Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w S. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. w przedmiocie oddalenia skargi K. Z. (dalej: "Zobowiązany", "Skarżący") na czynność egzekucyjną związaną z zajęciem wynagrodzenia za pracę (zawiadomienie nr [...] z dnia [...] r.) w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym wobec zobowiązanego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] r. nr [...] wystawionego przez P.P. S.A.
Zaskarżone postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. (organ egzekucyjny) wszczął postępowanie egzekucyjne wobec K. Z. (zobowiązany), na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] r. nr [...] wystawionego przez P. P. S.A. (wierzyciel). Obowiązek objęty ww. tytułem dotyczy zaległości z tytułu opłaty abonamentowej rtv za okres od stycznia 2011 r. do września 2015 r.
Organ egzekucyjny, zawiadomieniem z dnia 18.04.2016 r. nr [...] dokonał zajęcia wynagrodzenia za pracę u pracodawcy zobowiązanego – P. P. w T. (dłużnik zajętej wierzytelności). Zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisem tytułu wykonawczego doręczono Zobowiązanemu 22.04.2016 r. Dłużnik zajętej wierzytelności potwierdził odbiór zawiadomienia w dniu 21.04.2016 r.
Pismem z dnia 6.05.2016 r. Zobowiązany, reprezentowany przez pełnomocnika, złożył na podstawie art. 54 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2016 r. poz. 599, zwanej dalej: "u.p.e.a.") skargę na czynność egzekucyjną zajęcia wynagrodzenia za pracę, wnosząc o uchylenie zaskarżonej czynności. Skarżąc czynność pełnomocnik zarzucił wykonanie jej z naruszeniem art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. tj. realizację pomimo przedawnienia zobowiązania oraz nieistnienia obowiązku.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] oddalił skargę Zobowiązanego. Organ uznał, że zaskarżona czynność została dokonana zgodnie z przepisami u.p.e.a.
W zażaleniu na ww. postanowienie organu egzekucyjnego, powołując się na te same okoliczności co w skardze z dnia 06.05.2016 r., Zobowiązany zarzucił postanowieniu naruszenie:
- - art. 15 § 1 w związku z art. 33 pkt 7 i art. 34 § 4 u.p.e.a. oraz § 13 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22.11.2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji;
- - art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. poprzez nieodniesienie się do zarzutu nieistnienia obowiązku objętego spornymi tytułami wykonawczymi.
Złożył w zażaleniu wniosek o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o umorzenie postępowania egzekucyjnego.
W uzasadnieniu wskazał, iż postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte bez uprzedniego doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. Zdaniem strony nie było żadnych podstaw do wystawienia tytułu wykonawczego.
Dyrektor Izby Skarbowej w S. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu wyjaśnił m. in., powołując się na pogląd orzecznictwa, że skarga na czynności egzekucyjne, zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a., służy kontroli prawidłowości stosowania w tym postępowaniu czynności egzekucyjnych, które zmierzają do bezpośredniego wyegzekwowania należności. Skoro czynnościami takimi stosownie do art. 1a pkt 2 u.p.e.a. są wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego, to ocenie, w ramach skargi na czynność egzekucyjną, podlegają działania organu egzekucyjnego, który na zlecenie wierzyciela ma obowiązek egzekwować należność wskazaną przez niego w tytule wykonawczym. W ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić kwestie formalnoprawne, które odnoszą się do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora w oparciu o przepisy regulujące sposób i formę dokonania tych czynności.
Nie jest zatem możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego. Zwrócił uwagę, że skarga na czynność egzekucyjną nie może dotyczyć przypadków, które mogą być przedmiotem np. zgłoszenia zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a. W postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do czynności egzekucyjnych dokonanych przez organ egzekucyjny.
