Uzasadnienie
Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. (dalej: "organ egzekucyjny") prowadził postępowanie egzekucyjne wobec W. S. (dalej: "Zobowiązany", "Strona", "Skarżący"), na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. wystawionego przez Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny w W. (wierzyciela) obejmującego należności z tytułu opłaty za niespełnienie obowiązku zawarcia umowy OC. Odpis tytułu wykonawczego wraz z odpisem zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w firma A. (dalej: "bank") doręczono Zobowiązanemu w dniu [...] czerwca 2019 r. Tytuł wykonawczy zawierał pouczenie o przysługującym Stronie 7 dniowym terminie do złożenia zarzutów, natomiast druk zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w banku zawierało pouczenie o przysługującym 14 dniowym terminie od dnia zawiadomienia do wniesienia skargi na czynności egzekucyjne.
W dniu [...] lipca 2019 r. Strona złożyła skargę na czynności egzekucyjne w postaci zajęcia rachunku bankowego, wskazując, że na tym rachunku znajdują się jedynie środki z emerytury małżonki Zobowiązanego.
Pismem z dnia [...] lipca 2019 r. Zobowiązany wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego podnosząc zarzut z art. 33 § 1 pkt 1 ustawy z dnia z dnia [...] czerwca 1966 r o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U.
z 2019 r. poz. 1438), dalej "u.p.e.a.". W uzasadnieniu wskazał, że prowadzona egzekucyjna jest pozbawiona podstaw z uwagi na nieistnienie obowiązku, gdyż zdaniem Strony, nie uległa rozwiązaniu umowa obowiązkowego ubezpieczenia pojazdu. Ponadto, Zobowiązany wskazał, że przebywał w szpitalu w związku z operacją okulistyczną. Do pisma Strona dołączyła pismo z UFG z dnia [...] października 2017 r., upomnienie z dnia [...] czerwca 2018 r., oświadczenie z dnia [...] stycznia 2018 r. oraz oświadczenie z dnia [...] stycznia 2018 r.
Pismem z dnia [...] lipca 2019 r. organ egzekucyjny wezwał Zobowiązanego do przesłania zaświadczenia ze szpitala. Jednocześnie organ poinformował o uchybieniu 7-dniowemu terminowi do wniesienia zarzutów i pouczył Zobowiązanego o możliwości i przesłankach złożenia wniosku o przywrócenie terminu w trybie art. 58 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego z dnia 14 czerwca 1960 r (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.), dalej "k.p.a."
W odpowiedzi z dnia [...] sierpnia 2019 r. Zobowiązany przesłał kartę informacyjną z leczenia szpitalnego. Wskazał także, że jego niezdolność do pracy po zabiegu trwała 30 dni, ale jako, że był emerytem to zwolnienie chorobowe mu nie przysługiwało. Ponadto, wniósł o zastosowanie art. 58 - 60 k.p.a. oraz o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów. Wniosek argumentował treścią pouczenia, że termin na wniesienie skargi wynosił 14 dni, a innego pouczenia nie było. Według Zobowiązanego, naruszało to zasadę wyrażoną w art. 9 k.p.a.
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2019 r. organ egzekucyjny odmówił wszczęcia postępowania w sprawie rozpatrzenia wniesionych zarzutów, wskazując, że zarzuty zostały wysłane po ustawowym terminie. Organ wskazał, że tytuł wykonawczy wraz z zawiadomieniem o zajęciu rachunku bankowego zostały doręczone Stronie w dniu [...] czerwca 2019 r., zatem termin do zniesienia zarzutów upłynął w dniu [...] lipca 2019 r. Natomiast pismo, zawierające zarzuty zostało nadane w dniu [...] lipca 2019 r., czyli po upływie 7-dniowego terminu.
Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] organ egzekucyjny odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów.
Organ w uzasadnieniu wskazał, że stosownie do treści art. 58 § 1 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy zaś zgodnie art. 58 § 2 k.p.a. prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Zgodnie z art. 59 § 1 k.p.a., o przywróceniu terminu postanawia właściwy w sprawie organ administracji publicznej. Organ wskazał, że od postanowienia o odmowie przywrócenia terminu służy zażalenie. Organ egzekucyjny stwierdził, że Zobowiązany nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminowi do złożenia zarzutów.
