Uzasadnienie
Z. P. B. "T. – B." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. S. pismem z dnia 28 czerwca 2014 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z dnia 30 maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do lipca i od września do grudnia 2008 r.
Pismem z dnia 15 lipca 2014 r. skarżąca złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, wskazując, iż wykonanie zaskarżonych decyzji przed rozpoznaniem prawidłowości ich podjęcia przez sąd administracyjny grozi wyrządzeniem Spółce znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Uzasadniając wniosek skarżąca podniosła, że w dniu 25 czerwca 2014 r. strona otrzymała trzy upomnienia wzywające ją do zapłaty łącznej kwoty [..] zł ([...]), która dotyczy spornego w niniejszej sprawie podatku VAT. Organ przesłał ww. upomnienia pomimo, iż zdawał sobie sprawę z faktu złożenia przez stronę odwołania, a następnie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Działania te, choć co do zasady nie są nieprawidłowe doprowadzić mogą do wyrządzenia stronie znacznej szkody, poprzez pozbawienie jej bieżących środków obrotowych, co doprowadzić mogłoby w konsekwencji do sytuacji, w której Spółka pozbawiona byłaby możliwości prowadzenia działalności operacyjnej. Przy znacznym obniżeniu środków obrotowych prowadzenie działalności przez stronę zwłaszcza w najlepszym okresie roku dla branży budowlanej jakim jest okres letni, spowoduje niemożliwość finansowania inwestycji. Skarżąca zwróciła również tym uwagę na specyfikę funkcjonowania rynku budowlanego, zgodnie z którą, to wykonawca zobowiązany jest do poniesienia kosztów wykonywanych prac, zaś zapłata uzyskiwana jest dopiero po zakończeniu procesu inwestycyjnego.
W takim przypadku brak środków na sfinansowanie prowadzonych robót, skutkować będzie albo ich niepodjęciem, albo niewykonaniem. W obu wskazanych przypadkach strona poniesie niepowetowaną szkodę, której nie da się nadrobić poprzez zwrot wyegzekwowanego podatku VAT i która sprowadzać się będzie do nieuzyskania zakładanych w danym roku obrotowym zysków. Co równie istotne, w przypadku branży budowlanej szczególnie istotnym jest wygenerowanie w okresie letnim jak największych dochodów, które pozwolą na względnie stabilne działanie w okresie zimowym.
Do wniosku strona dołączyła trzy kopie upomnień wystawionych przez Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w S. na łączną kwotę [...] zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje
Zgodnie z przepisem art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej zwana: "p.p.s.a."), wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, jak stanowi art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeśli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
Wskazać należy, że rozstrzygając w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd związany jest zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Są nimi niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody - i to nie każdej szkody, a jedynie znacznej - oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych od odwrócenia skutków, i to wnioskodawca - strona postępowania obciążona została obowiązkiem ich przedstawienia. Poprzez wyrządzenie znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Z kolei, trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się ponadto, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji powinien być wnikliwie oraz w odpowiedni sposób uzasadniony, a zawarta w nim argumentacja powinna być spójna, poparta faktami i odnoszącymi się do nich dowodami uzasadniającymi jego rozpoznanie. To strona powinna wskazać konkretny stan faktyczny oraz materiał dowodowy na jego poparcie (por. postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku z dnia 5 września 2008 r. sygn. akt II SA/Gd 652/08, LEX nr 477258). Twierdzenia strony winny zatem odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) i wyjaśniać na czym polega niebezpieczeństwo powstania kwalifikowanych skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., a także znajdować potwierdzenie w dokumentach źródłowych dotyczących jej sytuacji finansowej i majątkowej. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005 s. 166 -168).
Ponadto wniosek poparty zostać powinien stosownymi dokumentami potwierdzającymi okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Przy czym sąd administracyjny w razie braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też z powodu niedołączenia ich do wniosku nie jest uprawniony, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie do wzywania strony o ich przedstawienie. W przypadku bowiem wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje – jak choćby w ramach instytucji prawa pomocy – możliwości skorzystania z uzupełniającego postępowania dowodowego.