Organ ten podzielił stanowisko Naczelnika Urzędu Skarbowego w G., zgodnie z którym wskazywane przez pełnomocnika kwestie dotyczące nieistnienia obowiązku, braku doręczenia zobowiązanemu upomnienia, nie mogą być podstawą wniesienia skargi, o której mowa w art. 54 u.p.e.a., gdyż nie dotyczą one sposobu i formy dokonania czynności egzekucyjnej jaką było zajęcie wynagrodzenia za pracę. Podlegają one rozstrzygnięciu na mocy art. 34 u.p.e.a.
Dyrektor ocenił sposób i formę dokonanej czynności egzekucyjnej (zajęcie wynagrodzenia za pracę) pod względem zgodności z prawem i nie stwierdził w tym zakresie nieprawidłowości, ani naruszenia prawa przez organ egzekucyjny.
Organ ten stwierdził, że z analizy materiału dowodowego zebranego w przedmiotowej sprawie wynikało, że wszystkie wymogi formalne wymienione w art. 72 u.p.e.a. zostały przez organ egzekucyjny spełnione.
Dodatkowo organ odwoławczy wyjaśnił, że zgłoszone przez Zobowiązanego zarzuty nieistnienia obowiązku i braku doręczenia upomnienia były przedmiotem odrębnie toczącego się postępowania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. w trybie określonym w art. 34 § 1 u.p.e.a. oraz że wniesienie zarzutów skutkowało zawieszeniem przedmiotowego postępowania egzekucyjnego.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skardze na opisane wyżej postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S., Skarżący, reprezentowany przez adwokata, zarzucił naruszenie:
- I. przepisów postępowania (mające istotny wpływ na wynik sprawy), tj.:
- 1) naruszenie art. 7, 77 § 1 i art. 80 kpa, 85 kpa polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpoznaniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym ustalenia czy K. Z. ma telewizor;
- 2) art. 10 kpa poprzez niezawiadomienie przez organ o zamiarze zakończenia postępowania i zgromadzeniu nowych dowodów tj. rzekomego zawiadomienia;
- II. przepisów prawa materialnego, tj. art. 2 ust. 2 ustawy abonamentowej, poprzez oparcie rozstrzygnięcia na domniemaniu faktycznym sprawności odbiornika rtv.
Skarżący wskazał, że zaskarżone postanowienie narusza jego interes prawny albowiem wykonanie postanowienia doprowadzi do wyegzekwowania należności, do których egzekwowania nie ma żadnych podstaw.
Mając na uwadze powyższe, złożył wniosek o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną wykazało, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Jak wynika z akt sprawy Skarżący, niezależnie od złożonych w dniu 29 kwietnia 2016 r. zarzutów egzekucyjnych w trybie art. 34 u.p.e.a., złożył w piśmie z dnia 6 maja 2016 r. skargę na czynność egzekucyjną - zajęcie wynagrodzenia za pracę w trybie art. 54 u.p.e.a., powielając zarzuty podniesione w zarzutach egzekucyjnych.
Przypomnieć w tym miejscu wypada, że zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora wszczyna postępowanie, którego celem jest zbadanie prawidłowości dokonania przez ten organ egzekucyjny lub egzekutora konkretnej czynności egzekucyjnej zmierzającej do zastosowania lub zrealizowania określonego środka egzekucyjnego. Skarga, o której mowa w art. 54 u.p.e.a. służy zatem zaskarżaniu czynności o charakterze wykonawczym (zob. Dariusz Jankowiak w: Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - Komentarz 2005, wyd. Unimex, Wrocław 2005 r., s. 390) i ma za zadanie chronić zobowiązanego przed naruszeniami przepisów postępowania egzekucyjnego ze strony organu egzekucyjnego lub egzekutora wykonującego konkretną czynność.
Jej istota sprowadza się do zarzutów formalnoprawnych odnoszących się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora. Przewidziane art. 54 § 1 u.p.e.a. prawo zobowiązanego złożenia skargi na tę czynność ograniczać się musi do jedynie określonych, faktycznych działań organu egzekucyjnego lub niezaskarżalnych zażaleniem aktów wiedzy lub woli tego organu.
W ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić jedynie zarzuty wiążące się bezpośrednio z zaskarżoną czynnością.
Jak słusznie wskazał organ w zaskarżonym postanowieniu, wniesiona skarga tego warunku nie spełniała. Skarżący podniósł w niej kwestie związane z nieistnieniem obowiązku oraz niedoręczeniem upomnienia, które to kwestie nie mogą być podstawą wniesienia skargi, o której mowa w art. 54 u.p.e.a., gdyż nie dotyczą one sposobu i formy dokonania czynności egzekucyjnej, jaką było wynagrodzenie za pracę.
W takim stanie skarga na wskazaną czynność egzekucyjną nie znajduje żadnego uzasadnienia, a zarzuty naruszenia art. 7, 10, 77 §1 i art. 80 kpa, art. 85 kpa poprzez niewyczerpujące zabranie i rozpoznanie całego materiału dowodowego i niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy są, w ocenie Sądu, całkowicie bezzasadne. Za nieuzasadniony uznano też zarzut naruszenia przepisu art. 2 ust. 2 "ustawy abonamentowej".
Według treści przepisu art. 1a pkt 2 u.p.e.a. pod pojęciem czynności egzekucyjnej należy rozumieć wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania środka egzekucyjnego. Działania, o których stanowi ten przepis, obejmują działania faktyczne oraz oświadczenia woli lub wiedzy organu egzekucyjnego, od których nie przysługuje żaden środek zaskarżenia. Z kolei środek egzekucyjny w postępowaniu egzekucyjnym to konkretne narzędzie, przy użyciu którego dokonuje się egzekucji. Stosownie do art. 1a pkt 12 u.p.e.a. środki egzekucyjne dzieli się na te, które znajdują zastosowanie przy egzekucji należności pieniężnych i na te dla obowiązków o charakterze niepieniężnym. Jednym ze środków egzekucyjnych z grupy pierwszej dotyczącej należności pieniężnych jest m.in. egzekucja z wynagrodzenia za pracę.
Tym samym należy stwierdzić, że przewidziane art. 54 § 1 u.p.e.a. prawo Zobowiązanego do złożenia skargi na tę czynność ograniczać się musi do jedynie określonych, faktycznych działań organu egzekucyjnego lub niezaskarżalnych zażaleniem oświadczeń woli lub wiedzy organu egzekucyjnego. Skarżąca nie przedstawiła żadnego zarzutu dotyczącego tej czynności.
Odnosząc się do zarzutów Skarżącego, dotyczących nieistnienia obowiązku i niedoręczenia upomnienia, należy stwierdzić, że te zarzuty pozostają poza przedmiotem postępowania prowadzonego w oparciu o art. 54 p.p.s.a.
Zgłoszone zarzuty Zobowiązanego dotyczące nieistnienia obowiązku i braku doręczenia upomnienia są przedmiotem odrębnie toczącego się postępowania w sprawie zarzutów, co wynika z zaskarżonego postanowienia i czego Skarżący nie kwestionuje. W ramach rozpoznania skargi na czynności egzekucyjne wykluczona była możliwość konkurencyjnej oceny kwestii rozstrzyganych w odrębnym postępowaniu.
Analiza akt administracyjnych wykazuje, że działania organu były zgodne z prawem, a zaskarżona czynność egzekucyjna przeprowadzona została zgodnie z obowiązującymi w tej mierze przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w tym zgodnie z treścią art. 7 i art. 1a pkt 12a u.p.e.a. (zastosowano środek egzekucyjny przewidziany w ustawie) oraz zgodnie z art. 72 § 2 u.p.e.a. (sposób i chwila dokonania zajęcia wynagrodzenia za pracę). Organ egzekucyjny dokonujący tej czynności był do niej upoważniony w świetle treści art. 19 § 1 u. p. e. a.
W tym stanie rzeczy uznając postanowienie za prawidłowe, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.