Uzasadnienie
T. O. (dalej: "skarżący", "producent rolny"), zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie decyzję Dyrektora Z. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. z dnia [...] września 2020 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla powiatu m. z siedzibą w D. z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...], odmawiającą przyznania mu pomocy finansowej w związku z powstaniem szkód w gospodarstwie rolnym w 2019 r.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.
W dniu 24 października 2019 r. wpłynął do organu I instancji wniosek producenta rolnego o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy na powierzchni upraw objętych co najmniej 30% danej uprawy. Skarżący we wniosku ubiegał się o przyznanie płatności do powierzchni:
- - 6,22 ha – straty plonu obejmujące co najmniej 70% upraw rolnych z wyłączeniem wieloletnich użytków zielonych (dalej: "WUZ");
- - 153,81 ha – straty plonu obejmujące co najmniej 30% i mniej niż 70% upraw rolnych wyłączeniem WUZ;
- - 100,42 ha – straty plonu obejmujące co najmniej 30% i mniej niż 70% WUZ.
Do wniosku skarżący załączył protokół nr [...] z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej, spowodowanych wystąpieniem niekorzystnego zjawiska atmosferycznego sporządzony przez Komisję powołaną zarządzeniem Wojewody Z. Nr [...] z 28 czerwca 2017 r. Protokół został sporządzony 19 sierpnia 2019 r. na podstawie szacowania szkód, przeprowadzonego w dniach 11 lipca 2019 r. i 8 sierpnia 2019 r. Wystąpienie szkód powstałych w wyniku suszy w gospodarstwie skarżącego zostało potwierdzone przez Wojewodę w dniu 25 września 2019 r.
W wyniku przeprowadzonego postępowania, decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] organ I instancji odmówił przyznania skarżącemu pomocy finansowej. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji powołał się na przepisy rozporządzania Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobu realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2015 r. poz. 187 ze zm.), przepisy ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich (Dz. U. z 2019 r. poz. 477 ze zm.; dalej "u.u.r.z.g."), przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2019 r. w sprawie wartości klimatycznego bilansu wodnego dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb (Dz.U. poz. 739), a także obwieszczenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 października 2019 r. w sprawie klimatycznego bilansu wodnego dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb w okresie sześciodekadowym od 1 sierpnia 2019 do dnia 30 września 2019 r. (Dz.Urz.MRiRW z 2019 r. poz. 84), z których wynika, że dla uznania wystąpienia szkód w uprawach spowodowanych przesz suszę, nie jest wystarczające samo stwierdzenie faktycznych szkód w uprawach przez komisję powołaną przez wojewodę.
Koniecznym jest wystąpienie zjawiska suszy, spełniającego definicję art. 3 ust. 2 pkt 10 u.u.r.z.g. Do stwierdzenia suszy koniecznym jest także odwołanie się do danych ogłaszanych przez Instytut Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa – Państwowy Instytut Badawczy (dalej: "IUNG"), tj. wskaźników klimatycznego bilansu wodnego dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb w danej gminie.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że komisje ds. szacowania szkód nie dokonują obliczeń klimatycznego bilansu wodnego, ani oceny kategorii gleby z punktu widzenia klimatycznego bilansu wodnego. Analiza ww. dokumentu wskazała, że zawiera on szereg błędów, co w ocenie organu dyskwalifikuje go jako źródło potwierdzające wystąpienie suszy na danym terenie. W toku weryfikacji organ
I instancji stwierdził, że na części działek zgłaszanych przez skarżącego we wniosku obszarowym, na podstawie danych Klimatycznego Bilansu Wodnego, udostępnianych przez Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa w Puławach, dla deklarowanych przez wnioskodawcę upraw na glebach kategorii II, III i na obszarach niesklasyfikowanych, susza w dowolnym okresie raportowania nie wystąpiła. Mając na uwadze powyższe, organ I instancji odmówił skarżącemu przyznania pomocy finansowej.
