Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 6 marca 2014 r., sygn. akt I SA/Sz 889/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę A. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 5 czerwca 2013 r., nr [...], w przedmiocie umorzenia zaległości w podatku od spadków i darowizn.
W przedmiotowej sprawie w imieniu A. P. występował ustanowiony przez niego pełnomocnik, tj. matka Skarżącego – B. P..
Na wniosek złożony przez pełnomocnika Skarżącego, Sąd sporządził odpis powyższego wyroku oraz jego uzasadnienie i doręczył je pełnomocnikowi w dniu 18 kwietnia 2014 r. wraz z pouczeniem o trybie i terminie wniesienia środka odwoławczego od przedmiotowego orzeczenia.
W dniu 18 maja 2014 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wpłynęła sporządzona własnoręcznie przez B. P. skarga kasacyjna od opisanego powyżej wyroku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje:
Zgodnie z art. 173 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej "P.p.s.a.", od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.
Stosownie do brzmienia art. 175 § 1 P.p.s.a., zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest, że skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego. Wyjątki od tej zasady zostały wskazane w art. 175 § 2 i § 3 P.p.s.a. Z przepisów tych wynika, że wymogu sporządzenia skargi kasacyjnej przez adwokata lub radcę prawnego nie stosuje się, jeżeli skargę kasacyjną sporządza sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem albo jeżeli skargę kasacyjną wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Skarga kasacyjna może też być sporządzona przez doradcę podatkowego i rzecznika patentowego, ale tylko w określonych kategoriach spraw, tj. przez doradcę podatkowego – w sprawach obowiązków podatkowych i celnych oraz w sprawach egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami, natomiast przez rzecznika patentowego – w sprawach własności przemysłowej.
Sporządzenie skargi kasacyjnej przez osoby wymienione w treści art. 175 P.p.s.a. z zachowaniem określonych w tym przepisie wymogów jest zatem warunkiem koniecznym dopuszczalności tego środka zaskarżenia.
Z kolei, w myśl art. 178 P.p.s.a, wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie.
Podkreślić trzeba, że przewidziany w art. 175 § 1 P.p.s.a. wymóg sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika, jakim jest radca prawny lub adwokat, stanowi tzw. przymus adwokacki, który ma na celu zapewnienie, by skarga kasacyjna charakteryzowała się odpowiednim poziomem merytorycznym i formalnym. Od adwokata lub radcy prawnego można bowiem wymagać znajomości przepisów prawa obowiązujących w postępowaniu sądowym, w szczególności wysokich wymogów formalnych, które musi spełniać skarga kasacyjna. Przy czym, przez "sporządzenie skargi kasacyjnej przez adwokata lub radcę prawnego" należy rozumieć jej napisanie i podpisanie przez takiego profesjonalnego pełnomocnika (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 września 2010 r., sygn. akt II FZ 469/10, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://cbois.nsa.gov.pl).
Natomiast niedochowanie tego wymogu, np. poprzez sporządzenie skargi kasacyjnej przez samą stronę nieposiadającą kwalifikacji, o których mowa wyżej, czyni tę skargę niedopuszczalną. Nie jest to przy tym taki brak formalny skargi, do którego usunięcia Sąd ma obowiązek wezwać stronę. Niesporządzenie skargi kasacyjnej przez jedną z osób wskazanych w art. 175 P.p.s.a. jest bowiem brakiem skargi, który nie podlega uzupełnieniu w trybie określonym w art. 49 P.p.s.a. i powoduje odrzucenie skargi kasacyjnej na podstawie art. 178 P.p.s.a. bez jej merytorycznego rozpoznania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 grudnia 2013 r., sygn. akt II FZ 1082/13, dostępne w CBOSA).
Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy, Sąd zważył, że odpis wyroku z uzasadnieniem doręczono pełnomocnikowi Skarżącego wraz z pouczeniem o konieczności sporządzenia skargi kasacyjnej przez podmioty, o których mowa w art. 175 § 1 i § 3 P.p.s.a., oraz że skarga kasacyjna została napisana i podpisana osobiście przez pełnomocnika Skarżącego – B. P.. Z akt sprawy nie wynika zaś, aby była ona adwokatem, radcą prawym lub doradcą podatkowym, bądź spełniała inne wskazane wyżej kryteria zawodowe. Wniesiona skarga kasacyjna jest zatem obarczona wadą, która czyni ten środek odwoławczy niedopuszczalnym.
W tym stanie sprawy, na podstawie art. 178 w zw. z art. 175 § 1 P.p.s.a., Sąd orzekł jak na wstępie.