Uzasadnienie
Spółka z o.o. "A" z siedzibą w S, zwana dalej "spółką", złożyła 29 czerwca 2012 r. do Naczelnika Urzędu Celnego na podstawie art. 84c ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r., Nr 220, poz. 1447 ze zm.), zwanej dalej "ustawą", sprzeciw wobec podjęcia i wykonywania przez organ kontroli w spółce w zakresie przestrzegania przepisów prawa w podatku akcyzowym należnym od oleju opałowego oraz oleju napędowego do celów opałowych.
Zdaniem spółki, kontrola organu odbywała się wbrew art. 82 ust.1 i 2 oraz art. 83 ust. 1 ustawy.
Naczelnik Urzędu Celnego wydał w dniu [...] r. na podstawie art. 216, art. 217 i art. 292 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.), zwanej dalej "O.p.", oraz art. 77 ust. 2 i art. 84 ustawy, postanowienie, w którym uznał sprzeciw spółki za niedopuszczalny.
Organ wskazał, że w dniu [...]r. prezesowi spółki doręczono upoważnienie do kontroli i okazano legitymacje służbowe kontrolujących. Poinformowano prezesa spółki o przyczynach braku zawiadomienia i treści art. 79 ust. 2 pkt 2, art. 82 ust. 1 pkt 2 oraz art. 83 ust. 2 pkt 2 ustawy. Organ podał, że zgodnie z art. 84 d ustawy, wniesienie sprzeciwu nie jest dopuszczalne, gdy organ przeprowadza kontrolę, powołując się na art. 79 ust. 2 pkt 2, art. 80 ust. 2 pkt 2, art. 82 ust. 1 pkt 2, art. 83 ust. 2 pkt 2 i art. 84a. Powyższe dotyczyło, min. sytuacji, gdy przeprowadzenie kontroli jest niezbędne dla przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa lub wykroczenia, przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego albo zabezpieczenia dowodów jego popełnienia.
Organ pouczył spółkę, że na ww. postanowienie nie służy zażalenie.
Spółka złożyła zażalenie na powyższe postanowienie i wniosła o jego uchylenie. Spółka wskazała, że nie przedłożono jej żadnego dokumentu, z którego wynikałoby, iż przeprowadzane czynności dokonywane są na podstawie art. 79 ust. 2 pkt 2, art. 82 ust. 1 pkt 2 oraz art. 83 ust. 2 pkt 2 ustawy. Spółka podała, że kontrola organu miała zakończyć się [...]r., a w tym samym czasie trwała u niej już kontrola Urzędu Kontroli Skarbowej w zakresie rzetelności podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania podatku od towarów i usług.
Ponadto, według spółki, gdy nie zachodzą czynności uzasadniające odstąpienie od czynności kontrolnych, organ, na podstawie art. 84c ust. 9 ustawy, winien wydać postanowienie o kontynuowaniu czynności kontrolnych i je uzasadnić. Spółka wskazała na czas trwania kontroli u przedsiębiorcy w roku kalendarzowym. Jej zdaniem, organ, winien wyraźnie wskazać podstawę do przeprowadzenia kontroli ponad czas wynikający z ustawy. Na poparcie swoich twierdzeń spółka przywołała wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 9 grudnia 2010 r., sygn. akt III SA/Wr 562/2010.
Zdaniem spółki, organ naruszył art. 84c ust. 10, art. 82 ust. 1 i 2 oraz art. 83 ust. 1 ustawy.
Dyrektor Izby Celnej w dniu [...]r., na podstawie 228 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 O.p., po rozpoznaniu zażalenia spółki od postanowienia Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...]r., wydał postanowienie, w którym uznał zażalenie spółki za niedopuszczalne.
Organ odwoławczy przytoczył stan faktyczny w sprawie. Organ odwoławczy wskazał, że kwestie kontroli działalności gospodarczej regulują przepisy zawarte w rozdziale 5 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Czynności kontrole mogą być wykonywane przez pracowników organu kontroli po okazaniu przedsiębiorcy (lub osobie upoważnionej) legitymacji służbowej upoważniającej do wykonywania takich czynności oraz po doręczeniu upoważnienia do przeprowadzenia kontroli.
