Uzasadnienie
Decyzjami z dnia [...] r. i z dnia [...] r., o numerach [...] i [...], Dyrektor Urzędu Celnego objął procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym sprowadzoną z Niemiec przez spółkę cywilną "M." odzież używaną i określił dług celny według obniżonej stawki celnej, określonej dla towarów pochodzących z państw członkowskich Unii Europejskiej. Wobec faktu, iż pismem z dnia [...] r. niemieckie władze celne poinformowały, że sprowadzona odzież używana nie ma statusu towarów pochodzących z Unii Europejskiej, Dyrektor Urzędu Celnego po wznowieniu postępowania decyzją z dnia [...] r. uchylił wymienione wyżej decyzje z dnia [...] r. i z dnia [...] r. w części dotyczącej zastosowania obniżonej stawki celnej oraz związanej z tym kwoty długu celnego i ponownie określił kwotę długu celnego przyjmując do jej wymiaru stawkę autonomiczną (60 %). Po rozpatrzeniu sprawy w wyniku wniesionego przez wspólników s. c. "M." odwołania Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Oddalając skargę na wymienioną wyżej decyzję Prezesa GUC, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 08.07.2004 r. sygn. akt SA/Sz 727/02 stwierdził, że nie zachodzą podstawy do uznania, iż nie odpowiada ona przepisom prawa. W uzasadnieniu wyroku stwierdzono także, iż nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 65 § 5 Kodeksu celnego na skutek doręczenia stronie decyzji organu I instancji po upływie trzech lat od przyjęcia zgłoszenia celnego z dnia [...] r. Sąd uznał bowiem, że doręczenie nastąpiło w sposób zastępczy z dniem [...] r., tj. z upływem 7-dniowego terminu przechowywania pisma w urzędzie pocztowym w warunkach określonych w art. 150 § 1 Ordynacji podatkowej.
Ponadto, odnosząc się do argumentacji skargi, w której w powołaniu na pogląd prawny wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu sygn. akt. 31 SA/Wr 4181/02, wyrażono przekonanie, że trzyletni termin z art. 65 § 5 Kodeksu celnego po upływie którego nie może być wydana decyzja o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe miał dotyczyć także decyzji organu odwoławczego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie stwierdził, iż poglądu tego nie podziela, bowiem zarówno wykładnia językowa jak i celowościowa prowadzą do wniosku, że jest to termin do wydania decyzji w I instancji.
Powyższy wyrok został zaskarżony skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze kasacyjnej spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie, zarzucając wyrokowi:
- 1) naruszenie prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 3 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przez wadliwe przeprowadzenie kontroli legalności decyzji administracyjnej, na skutek błędnej wykładni art. 150 § 2 in fine Ordynacji podatkowej, co doprowadziło do niestwierdzenia wady zaskarżonej decyzji polegającej na utrzymaniu w mocy decyzji I instancji wydanej "po upływie terminu przedawnienia administracyjnoprawnego",
- 2) naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 65 § 5 w zw. z art. 65 § 4 Kodeksu celnego, przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że termin trzyletni określony w pierwszym z przepisów nie dotyczy decyzji odwoławczych, a odnosi się jedynie do decyzji I instancji.
W skardze kasacyjnej zarzucono także naruszenie przepisów art. 230 § 4 w zw. z 230 § 1 Kodeksu celnego przez ich niezastosowanie. Zdaniem skarżących zastosowanie tych przepisów "skutkowałoby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji, ponieważ dług celny co do części spornego towaru objętego niniejszą sprawą powstał w dniu [...] r., Stronę zaś powiadomiono o domiarze długu celnego nie wcześniej niż w dniu [...] r."
Wyrokiem z dnia 20.12.2004 r. sygn. akt GSK 1186/04 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie - uwzględniając skargę kasacyjną M. P., I. P. i M. S. (wspólników Spółki cywilnej "M.") od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 08.07.2004 r. sygn. akt SA/Sz 727/02 - uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej oddalenia skargi na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...] r. Nr [...] w części utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego z dnia [...] r. Nr [...] w części uchylającej decyzję Dyrektora Urzędu Celnego z dnia [...] r. Nr [...] r. oraz określającej kwotę długu celnego i w tym zakresie sprawę przekazał do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie. W pozostałym zakresie postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym zostało umorzone - wobec cofnięcia skargi kasacyjnej w części dotyczącej zgłoszenia celnego SAD nr [...] z dn. [...] r.
