Uzasadnienie
Burmistrz P. Z. decyzją z dnia [...] r. określił podatnikowi [...]. z siedzibą w W. wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2005 w kwocie [...] zł. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia powołano przepisy art. 2, art. 3 ust. 1, art. 4, art. 5 i art. 6 ust. 9 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (dalej: u.p.o.l.) oraz uchwałę Rady Miejskiej w P. –Z. Nr XIV/128/2003 z dnia 26 listopada 2003 r. w sprawie wysokości stawek podatku od nieruchomości.
W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy wskazał, że podatnik nieprawidłowo zastosował zwolnienie od podatku od nieruchomości przewidziane w art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. od budowli kolejowej na linii P. – S. wraz z zajętym przez nią gruntem. Organ ustalił bowiem, że ten odcinek linii kolejowej został zlikwidowany uchwałą zarządu [...] z dnia 18 września 2001 r. nr [...] i nie jest wykorzystywany do wykonywania przewozów osób lub rzeczy dla potrzeb publicznego transportu kolejowego. Ponadto organ wskazał, że ten odcinek linii kolejowej znajduje się w stanie kompletnej ruiny i degradacji i nie jest możliwe dokonywanie przewozów (brak podkładów kolejowych, fragmentów szyn, porośnięte w pasie torów kilkuletnie drzewa).
W odwołaniu od tej decyzji, Spółka zarzuciła naruszenie przepisów art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. oraz art. art. 120, 121, i 122 ustawy Ordynacja podatkowa (dalej: O.p.).
W wyniku rozpoznania odwołania Spółki, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] nr [...] uchyliło decyzję organu I instancji i określiło Spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2005 r. na kwotę [...] zł, uznając, że zarzut Spółki, co do nieprawidłowego opodatkowania gruntów pozostałych, będących w posiadaniu innego podmiotu, tj.[...], jest w pełni uzasadniony. Organ odwoławczy nie podzielił natomiast zasadności zarzutów i argumentacji odwołania, co do zwolnienia ustawowego od podatku przewidzianego w art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. Organ wskazał, że z chwilą likwidacji linii kolejowej, przestała istnieć całość techniczno-użytkowa wraz z instalacjami i urządzeniami, służąca do ruchu pojazdów kolejowych, organizacji i sterowania tym ruchem, umożliwiająca dokonywanie przewozów osób lub rzeczy - wykorzystywana wyłącznie na potrzeby transportu kolejowego, która objęta jest zwolnieniem ustawowym, a także zajęte pod nie grunty.
Według organu, budowlą taką była linia kolejowa, o jakiej mowa jest w ustawie z 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym. Jeśli linia kolejowa została zlikwidowana, oznacza to, że przestała istnieć jako budowla i nie mogła być objęta zwolnieniem podatkowym z art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., niezależnie od jej stanu technicznego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu podatkowego I instancji, zarzucając naruszenie przepisu art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., poprzez obciążenie podatkiem od nieruchomości gruntów i budowli podlegających zwolnieniu od podatku, oraz naruszenie art. 122 i art. 187 § 1 i 3 O.p., przez nienależyte ustalenie stanu faktycznego i prawnego sprawy oraz wskazanie mylnego uzasadnienia prawnego i podstawy prawnej decyzji. Spółka nie podzieliła stanowiska organów podatkowych, że uchwała zarządu [...] o likwidacji linii kolejowej spowodowała, iż linia ta przestała istnieć jako budowla kolejowa i nie była objęta zwolnieniem z art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., a jej stan techniczny nie ma znaczenia. Skarżąca ponowiła argumentację odwołania, że w 2004 r. linia kolejowa była w dobrym stanie technicznym i nadawała się do wykonywania przewozów, a ponadto wskazała, że Urząd [...] podejmuje różne działania w celu reaktywacji tej linii.
W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi.
Wyrokiem z dnia 16 września 2010 r. w sprawie I SA/Sz 281/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił. Sąd za trafne uznał stanowisko organu odwoławczego, zgodnie z którym likwidacja linii kolejowej lub jej odcinka dokonana w trybie art. 6 ust. 1 ustawy z 27 czerwca 1997 r. o transporcie kolejowym, stanowiła trwałe uniemożliwienie dokonywania przewozu osób lub rzeczy, w rozumieniu art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. Pozostałe dwie przesłanki konieczne do zwolnienia podatkowego, to przeznaczenie budowli do ruchu pojazdów kolejowych oraz faktyczne wykorzystywanie budowli kolejowych wraz z instalacjami i urządzeniami wyłącznie na potrzeby publicznego transportu kolejowego.