Organ ustalił, że korespondencję, informującą Zobowiązanego o możliwości i przesłankach złożenia wniosku o przywrócenie terminu Strona odebrała [...] lipca 2019 r. W dniu [...] sierpnia 2019 r. do organu wpłynęło pismo z dnia [...] sierpnia 2019 r. (nadane w dniu [...] sierpnia 2019 r.), zawierające w swej treści wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zarzutów. Przedmiotowy wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Informację o uchybieniu terminowi zobowiązany powziął [...] lipca 2019 r. Organ egzekucyjny, analizując wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów, wziął pod uwagę, prawidłowość doręczenia Zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Organ egzekucyjny ustalił, że odpis tytułu wykonawczego Zobowiązany otrzymał w dniu [...] czerwca 2019 r. wraz z zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego.
Organ zauważył, że pobyt Zobowiązanego w szpitalu oraz zabieg miał miejsce w dniu [...] lipca 2019 r., natomiast odpis tytułu wykonawczego Zobowiązany otrzymał w dniu [...] czerwca 2019 r., czyli 2 dni przed pobytem w szpitalu. Jak wynika z załączonej karty informacyjnej leczenia szpitalnego, także opuszczeniu placówki medycznej Zobowiązany miał możliwość złożenia zarzutów jeszcze przez 4 dni, bowiem ostatnim dniem zgłoszenia zarzutów był [...] lipca 2019 r. Organ wskazał, że Strona oprócz przedmiotowego pisma w sprawie zarzutów wniosła także pismo zatytułowane jako "skarga", datowane na [...] lipca 2019 r. Pismo to zostało rozpatrzone przez organ egzekucyjny w odrębnym postępowaniu. Organ uznał, że Zobowiązany, pomimo przejścia zabiegu usunięcia zaćmy, był w stanie w dniu [...] lipca 2019 r. sporządzać samodzielnie (ręcznie) pisma procesowe.
W ocenie organu, Zobowiązany nie wykazał, aby zaszły tego rodzaju niezależne od niego zdarzenia, które usprawiedliwiałyby przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego. Tym samym, Strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminowi do złożenia zarzutów.
Organ wskazał, iż zarówno doręczony odpis tytułu wykonawczego zawierał pouczenie o przysługującym 7-dniowym terminie na złożenie zarzutów, jak i zawiadomienie o zajęciu rachunków bankowych, w swojej treści, zawierało prawidłowe pouczenie co do terminu i trybu wniesienia skargi w przysługującym ustawowo 14-dniowym terminie.
Na to postanowienie Zobowiązany złożył zażalenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów art. 8 k.p.a., a także wniósł o merytoryczne rozpatrzenie sprawy. Ponadto Skarżący wskazał, że w dniu [...] czerwca 2019 r. otrzymał zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego wraz z tytułem wykonawczym, do których dołączono pouczenie dla zobowiązanego o przysługującej skardze na zajęcie egzekucyjne w terminie 14 dni. Podczas, gdy art. 221 § 1 k.p.a. wskazuje, że wniesienie skargi gwarantuje ustawa zasadnicza, która nie określa czasu na jej wniesienie, zatem owe 14- dni dotyczy odwołania.
Dalej wskazał, że w tytule wykonawczym napisano, że Zobowiązanemu przysługuje termin 7 dni na zgłoszenie zarzutów, jednakże do dokumentów dołączono pouczenie dla Zobowiązanego ze wskazanym terminem 14 dniowym. Zdaniem Zobowiązanego, "ważnym jest termin zawarty w pouczeniu". Dlatego wniósł o uznanie, że "zarzuty wysłane [...] lipca 2019 r. zostały złożone w terminie zakreślonym w pouczeniu oraz merytorycznego rozpatrzenia sprawy". Nadto wskazał, że dokonano zajęcia emerytury żony Zobowiązanego, nie mającej ze sprawą żadnego związku, łamiąc przy tym zasady rozdziału 3 u.p.e.a. Następnie zauważył, że blokując środki finansowe, organ pozbawił Zobowiązanego możliwości regulowania wierzytelności, bądź zgłoszenia zarzutów.
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu przywołał odpowiednie przepisy k.p.a. Organ ustalił, że z akt sprawy wynikało, że tytuł wykonawczy z dnia [...] czerwca 2019 r. został doręczony Zobowiązanemu w dniu [...] czerwca 2019 r. Zobowiązany wniósł zarzuty na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego pismem z dnia [...] lipca 2019 r., które nadane zostało w placówce pocztowej w dniu [...] lipca 2019 r., a zatem po upływie terminu do ich wniesienia. Zobowiązany był wzywany do przesłania przedmiotowego zaświadczenia ze szpitala.