Zgodnie z art. 84c ustawy przedsiębiorca może wnieść sprzeciw wobec podjęcia i wykonywania przez organy kontroli czynności z naruszeniem art. 79-79b, art. 80 ust. 1 i 2, art. 82 ust. 1 oraz art. 83 ust. 1 i 2 z zastrzeżeniem art. 84d. Zgodnie z art. 84d ustawy, wniesienie sprzeciwu nie jest dopuszczalne, gdy organ przeprowadza kontrole, powołując się na art. 79 ust. 2 pkt 2, art. 80 ust. 2 pkt 2, art. 82 ust. 1 pkt 2, art. 83 ust. 2 pkt 2 i art. 84a. Z przywołanych przepisów wynika zasada, że nie można prowadzić równocześnie więcej niż jednej kontroli działalności przedsiębiorcy, lecz są od niej wyjątki, w tym sytuacji, gdy przeprowadzenie kontroli jest niezbędne dla przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa lub wykroczenia, przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego albo zabezpieczenia dowodów jego popełnienia (art. 82 ust.1 pkt 2 ustawy).
Organ odwoławczy wskazał, że przedmiotowa kontrola został wszczęta w oparciu o wniosek Prokuratora Prokuratury Okręgowej (sprawa o sygn. akt VI [...]). Organ odwoławczy podał, że kontrolujący poinformowali przedsiębiorcę, iż do kontroli nie ma zastosowania art. 82 ust. 1 ustawy oraz o treści art. 79 ust. 2 pkt 2 ustawy, co odnotowano w książce kontroli przedsiębiorcy. Organ odwoławczy wskazał, że przepisy ustawy nie nakładają na organ kontroli obowiązku przedstawienia dokumentu potwierdzającego możliwość zastosowania wyjątku z art. 79 ust.2 pkt 2 ustawy.
Organ odwoławczy podał, że zgodnie z art. 84d ustawy, wniesienie sprzeciwu wobec podjęcia i wykonywania kontroli nie jest dopuszczalne, gdy organ przeprowadza kontrole powołując się na art. 79 ust. 2 pkt 2, art. 80 ust. 2 pkt 2, art. 82 ust. 1 pkt 2, art. 83 ust. 2 pkt 2 i art. 84a. Taka sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie, gdyż przeprowadzenie kontroli było niezbędne dla przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa lub wykroczenia, przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego albo zabezpieczenia dowodów jego popełnienia.
Gdyby wniesienie sprzeciwu było dopuszczalne, organ kontroli rozpoznałby go w oparciu o art. 84c ust. 9 ustawy. W niniejszej sprawie ww. przepis nie miał zastosowania. Organ odwoławczy, na poparcie swoich twierdzeń, przywołał wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 6 czerwca 2011 r., sygn. akt I SA/Wr 422/11.
Spółka złożyła na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie i wniosła o jego uchylenie oraz uchylenie postanowienia Naczelnika Urzędu Celnego.
Spółka zarzuciła organom naruszenie art. 82 ust. 1 i ust. 2, art. 83 ust. 1, art. 84c ust. 9 ustawy oraz art. 228 § 1 w zw. z art. 239 O.p. Spółka w skardze ponowiła argumenty zawarte w zażaleniu dotyczące ilości przeprowadzanych kontroli u przedsiębiorcy przez organy kontroli, czasu trwania tych kontroli oraz konieczności wydania postanowienia przez organ postanowienia o kontynuowaniu czynności kontrolnych wraz z uzasadnieniem.
Dyrektor Izby Celnej, w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Skarga nie jest zasadna.
Wskazać należy, że przepisy dotyczące kontroli podatkowej zawarte zostały w dziale VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749), zwanej dalej "O.p." – art. 281-292.
Zgodnie z art. 291c O.p. do kontroli działalności gospodarczej podatnika, będącego przedsiębiorcą stosuje się przepisy zawarte w rozdziale 5 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r., Nr 220, poz. 1447 ze zm.), zwanej dalej "ustawą".
Zgodnie z art. 79a ust.1 ustawy, czynności kontrole mogą być wykonywane przez pracowników organu kontroli po okazaniu przedsiębiorcy (lub osobie upoważnionej) legitymacji służbowej upoważniającej do wykonywania takich czynności oraz po doręczeniu upoważnienia do przeprowadzenia kontroli.