W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że doręczenie zastępcze jest dokonane skutecznie, gdy spełnia wszystkie prawne wymogi wynikające z art. 150 Ordynacji podatkowej, w brzmieniu obowiązującym w dacie doręczenia. Musi więc zachodzić niemożność doręczenia w trybie art. 148 § 1 lub 149 Ordynacji, pismo winno być złożone na 7 dni w urzędzie pocztowym, a zawiadomienie o pozostawieniu pism - umieszczone na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swe czynności zawodowe. Na znajdującym się w aktach sprawy dowodzie doręczenia przesyłki listowej nr [...] nie wypełniono druku dotyczącego doręczenia (niedoręczenia) przesyłki, nie podano czy i gdzie przesyłka została złożona ani tego, czy i gdzie pozostawiono zawiadomienie. Wbrew ustaleniom przyjętym przez Sąd I instancji brak jest - na obecnym etapie bez ewentualnego przeprowadzenia postępowania dowodowego na okoliczność spełnienia przez pocztę wymagań doręczenia zastępczego - podstaw do przyjęcia, iż nastąpiło prawidłowe doręczenie zastępcze.
Ma to taki skutek, że w sytuacji braku prawidłowego doręczenia zastępczego datę doręczenia decyzji I instancji stanowiłaby późniejsza data doręczenia faktycznego, tj. dzień [...] r. (k. [...] akt. adm.).
Ponadto, Naczelny Sąd Administracyjny podzielił pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, iż trzyletni termin przedawnienia orzekania w sprawie o uznanie zgłoszenia celnego za prawidłowe bądź nieprawidłowe, liczony od daty przyjęcia zgłoszenia celnego, a określony w art. 65 § 5 Kodeksu celnego, dotyczy wydania (w tym i doręczenia) decyzji I instancji. W tym kontekście prawidłowe ustalenie daty doręczenia stronie decyzji I instancji ma więc istotne znaczenie dla sprawy i może wpływać na jej wynik, jeśli zważyć na datę przyjęcia zgłoszeń celnych. Wobec wykazania, że zaskarżony wyrok wydany został z uchybieniami procesowymi wskazanymi wyżej, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że niecelowe byłoby odnoszenie się do zarzutów naruszenia prawa materialnego. Zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego mogą być bowiem właściwie zbadane i ocenione dopiero na tle prawidłowo ustalonego stanu faktycznego.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził także, iż powyższe rozważania nie odnoszą się do tej części wyroku Sądu I instancji w odniesieniu do której skarga kasacyjna została cofnięta, bowiem w tym zakresie Sąd postanowił o umorzeniu postępowania na mocy art. 161 § 1 pkt. 1 w zw. z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej w skrócie: "p.s.a.".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje:
Rozpoznając sprawę w związku z uchyleniem przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku Sądu I instancji i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że w myśl art. 190 zd. pierwsze p.s.a. "sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny".
W związku z treścią wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego uznać należy, że zaskarżona decyzja w części opisanej w tym wyroku nie odpowiada prawu, a dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy niezbędne jest podjęcie dodatkowych czynności w celu wyjaśnienia kwestii związanych z doręczeniem decyzji Dyrektora Urzędu Celnego z dnia [...] r. Nr [...]. Ustalenie daty prawidłowego doręczenia tej decyzji ma istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia, z uwagi na przepis art. 65 § 5 Kodeksu celnego, w myśl którego decyzja organu celnego o uznaniu zgłoszenia celnego za prawidłowe albo o uznaniu zgłoszenia za nieprawidłowe w całości lub części "nie może zostać wydana, jeżeli upłynęły 3 lata od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego". Wobec faktu, że decyzja ta, w części która była przedmiotem rozstrzygnięcia przez Sąd, dotyczy zgłoszenia celnego nr [...] z dnia [...] r., niezbędne jest ustalenie, czy została ona prawidłowo doręczona stronie przed upływem podanego wyżej okresu.
Uznając w związku z powyższym, że zaskarżona decyzja w części opisanej w wyroku wydana została bez należytego wyjaśnienia sprawy, a więc z naruszeniem przepisów postępowania (art. 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej) w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy - orzec należało jak w sentencji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.s.a.)
O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152, a o kosztach postępowania - na podstawie art. 200 p.s.a.