Jednocześnie poinformowano Stronę o uchybieniu 7-dniowego terminu do wniesienia zarzutów i pouczono o możliwości i przesłankach złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Wniosek z dnia [...] sierpnia 2019 r. o przywrócenie terminu do złożenia zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej zobowiązany nadał w placówce pocztowej w dniu [...] sierpnia 2019 r., czyli w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi.
Organ zauważył, że pobyt w szpitalu oraz zabieg miały miejsce w dniu [...] lipca 2019 r., natomiast odpis tytułu wykonawczego Zobowiązany otrzymał w dniu [...] czerwca 2019 r., czyli 2 dni przed pobytem w szpitalu. Organ odwoławczy zaznaczył, że organ I instancji słusznie ustalił, iż po opuszczeniu szpitala Zobowiązany miał możliwość złożenia zarzutów jeszcze przez 4 dni, bowiem ostatnim dniem do złożenia zarzutów był [...] lipca 2019 r. Ponadto organ odwoławczy zwrócił uwagę, że Zobowiązany złożył skargę na czynności egzekucyjne datowaną na [...] lipca 2019 r., co zdaniem organu, potwierdzało fakt, iż był w stanie sporządzać samodzielnie pisma procesowe. Organ odwoławczy wskazał, że Zobowiązany nie dopełnił obowiązku uprawdopodobnienia, iż pobyt w szpitalu stał się przeszkodą w dochowaniu przedmiotowego terminu. Na uzasadnienie swojego stanowiska przywołał treść art. 58, art. 59, art. 138 § 1 k.p.a.
Nadto zdaniem organu odwoławczego, w sprawie nie naruszono art. 8 k.p.a. Organ odwoławczy wskazał, że Stronę wezwano do przedłożenia zaświadczenia lekarskiego. Ponadto, organ egzekucyjny poinformował Zobowiązanego, że jego zarzuty zostały złożone po terminie oraz pouczył o możliwości i przesłankach złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów.
Dalej organ zauważył, że kwestie dotyczące zajęcia rachunku bankowego zostały przez organ egzekucyjny rozpatrzone w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne.
Z tym postanowieniem nie zgodził się Zobowiązany i wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 58 § 1 i § 2 k.p.a., gdyż nie zostały spełnione określone w tym przepisie przesłanki do przywrócenia skarżącemu terminu na wniesienie zarzutów. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu egzekucyjnego. Nadto wniósł o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał, że organ odwoławczy niezasadnie przyjął, że Zobowiązany nie mógł wnieść pisma jedynie w dacie pobytu w szpitalu dniu [...] lipca 2019 r. Według Skarżącego, pominięto przy tym wskazaną przez niego konsekwencje wykonanego zabiegu. Skarżący wskazał, że miał operowane oko z uwagi na zaćmę starczą. Zdaniem Skarżącego, ów zabieg wpływał na zdolność strony do podejmowania czynności procesowych nie tylko w dniu [...] lipca 2019 r., ale także przez kolejne dni. Według Strony, brak było podstaw do twierdzenia organu, co do rzekomych zaniedbań Skarżącego, w dochowaniu terminu na podjęcie czynności w postępowaniu egzekucyjnym.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Przedmiotem kontroli Sądu jest rozstrzygnięcie organu w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że organy egzekucyjne działają wyłącznie na podstawie przepisów u.p.e.a. oraz odpowiednio – k.p.a., a zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym stanowią swoisty środek zaskarżenia przysługujący Zobowiązanemu, różniący się od odwołania w ogólnym postępowaniu administracyjnym oraz w postępowaniu podatkowym. Na podstawie art. 18 u.p.e.a., jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy k.p.a. Oznacza to, że zakres ich stosowania uzależniony jest od konkretnej kwestii powstałej w toku postępowania egzekucyjnego i w sytuacji, która nie jest wprost, bądź odmiennie uregulowana w ustawie egzekucyjnej (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 9 maja 2013 r., sygn. akt I SA/Ol 152/13).
Zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., tytuł wykonawczy zawiera pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
Na podstawie art; 58 § 1 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Zgodnie art. 58 § 2 k.p.a., prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.
