Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w S, postanowieniem z dnia [...] o sygn. akt I SA/Sz [...] odrzucił skargę Przedsiębiorstwa Produkcyjno Usługowo Handlowego P Spółki z o.o. z siedzibą w T (dalej: Spółka) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za[...] r. Sąd stwierdził bowiem, że pomimo skutecznego doręczenia Spółce, w trybie art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie [...] zł, strona skarżąca w wyznaczonym terminie nie uregulowała wskazanej należności.
Odpis powyższego postanowienia wraz z uzasadnieniem doręczono Spółce w dniu [...] r.
W dniu [...] r. Spółka złożyła do Sądu wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi, uiszczając jednocześnie w kasie Sądu kwotę [...] zł.
W uzasadnieniu wniosku Spółka wskazała, że nieuiszczenie wpisu sądowego wynikało z okoliczności przez nią niezawinionych. Przesyłka zawierająca odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, pomimo dwukrotnego jej awizowania, nie została bowiem przez skarżącą odebrana, co wynikało z sytuacji, w jakiej znajdowała się Spółka w okresie od [...] r. do [...] r. We wskazanym terminie jeden członek zarządu – E M pozostawał na zwolnieniu chorobowym w związku z przebytą operacją usunięcia tętniaka, zaś drugi członek zarządu – R K pozostawał poza granicami P, w celu podjęcia współpracy z firmą [...] oraz dokonaniem prób technologicznych i rozruchu linii produkcyjnej do pelet z plastiku i do biomasy. Tak długi okres pozostawania na terytorium [....] wynikał zaś z faktu, że testowana technologia była firmy n
W związku z powyższym, przez miesiąc zarząd Spółki nie funkcjonował, a w siedzibie Spółki ze względu na niezatrudnianie pracowników, nie było osoby uprawnionej do odbioru korespondencji. Spółka o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego oraz jego awizowaniu dowiedziała się dopiero w dniu otrzymania odpisu postanowienia Sądu z dnia[...],. o odrzuceniu skargi, tj. w dniu [...] r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do art. 87 § 2 tej ustawy, w piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto wniosek o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi (art. 87 § 1) i jednocześnie z jego wniesieniem należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 87 § 3).
Jak wynika z treści przywołanych powyżej przepisów, przywrócenie terminu może więc nastąpić jedynie wówczas, gdy spełnione zostały łącznie trzy przesłanki:
- 1) wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu,
- 2) zainteresowany uprawdopodobnił, że uchybił terminowi bez swojej winy,
- 3) dopełniona została czynność, dla której określony był termin.
Brak choćby jednej z tych przesłanek uniemożliwia przywrócenie terminu.
Z okoliczności rozpoznawanej sprawy wynika, że Spółka spełniła tylko dwa z powyższych warunków, a mianowicie złożyła swój wniosek w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia termin ([...] r. – data doręczenia postanowienia Sądu o odrzuceniu skargi, [...] r. – data złożenia wniosku) oraz dopełniła czynności, dla której określony był termin. Skarżąca nie uprawdopodobniła natomiast, że uchybienie terminu do uiszczenia wpisu nastąpiło bez jej winy.
Brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej stanowi konieczną a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu, spełnienia której można przyjąć jedynie wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody w dochowaniu terminu usunąć, nawet przy użyciu największego w danych okolicznościach wysiłku. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminowi zalicza się zaś, np.: przerwę w komunikacji, powódź, pożar. Przyczyną uchybienia terminu może być także choroba, ale tylko nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, bądź taka, której zaawansowanie uniemożliwia, a nie tylko utrudnia dokonanie czynności w terminie, istniejąca przez cały czas aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się bowiem, że podstawą uwzględnienia takiego wniosku nie może być ani ogólnie zły stan zdrowia (vide postanowienie SN z dnia 29 stycznia 2002 r., sygn. akt II UZ 90/01, Lex nr 81956), ani nawet zwolnienie lekarskie od pracy (vide wyrok NSA z dnia 4 listopada 1998 r., sygn. akt III SA 1243/97, Lex nr 36902).
Z kolei, ocena braku winy pozostaje w gestii Sądu, który dokonuje tej oceny, biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i mając na względzie także uchybienia spowodowane nawet lekkim niedbalstwem.
Strona skarżąca, jako niezawinione przez nią przyczyny uchybienia terminu do uiszczenia wpisu od skargi, wskazała nieodebranie przez Spółkę awizowanej przesyłki, zawierającej wezwanie do dokonania wskazanej czynności, spowodowane brakiem - przez okres jednego miesiąca - osoby uprawnionej do odbioru korespondencji. Osoby uprawnione, w okresie od [....] r. do [..] r., przebywały bowiem poza siedzibą Spółki: członek zarządu – E M pozostawał na zwolnieniu chorobowym, zaś drugi – R K znajdował się poza granicami Polski.
Zdaniem Sądu, podane przez Spółkę okoliczności nie pozwalają na uznanie, że uchybienie terminu do uiszczenia wpisu od skargi nastąpiło bez winy skarżącej. Żadna z podanych przyczyn nie nosi bowiem znamion zdarzenia nagłego, któremu strona nie była w stanie zapobiec przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, dokładając należytej staranności. Fakt, że obaj członkowie zarządu, w związku ze swoją długą nieobecnością, nie mieli wiedzy o przesyłce i dokonywanych awizach, świadczyć może natomiast o nieprawidłowościach organizacyjnych jednostki i braku należytej dbałości w prowadzeniu jej spraw. W przypadku bowiem, gdy w Spółce jedynymi osobami upoważnionymi do odbioru korespondencji są dwaj członkowie jej zarządu i gdy Spółka nie zatrudnia żadnych pracowników, w razie jednoczesnej dłuższej nieobecności obu z nich w siedzibie Spółki, powinni oni: bądź powiadomić Sąd o czasowej nieobecności, bądź wskazać inny adres do doręczeń, bądź to ustanowić pełnomocnika.
W przeciwnym wypadku muszą liczyć się z tym, iż doręczenie korespondencji na dotychczasowy adres Spółki może nastąpić w sposób zastępczy, uregulowany w art. 72 lub art. 73 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jak zaś wynika z akt sprawy, odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi został doręczony Spółce prawidłowo, w trybie określonym w art. 73 tej ustawy.
Z tych przyczyn, na podstawie art. 86 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak na wstępie.