoznanie skargi wymagało rozważenia zakresu obowiązków wierzyciela i organu egzekucyjnego dotyczących ustalenia miejsca zamieszkania zobowiązanego, realizowanych przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Zgodnie bowiem z art. 26 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Stosownie natomiast do § 5 tego artykułu wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego (pkt 1) lub doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego (pkt 2).
Oznacza to, że dla skuteczności wszczęcia egzekucji administracyjnej wymagane jest doręczenie odpisu tytułu wykonawczego zobowiązanemu, chyba że wcześniej dłużnik otrzymał zawiadomienie o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego.
Tytuł wykonawczy, na postawie którego organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną jest dokumentem urzędowym sporządzonym według ustalonego wzoru, który musi odpowiadać wymogom formalnym określonym przez ustawodawcę w art. 27 u.p.e.a. Wspomniany przepis stanowi (w § 1 pkt 2), iż tytuł egzekucyjny zawiera, m.in. wskazanie imienia i nazwiska lub firmy zobowiązanego i jego adresu, co oznacza, że wierzyciel zobowiązany jest wskazać w tytule wykonawczym adres zobowiązanego. Przez "adres zobowiązanego" należy rozumieć miejsce jego faktycznego zamieszkania (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 11 maja 2004 r., o sygn. akt I SA/Łd 992/03).
Zaznaczyć należy, że w niniejszej sprawie wierzyciel wskazał w tytułach wykonawczych adres zobowiązanego, choć był on odmienny o adresu, pod którym doręczono te tytuły skarżącemu. Zatem wierzyciel wskazał adres zobowiązanego, choć był on wadliwy. W ocenie Sądu, błąd co do adresu zobowiązanego nie uzasadnia zarzutu o jakim mowa w art. 33 pkt 10 u.p.e.a., w sytuacji gdy tytuł wykonawczy został zobowiązanemu skutecznie doręczony (por. wyrok WSA w Warszawie o sygn. akt akt I SA/Wa 1580/04).
Zdaniem Sądu, organy administracyjne prawidłowo wyważyły interes wierzyciela z interesem zobowiązanego, mając na uwadze przede wszystkim cel egzekucji, jakim jest zagwarantowanie obydwu podmiotom, że zostanie skutecznie wyegzekwowana kwota, do zapłaty której rzeczywiście dłużnik jest zobowiązany na podstawie decyzji organu. Sąd uznał, że naruszenie wymogów formalnych tytułu wykonawczego powinno przełożyć się przede wszystkim na zabezpieczenie skarżącego przed niebezpieczeństwem wyegzekwowania kwoty, która go nie obciąża. Skarżący skorzystał z ochrony, przysługującej mu na tym etapie egzekucji, w postaci możliwości złożenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Na ten aspekt ochrony zobowiązanego trafnie zatem zwrócił uwagę organ odwoławczy w zaskarżonym postanowieniu.
Odnośnie podnoszonego przez skarżącego w piśmie procesowym z dnia [...] listopada 2020 r. zarzutu co do błędu w jego nazwisku, wskazać należy, że w języku polskim nie występuje litera "ö" i w transkrypcji imion oraz nazwisk, pochodzenia niemieckiego zastępuje się ją literami "oe", które mają obrazować jej wymowę.
W sprawie nie ma wątpliwości, że J. L. i J. L. to ta sama osoba, której dotyczą przedmiotowe tytuły. Wskazać należy, że skarżący zarówno w pismach do organów administracyjnych, jak i Sądu używa pisowni swojego nazwiska w języku polskim, tj. J. L.. Zaznaczyć należy również, że w języku polskim nazwiska podlegają odmianie w przeciwieństwie do języka niemieckiego.
Orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są na ww.orzeczenia.nsa.gov.pl
Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał zarzuty skargi za niezasadne i na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
.1 i
I