Zgodnie z art. 59 § 1 k.p.a., o przywróceniu terminu postanawia właściwy w sprawie organ administracji publicznej. Na postanowienie o odmowie przywrócenia; terminu służy zażalenie. Zgodnie z przepisu art. 138 § 1 k.p.a., stosowanego na mocy art. 144 k.p.a. odpowiednio do zażaleń, organ odwoławczy wskutek wniesionego zażalenia wydaje postanowienie, w którym w zależności od sposobu rozstrzygnięcia: utrzymuje w mocy zaskarżone postanowienie albo uchyla zaskarżone postanowienie w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając to postanowienie – umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, albo umarza postępowanie odwoławcze.
W ocenie Sądu, organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny w sprawie.
Bezsporne było, że tytuł wykonawczy został doręczony Skarżącemu w dniu [...] czerwca 2019 r. Pismem z dnia [...] lipca 2019 r., które nadane zostało w placówce pocztowej w dniu [...] lipca 2019 r., Skarżący wniósł zarzuty na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tego tytułu wykonawczego. Tytuł wykonawczy zawierał pouczenie o przysługującym Stronie 7-dniowym terminie do złożenia zarzutów. Wniesienie zarzutów przez Skarżącego nastąpiło zatem po upływie 7-dniowego terminu do ich wniesienia.
Z akt wynikało, że druk zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w banku zawierał pouczenie o przysługującym 14-dniowym terminie od dnia zawiadomienia do wniesienia skargi na czynności egzekucyjne. Skarżący wniósł taką skargę, która została rozpoznana przez organ w odrębnym postępowaniu.
Organ egzekucyjny, po zapoznaniu się z zarzutami Skarżącego, kierując się art. 9 k.p.a., poinformował go o uchybieniu 7-dniowego terminu do wniesienia zarzutów oraz prawie do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zarzutów wraz z koniecznością przedłożenia stosownego zaświadczenia ze szpitala (k. 25). Skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zarzutów w terminie, tj. w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi.
W ocenie Sądu, organ prawidłowo ustalił, że pobyt w szpitalu oraz zabieg miały miejsce w dniu [...] lipca 2019 r., natomiast odpis tytułu wykonawczego Skarżący otrzymał w dniu [...] czerwca 2019 r., czyli 2 dni przed pobytem w szpitalu. Zatem po opuszczeniu szpitala Skarżący miał możliwość złożenia zarzutów jeszcze przez 4 dni, bowiem ostatnim dniem do złożenia zarzutów był [...] lipca 2019 r. Słusznie organ wskazał, że w tym samym czasie Skarżący złożył samodzielnie sporządzoną (pismem ręcznym) skargę na czynności egzekucyjne, co potwierdziło fakt, iż zabieg okulistyczny i pobyt Skarżącego w szpitalu nie miały wpływu zachowanie przez niego terminów procesowych do dokonania określonych czynności. Zdaniem Sądu, Skarżący nie uprawdopodobnił, że pobyt w szpitalu był przeszkodą w dochowaniu przez niego terminu do wniesienia zarzutów.
Sąd podzielił stanowisko judykatury, zgodnie z którym samo zwolnienie lekarskie, nie stanowi potwierdzenia braku winy zainteresowanej osoby w uchybieniu terminowi, gdyż nawet choroba wymagająca leżenia nie uzasadnia sama przez się braku zawinienia i przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej, jeśli osoba uprawniona do dokonania tej czynności mogła skorzystać z pomocy osób trzecich (por. wyrok NSA z 31 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2175/10). Ocena, czy uprawdopodobniony został brak winy w uchybieniu terminu, nie ogranicza się zatem do ustalenia, czy twierdzenia wnioskodawcy o chorobie są wiarygodne, ale należy również uwzględnić na przykład to, czy wskazana przyczyna uchybienia terminowi stanowi przeszkodę niemożliwą do przezwyciężenia i czy zainteresowany wskazał należytą staranność w podjęciu działań mogących zapobiec uchybieniu terminu przykładowo poprzez wyręczenie się inną osobą. Oznacza to, że okoliczności przemawiające za brakiem winy w uchybieniu terminowi muszą mieć charakter wyjątkowy i szczególny oraz być niezależne od wnioskodawcy.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd uznał zarzuty skargi za niezasadne i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), skargę oddalił.
Przywołane orzeczenia dostępne są na www.orzeczenia.nsa.gov.pl.