Na skutek wniesionego przez skarżącego odwołania od powyższej decyzji, po rozpatrzeniu zebranego w sprawie materiału dowodowego, organ odwoławczy decyzją z dnia [...] września 2020 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał między innymi, że w decyzji organu I instancji odniesiono się do działek, na których nie wystąpiło zjawisko suszy, a dysponując nieprawidłowo sporządzonym protokołem z oszacowania strat, nie można było zaakceptować ww. protokołu w stosunku do pozostałych działek, ponieważ dokument ten został odrzucony w całości. Następnie organ odwoławczy wskazał, że gdyby skarżący przedłożył poprawiony przez komisję protokół z szacowania (co miało miejsce wśród innych rolników), otrzymałby wsparcie do pozostałych działek, ponieważ Kierownik Biura Powiatowego mógłby oprzeć się na protokole z szacowania strat.
Skarżący, zaskarżył w całości decyzję organu odwoławczego do tutejszego sądu. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy:
- - art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.; dalej: "k.p.a.") w zw. z art. 77 § 4 k.p.a., poprzez uchybienie obowiązkowi wyczerpującego rozpatrzenia przez organ administracyjny całego zebranego w sprawie materiału dowodowego,
- - art. 7 k.p.a. poprzez uchybienie obowiązkowi podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy,
- - art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej oceny dowodowej, wbrew całokształtowi zebranego materiału dowodowego, i
- - art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez bezpodstawne zakwestionowanie dokumentu protokołu z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym z dnia 19 sierpnia 2019r. i nie wzięcie go pod uwagę przy rozpatrywaniu materiału dowodowego.
- - art. 79a § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie obowiązkowi informacyjnemu wskazania w postępowaniu zainicjowanym na wniosek strony, w informacji o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony.
Mając na uwadze powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Spór w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do odmiennej oceny przez organy administracji i producenta rolnego możliwości przyznania mu pomocy finansowej w związku z powstaniem w jego gospodarstwie szkody w wyniku wystąpienia w 2019 r. suszy.
Odmawiając przyznania wnioskowanej pomocy organy wskazały, że na wchodzących w skład gospodarstwa rolnego działkach rolnych: C2, C5, C3, E1, E2, F1, H1, K1, K2, L1, M1, M2 znajdujących się na działkach ewidencyjnych o numerach: [...], [...], [...], [...], [...] i [...] i zgłoszonych do przyznania pomocy nie powstała susza zgodnie z definicją zawartą w art. 3 ust. 2 pkt 10 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich (Dz. U. z 2019 r. poz. 477 ze zm.) do której to odsyła § 13v ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobu realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w 2019 i 2020 r.
Natomiast skarżący uważa, że niezasadnie organy odmówiły mocy dowodowej załączonemu przez niego do wniosku protokołowi komisji powołanej przez Wojewodę, która dokonała szacowania szkód w jego gospodarstwie. Zarzuca przede wszystkim nieprawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego.
Zakreślając ramy prawne rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że przepisy prawa materialnego znajdujące zastosowanie przy udzielaniu pomocy finansowej dla rolników, których uprawy dotknęły straty spowodowane suszą, zawarte są zarówno w aktach prawa miejscowego jak i w akrach prawa unijnego. Tym samym określenie warunków koniecznych, których spełnienie jest niezbędne przy ubieganiu się o przyznanie pomocy z tego tytułu wymaga odwołania się do obu rodzajów aktów prawnych.
Jak wynika z art. 4 i następne ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2014 r. poz. 1438), podmiotem właściwym w sprawach szeroko rozumianego wpierania rolnictwa i obszarów wiejskich jest Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. W art. 4 ust. 6 ww. ustawy, prawodawca krajowy zawarł delegację ustawową stosownie do której szczegółowe zasady realizacji powierzonych Agencji zadań dookreślają przepisy wydanego przez Radę Ministrów rozporządzenia.