Wobec tego Sąd uznał, że skoro część linii kolejowej na odcinku P. – S. została zlikwidowana na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym uchwałą zarządu [...] nr [....] z dnia 18 września 2001 r., to wystąpiło trwałe uniemożliwienie dokonywania przewozu, co oznacza, że budowla kolejowa nie podlega zwolnieniu podatkowemu określonemu w art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. Ponadto wskazano, że stan techniczny budowli był bez znaczenia.
W wyniku uwzględnienia skargi kasacyjnej Spółki od powyższego wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 2 sierpnia 2012 r. w sprawie II FSK 2576/10 uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu. Uzasadniając takie rozstrzygnięcie Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej wykładni art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. w brzmieniu obowiązującym w 2005 r., bowiem likwidacja linii kolejowej w trybie art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. Nr 96, poz. 591 ze zm.) stanowiła trwałe uniemożliwienie dokonywania przewozu osób lub rzeczy w rozumieniu art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., co skutkowało brakiem przesłanek do zastosowania zwolnienia podatkowego.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał jednak, że przedmiotem sprawy jest określenie zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2005 r., a nie kwalifikacja czy istnieją przesłanki do zastosowania przedmiotowego zwolnienia podatkowego w podatku od nieruchomości. W związku z tym, za uzasadniony uznał zarzut naruszenia art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. przez opodatkowanie budowli związanych ze zlikwidowaną linią kolejową. Sąd pierwszej instancji nie odniósł się do sformułowanych w tym zakresie zarzutów skargi. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Budowle bądź ich części stanowią obiekt przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości o ile spełnią kryteria wymienione w definicji zawartej w art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. oraz o ile związane są z działalnością gospodarczą.
Zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l., budowlą jest obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, a także urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów prawa budowlanego związane z obiektem budowlanym, które zapewnia możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Zgodnie z definicją zawartą w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., budowla związana z prowadzeniem działalności gospodarczej to budowla będąca w posiadaniu przedsiębiorcy, chyba że nie jest i nie może być wykorzystywana do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.
W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Sąd pierwszej instancji nie dokonał kontroli zaskarżonej decyzji w aspekcie przedmiotu sprawy – określenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2005 r. Jednym z elementów konstrukcji podatku jest przedmiot opodatkowania, definiowany jako zachowanie (stan) podmiotu podatkowego i obiekt tego zachowania (stanu). Prawidłowe określenie zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości nie jest możliwe bez dokonania ustaleń w zakresie przedmiotu opodatkowania, zatem okoliczność istnienia bądź nieistnienia budowli w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych uznać należy za istotną przy określaniu zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny u z n a ł, co następuje:
Na wstępie należy zauważyć, że zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej: p.p.s.a.: "Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.".
Dokonując ponownego rozpoznania sprawy, Sąd związany był więc wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w ww. wyroku z 2 sierpnia 2012 r. Mając to na względzie, niezbędne było uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w celu uwzględnienia wykładni prawa zawartej w tym wyroku.
Dla określenia przedmiotowego zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2005 r., przedwczesne było uznanie, że zlikwidowana linia kolejowa stanowi budowlę, podlegającą opodatkowaniu na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. W myśl tego przepisu, opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają "budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej". Wskazać jednak należy, że budowle bądź ich części stanowią obiekt przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości o ile spełnią kryteria wymienione w definicji zawartej w art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. oraz o ile związane są z działalnością gospodarczą. Zgodnie bowiem z art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l., "budowlą jest obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, a także urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów prawa budowlanego związane z obiektem budowlanym, które zapewnia możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem".
Zgodnie z definicją zawartą w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., budowla związana z prowadzeniem działalności gospodarczej to budowla będąca w posiadaniu przedsiębiorcy, "chyba że nie jest i nie może być wykorzystywana do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych".
Prawidłowe określenie przedmiotowego zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości nie jest więc możliwe bez dokonania ustaleń w zakresie przedmiotu opodatkowania, w szczególności bez ustalenia, czy w roku podatkowym 2005 zlikwidowana linia kolejowa P. – S. stanowiła budowlę w rozumieniu przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz czy względy techniczne istniejące w tym roku pozwalały na jej wykorzystywanie do prowadzenia działalności gospodarczej.
W ponownym rozpoznaniu sprawy podatkowej należy dokonać takich ustaleń, przy uwzględnieniu przedstawionej wyżej oceny prawnej.
Uznając zatem, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa procesowego (art. 122 i art. 187 § 1 O.p.), mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzeczono o uchyleniu tej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
O niewykonywaniu zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a., a o kosztach postępowania sądowego na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.