Ocena zaś, czy w danej sprawie zaistniały przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. należy do sądu, z tym, że w znacznym stopniu zależy od argumentacji przedstawionej przez stronę we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W judykaturze utrwalony jest już pogląd, zgodnie z którym, podmiot występujący o ochronę tymczasową nie może oczekiwać od sądu, aby ten, wyręczając go, niejako z urzędu poszukiwał usprawiedliwienia dla złożonego wniosku. Brak należytego uzasadnienia żądania o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wyklucza dokonywanie jego merytorycznej oceny (por. postanowienia NSA: z dnia 25 kwietnia 2012 r., II FSK 498/12; z dnia 10 maja 2011 r., II FZ 106/11;z dnia 9 września 2011 r., II FSK 1501/11; z dnia 28 września 2011 r., I FZ 219/11 i z dnia 26 listopada 2007 r., II FZ 338/07).
W ocenie Sądu, żądanie skarżącej Spółki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jak i decyzji pierwszoinstancyjnej nie zasługuje na uwzględnienie.
Zdaniem Sądu, argumentacja przedstawiona przez stronę jest niewystarczająca do uznania, że w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności uzasadniające możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przede wszystkim we wniosku nawet pobieżnie nie opisano aktualnej sytuacji ekonomicznej Spółki. Ograniczono się tylko do stwierdzenia, że wykonanie decyzji może doprowadzić do wyrządzenia szkody poprzez pozbawienie bieżących środków obrotowych, co mogłoby doprowadzić w konsekwencji do sytuacji, w której Spółka pozbawiona byłaby możliwości prowadzenia działalności operacyjnej w najlepszym okresie roku dla branży budowlanej. Na poparcie tych twierdzeń nie przedstawiła jednak żadnych dowodów, wskazując jedynie łączną kwotę wynikającą z wystawionych upomnień.
Uznać zatem należy, że strona nie udokumentowała w żaden sposób aktualnej sytuacji majątkowej Spółki i ewentualnego wpływu na tą sytuację wykonania zaskarżonej decyzji jak i decyzji organu pierwszej instancji, co dopiero umożliwiłoby Sądowi określenie prawdopodobieństwa wystąpienia zdarzeń określonych w art. 63 § 1 p.p.s.a.
W tym miejscu podkreślić wypada, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pociąga za sobą dolegliwość finansową, rodząc określony skutek w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia, nie oznacza to jednak, że zawsze w takiej sytuacji należy zastosować wyjątkowe rozwiązanie prawne, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Skarżąca Spółka we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie wykazała spełnienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Do akt sprawy nie złożono żadnych dowodów obrazujących stan finansowy i majątkowy strony skarżącej, które pozwoliłyby Sądowi na dokonanie oceny faktycznego wpływu wykonania zaskarżonej decyzji na możliwość wyrządzenia stronie skarżącej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Zatem, ewentualne uwzględnienie wniosku mogłoby nastąpić jedynie wówczas, gdyby wskazano w nim konkretne okoliczności odnoszące się do aktualnej sytuacji finansowej Spółki, które dawałyby podstawy do stwierdzenia, że w przypadku egzekucji należności dojdzie do realizacji przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a.
Reasumując, po zbadaniu całokształtu okoliczności sprawy należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, bowiem twierdzenia strony winny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jej sytuacji finansowej i majątkowej, skarżąca nie wskazała jednak jaka jest jej sytuacja finansowa, a tym samym nie jest możliwa ocena, w jaki sposób uiszczenie określonego decyzjami podatku od towarów i usług mogłoby wpłynąć na kondycję finansową skarżącej Spółki.
Mając na uwadze wskazane okoliczności, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., Sąd postanowił, jak w sentencji.