Korzystając z powyższej delegacji Rada Ministrów wydała w dniu 27 stycznia 2015 r. Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 poz. 187 ze zm., dalej "rozporządzenie"). Zgodnie z § 13v ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia, w 2019 i 2020 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu: któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, w którego gospodarstwie rolnym szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, powstałe na powierzchni uprawy objęły co najmniej 30% danej uprawy i jednocześnie będącemu mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia nr 702/2014.
Stosownie do § 13v ust. 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia pomoc, o której mowa w ust. 1, jest udzielana na warunkach określonych w przepisach rozporządzenia nr 702/2014 oraz zgodnie z przepisami o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej - w przypadku gdy szkody, o których mowa w ust. 1 pkt 2, oszacowane przez komisję, o której mowa w § 5 ust. 5, wynoszą powyżej 30% średniej rocznej produkcji rolnej w gospodarstwie rolnym z trzech ostatnich lat poprzedzających rok, w którym wystąpiły te szkody, albo z trzech lat w okresie pięcioletnim poprzedzającym rok, w którym wystąpiły szkody, z pominięciem roku o najwyższej i najniższej wielkości produkcji, albo zgodnie z przepisami rozporządzenia nr 1408/2013 oraz przepisami o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej - w przypadku gdy szkody, o których mowa w ust. 1 pkt 2, oszacowane przez komisję, o której mowa w § 5 ust. 5, wynoszą nie więcej niż 30% średniej rocznej produkcji rolnej, o której mowa w pkt 1.
Zgodnie natomiast z § 13v ust. 4 pomoc, o której mowa w ust. 1, jest przyznawana, w drodze decyzji kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego, na wniosek tego producenta rolnego złożony na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję na jej stronie internetowej.
W § 13v ust. 5 rozporządzenia wskazane zostały wymogi jakie ma spełniać wniosek producenta rolnego o przyznanie pomocy, zaś w ust. 6 pkt 1 § 13 rozporządzenia wskazano, że do wniosku, o którym mowa w ust. 4, dołącza się kopię protokołu oszacowania szkód, o którym mowa w § 5 ust. 5, który poza informacjami, o których mowa w § 5 ust. 8, zawiera informacje o powierzchni upraw rolnych, na której powstały szkody spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi.
Zgodnie z treścią art. 2 pkt 16 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 702/2014 z dnia 25 czerwca 2014 r. uznające niektóre kategorie pomocy w sektorach rolnym i leśnym oraz na obszarach wiejskich za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej z dnia 25 czerwca 2014 r. (Dz.Urz.UE.L Nr 193, str. 1), do którego odwołuje się przytoczony powyżej § 13v ust. 2 rozporządzenia: "niekorzystne zjawisko klimatyczne porównywalne do klęski żywiołowej" oznacza niekorzystne warunki pogodowe, takie jak: mróz, burza i grad, lód, ulewny lub długotrwały deszcz lub poważna susza, które niszczą ponad 30 % średniej produkcji wyliczonej na podstawie:
- a) produkcji z ubiegłych trzech lat; lub
- b) średniej z trzech lat opartej na okresie pięciu ubiegłych lat, z wyłączeniem wartości najwyższej i najniższej.
Z kolei przywołana w § 13v ust. 1 pkt 2 rozporządzenia zgodnie z przepisami ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniach upraw rolnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 477) art. 3 ust. pkt 10 szkody powodowane przez suszę - oznaczają szkody spowodowane wystąpieniem, w dowolnym sześciodekadowym okresie od dnia 21 marca do dnia 30 września, spadku klimatycznego bilansu wodnego poniżej wartości określonej dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb. Określenie wartości wymienionych w powyższym przepisie następuje stosownie do art. 3 ust. 5 ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych, z którego wynika, że minister właściwy do spraw rolnictwa ogłasza, w drodze obwieszczenia, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw rolnictwa oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw rolnictwa, w okresie od dnia 21 maja do dnia 20 października, w terminie do 10 dni po zakończeniu sześciodekadowego okresu, wskaźniki klimatycznego bilansu wodnego dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb, z podziałem na województwa, na podstawie danych przekazanych przez Instytut Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa - Państwowy Instytut Badawczy.
Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że suszą w rozumieniu ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych jest tylko stan ustalony w oparciu o dane Instytutu Upraw, Nawożenia i Gleboznawstwa w Puławach (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 listopada 2010 r. sygn., akt V CSK 265/10).
Podsumowując wskazać należy, iż stosownie do przywołanych powyżej przepisów pomoc finansowa z tytułu wystąpienia szkód spowodowanych suszą przysługuje, jeżeli łącznie zostaną spełnione następujące warunki:
- 1) w gospodarstwie rolnym wystąpiła poważna susza, która zniszczyła ponad 30% średniej produkcji wyliczonej na podstawie produkcji z ubiegłych trzech lat lub średniej z trzech lat opartej na okresie pięciu ubiegłych lat, z wyłączeniem wartości najwyższej i najniższej - warunek wynikający z art. 2 pkt 16 rozporządzenia nr 702/1014;
- 2) wystąpienie suszy dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb na określonym terenie zostało ogłoszone w drodze obwieszczenia w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw rolnictwa oraz na stronie podmiotowej BiP urzędu obsługującego tego ministra - warunek wynikający z § 13c ust. 1 rozporządzenia w zw. z art. 3 ust. 2 pkt 10 i ust. 5 ustawy o uprawach rolnych;
- 3) ubiegający się o przyznanie pomocy złożył wniosek zawierający elementy określone w § 13c ust. 5 rozporządzenia z dołączoną kopią protokołu sporządzonego przez komisję powołaną przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkód - warunek wynikający z § 13c ust. 4, 5 i 6 pkt 1 w zw. z § 5 ust. 5 rozporządzenia.
Wskazać w tym miejscu należy, że z żadnej regulacji nie wynika, że warunkiem przyznania pomocy jest wystąpienie suszy w całości gospodarstwa rolnego producenta. Wręcz przeciwnie lektura treści formularza protokołu szacowania szkód prowadzi do konstatacji, że wniosek o przyznanie pomocy może dotyczyć całości bądź części gospodarstwa rolnego, ustalenie zatem, że na części gospodarstwa producenta susza nie wystąpiła nie prowadzi do pozbawienia możliwości przyznania mu pomocy do tej części gospodarstwa, na której susza wystąpiła.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, iż poza sporem pozostaje, że w części upraw zgłoszonych we wniosku na oszacowanej przez komisję d.s. szacowania szkód powierzchni wystąpiła susza. Wskazać w tym miejscu należy, że ani organ pierwszej ani organ drugiej instancji w żadnym miejscu nie wymieniły działek, na których susza wystąpiła ani też nie wskazały ich powierzchni Organ pierwszej instancji ograniczył się jedynie do wskazania, że na części działek zgłaszanych przez producenta w 2019 r. we wniosku obszarowym, na podstawie danych Klimatycznego Bilansu Wodnego, udostępnianych przez Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa w Puławach dla deklarowanych przez wnioskodawcę upraw na glebach kategorii II, III i na obszarach niesklasyfikowanych susza w dowolnym okresie raportowania nie wystąpiła.
Natomiast organ drugiej instancji dokonał dalszej analizy zakwestionowanych części działek ponadto wskazał, że: "Jeżeli strona przedłożyłaby poprawiony przez komisję protokół z szacowania (co miało miejsce wśród innych rolników) otrzymałaby wsparcie dla pozostałych działek ponieważ Kierownik Biura Powiatowego mógłby oprzeć się na protokole szacowania strat."
Organy w postępowaniu zatem skoncentrowały się na wskazaniu działek, na których susza nie wystąpiła i ograniczyły się do wskazania, że na części działek zgłoszonych przez producenta do przyznania pomocy susza w rozumieniu powyżej cytowanych regulacji nie wystąpiła. Nie wskazały nawet na jakich działkach i na jakim obszarze zjawisko suszy wystąpiło.