Organy kontroli zawiadamiają przedsiębiorcę o zamiarze wszczęcia kontroli, co wynika z art. 79 ust. 1 ustawy. Od powyższej reguły wyjątki, określono art. 79 ust. 2 ustawy, min. w pkt 2- gdy przeprowadzenie kontroli było niezbędne dla przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa lub wykroczenia, przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego albo zabezpieczenia dowodów jego popełnienia.
Zgodnie z art. 84c ustawy przedsiębiorca może wnieść sprzeciw wobec podjęcia i wykonywania przez organy kontroli czynności z naruszeniem art. 79-79b, art. 80 ust. 1 i ust. 2, art. 82 ust. 1 oraz art. 83 ust. 1 i 2 z zastrzeżeniem art. 84d.
W myśl art. 84d ustawy, wniesienie sprzeciwu nie jest dopuszczalne, gdy organ przeprowadza kontrole, powołując się na art. 79 ust. 2 pkt 2, art. 80 ust. 2 pkt 2, art. 82 ust. 1 pkt 2, art. 83 ust. 2 pkt 2 i art. 84a.
Z przywołanych przepisów wynika zasada, że nie można prowadzić równocześnie więcej niż jednej kontroli działalności przedsiębiorcy, lecz są od niej wyjątki, w tym sytuacji, gdy przeprowadzenie kontroli jest niezbędne dla przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa lub wykroczenia, przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego albo zabezpieczenia dowodów jego popełnienia (art. 82 ust.1 pkt 2 ustawy).
Jak wynika z materiału dowodowego, taka sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie, gdyż przeprowadzenie kontroli było niezbędne dla przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa lub wykroczenia, przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego albo zabezpieczenia dowodów jego popełnienia. Przedmiotowa kontrola została wszczęta przez organ kontroli w oparciu o wniosek Prokuratora Prokuratury Okręgowej (sprawa o sygn. akt VI [...]). Ponadto, jak wynika z zapisu w książce kontroli przedsiębiorcy, spółkę poinformowano o wyłączeniu ograniczeń kontroli wynikających z ustawy w zw. z art. art. 79 ust. 2 pkt 2 ustawy, tj. braku zawiadomienia, czasu trwania kontroli, ilości kontroli organów kontroli u przedsiębiorcy.
Sąd zgodził się z organem odwoławczym, że przepisy ustawy nie nakładają na organ kontroli obowiązku przedstawienia dokumentu potwierdzającego możliwość zastosowania wyjątku z art. 79 ust. 2 pkt 2 ustawy. Wystarczające jest powołanie się przez organ kontroli na ww. podstawę prawną.
W tym zakresie, Sąd podzielił w pełni pogląd WSA w Łodzi zawarty w wyroku z dnia 9 lutego 2012 r., sygn. akt I SA/Łd 1408/11 (LEX nr 1116073).
Z uwagi, że wniesienie sprzeciwu przez przedsiębiorcę w niniejszej sprawie nie było dopuszczalne na podstawie art. 84d ustawy, bowiem organ kontroli uzasadnił, iż przeprowadzenie kontroli było niezbędne dla przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa lub wykroczenia, przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego albo zabezpieczenia dowodów jego popełnienia, prawidłowo zatem, organ kontroli uznał przedmiotowy sprzeciw za niedopuszczalny.
Gdyby wniesienie sprzeciwu było dopuszczalne, organ kontroli rozpoznałby go w oparciu o art. 84c ust. 9 ustawy i wydał postanowienie, na które na podstawie art. 84c ust. 10 ustawy służyłoby zażalenie. Zgodnie z art. 84c ust.16 ustawy, do postępowań, o których mowa w ust. 9 i 10, w zakresie nieuregulowanym stosuje się przepisy Kpa.
W niniejszej sprawie ww. przepisy nie miały zastosowania.
Organ kontroli, uznając przedmiotowy sprzeciw za niedopuszczalny, prawidłowo pouczył stronę, bo braku możliwości zaskarżenia wydanego w tym zakresie postanowienia. Prawidłowo również postąpił organ odwoławczy, uznając złożone przez spółkę zażalenie na ww. postanowienie, za niedopuszczalne na podstawie art. 228 § 1 w zw. z art. 239 O.p.
Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd uznał zarzuty skargi za bezzasadne i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 14 marca 2012 r., poz. 270), skargę oddalił skargę.