Z lektury uzasadnień decyzji organów obu instancji wynika jednak, że na części zadeklarowanych działek w dowolnym okresie raportowania susza wystąpiła, a skoro tak, to wobec tej części zgłoszonych do przyznania pomocy gruntów zostały spełnione wszystkie wymienione powyżej warunki przyznania pomocy.
W ocenie sądu zatem, zgodzić należy się ze stanowiskiem organów co do tego, że w odniesieniu do wymienionych w decyzjach działek C2, C5, C3, E1, E2, F1, H1, K1, K2, L1, M1, M2 protokół szacowania szkód z dnia 25 września 2019 r. w zakresie w jakim uznano w nim wystąpienie suszy na tych działkach jest wadliwy.
Postępowanie przed organami Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa regulowane jest w art. 10a ust. 1 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa stosownie do którego 1. Jeżeli przepisy ustawy lub przepisy odrębne nie stanowią inaczej, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 81.
Zasadniczo zatem w postępowaniu organy Agencji nie stosują tych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, które nakładają na nie obowiązek podejmowania z urzędu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy. W postępowaniach tych inicjatywa dowodowa pozostawiona jest co do zasady stronie.
Zastosowanie jednak w pełni znajduje przepis art. 80 kpa stanowiący, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
Dokonując swobodnej oceny dowodów w rozpoznawanej sprawie organy uznały, za niewiarygodny w całości protokół komisji d.s. szacowania szkód z dnia 425 września 2019 r. Tymczasem z art. 80 kpa wynika, że na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ ocenia czy udowodniona została konkretna okoliczność. W rozpoznawanej sprawie zatem organ powinien był uznać za nieudowodnioną okoliczność wystąpienia suszy na wymienionych w decyzji działkach C2, C5, C3, E1, E2, F1, H1, K1, K2, L1, M1, M2. Na pozostałych działkach producenta, jak same organy wskazały w decyzjach susza wystąpiła, zatem uznać należy, że okoliczność ta nie tylko pozostaje poza sporem, lecz także jest wykazana i udowodniona.
Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że w żadnej procedurze, czy to regulującej postępowanie administracyjne, postępowanie karne, czy też cywilne nie ma przepisów, które uniemożliwiałyby uznanie za wiarygodny dowód w części. Zarówno dowód w postaci zeznań świadka, strony, czy dokumentu może w części nie zasługiwać na danie mu wiary, a w części może to być dowód wiarygodny.
W rozpoznawanej sprawie zatem za nieprawidłowe i sprzeczne z treścią cytowanego powyżej art. 80 kpa należy uznać stanowisko organów uznające za niewiarygodny protokół komisji z dnia 25 września 2019 r. w całości. Organ powinien był uznać, że na wymienionych w decyzji działkach nie wystąpiło zjawisko suszy, natomiast na pozostałych działkach zgłoszonych przez producenta do przyznania mu pomocy zjawisko takie wystąpiło.
W ocenie sądu nie można podzielić stanowiska organów co do tego, że "odrzucenie" omawianego dokumentu w całości nastąpiło ze względu na brak możliwości określenia poprawnej kwoty obniżenia dochodu w gospodarstwie rolnym.
W powyższej kwestii przede wszystkim wskazać należy, że stosownie do treści art. 7b kpa w toku postępowania organy administracji publicznej współdziałają ze sobą w zakresie niezbędnym do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz sprawność postępowania, przy pomocy środków adekwatnych do charakteru, okoliczności i stopnia złożoności sprawy. Przepis ten reguluje zasadę współdziałania organów administracji publicznej i nakłada na te organy obowiązek współdziałania w takim zakresie jaki jest niezbędny zarówno do wyjaśnienia stanu faktycznego jak i stanu prawego sprawy.
Jednocześnie owo współdziałanie przy wyjaśnieniu stanu sprawy jest ograniczone interesem społecznym i słusznym interesem obywateli a także sprawnością postępowania i użyciem adekwatnych środków do konkretnej sprawy. Innymi słowy jeżeli do wyjaśnienia konkretnej sprawy niezbędne jest podjęcie przez organy administracji publicznej współdziałania to organy współdziałanie to co do zasady powinny podjąć chyba, że interes społeczny lub interes obywateli stoją takiemu współdziałaniu na przeszkodzie, bądź podjęcie współdziałania wiązałoby się z koniecznością użycia nadmiernych środków.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że w sytuacji, gdy organ pierwszej instancji zapoznał się z treścią protokołu komisji d.s. szacowania szkód i uznał, że nie jest on w całości prawidłowy, ze względu na to, że na jednej z działek zjawisko suszy nie wystąpiło, to w pierwszej kolejności powinien był podjąć współpracę z komisją, celem usunięcia zaistniałej nieprawidłowości. Organ w rozpoznawanej sprawie takiej współpracy w ogóle nie podjął. Wystosował natomiast do strony wezwanie z dnia 27 lutego 2020 r., w którym wymienił część deklarowanych przez producenta upraw ze wskazaniem powierzchni i numerów działek na których wystąpiły szkody, wskazał iż, uprawy te nie spełniają definicji suszy i wezwał stronę do złożenia wyjaśnień. Organ jednak nie wskazał, że oczekuje od strony przedłożenia zmienionego protokołu komisji. Organ drugiej instancji natomiast w uzasadnieniu zawarł stwierdzenie, że: "strona miała możliwość wystąpienia do komisji o zmianę protokołu szacowania szkód czego nie uczyniła". Treść uzasadnienia decyzji organu odwoławczego zatem sugeruje, że gdyby producent przedłożył "poprawiony" protokół szacowania szkód, wówczas pomoc zostałaby mu przyznana.
Takie postępowanie organów w ocenie sądu nie zasługuje na aprobatę, dążąc do prawidłowego wyjaśnienia sprawy organy powinny zgodnie z zasadą wynikającą z omawianego powyżej art. 7b kpa podjąć współpracę z komisją celem uzyskania prawidłowego protokołu szacowania szkód. O ile natomiast intencją organu przy formułowaniu zobowiązania z dnia 27 lutego 2020 r. było uzyskanie przez producenta takiego poprawionego protokołu, to zobowiązanie to powinno być w sposób jasny i precyzyjny sformułowane wraz z podaniem odpowiedniego rygoru, czyli jednoznacznym wskazaniem co się stanie, gdy strona nie przedstawi żądanego dokumentu.
W kwestii wysokości szacowanej szkody wskazać ponadto należy, że zasady przyznawania pomocy określone są w regulacjach, które są organom znane tj. w art. 25 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 702/2014 a także w wytycznych z dnia 20 maja 2019 r. dla Komisji powołanych przez Wojewodę dotyczących ogólnych zasad szacowania szkód w gospodarstwach rolnych i działach specjalnych produkcji rolnej, w których wystąpiły szkody spowodowane przez suszę, grad, deszcz nawalny, ujemne skutki przezimowania, przymrozki wiosenne, powódź, huragan, piorun, obsunięcie się ziemi lub lawinę. Brak jest powodów dla których organ przy zastosowaniu wymienionych regulacji byłby pozbawiony możliwości dokonania szacowania wysokości strat.
Mając powyższe względy na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej "p.p.s.a.") uznając, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca jej wydanie decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem cytowanych powyżej przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania, uwzględnił skargę.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ weźmie pod uwagę przedstawione powyżej zastrzeżenia dotyczące oceny dowodu w postaci protokołu komisji i wyda rozstrzygnięcie przy ich uwzględnieniu.
Orzeczenie o kosztach oparte zostało o treść art. 200 p.p.s.a., który statuuje zasadę odpowiedzialności organu za wynik sprawy. Na koszty złożył się wniesiony przez skarżącego wpis od skargi oraz wynagrodzenie pełnomocnika określone na podstawie § 14 ust. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. (Dz. U. poz.1800 ze zm.) wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa.