Uzasadnienie
K. J. w dniu 26 sierpnia 2011 r. (data nadania w placówce pocztowej) za pośrednictwem Dyrektora Izby Celnej w S., wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję tego organu z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług.
W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że w dniu [...] r., tj. w dacie doręczenia mu tytułów wykonawczych, dowiedział się o wydaniu przez Dyrektora Izby Celnej w S. decyzji z dnia [...] r., doręczonej jego pełnomocnikowi, który nie poinformowała go o tym fakcie. Dalej skarżący wskazał, że w związku z powyższym nie mógł podjąć się obrony swoich praw, a udzielone pełnomocnictwo zostało cofnięte w dniu 22 sierpnia 2011 r.
W odpowiedzi na wniosek Dyrektor Izby Celnej w S. wniósł o jego oddalenie uznając, że nie zachodzi przesłanka braku winy skarżącego w uchybieniu terminu do wniesienia skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje:
W myśl art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej w skrócie p.ps.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócić termin. Wniosek o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi (art. 87 § 1 p.p.s.a.), przy czym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Jednocześnie wraz z wnioskiem należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 87 § 3 p.p.s.a.).
Stosownie do treści przywołanych powyżej przepisów, przywrócenie terminu może więc nastąpić jedynie wówczas, gdy spełnione zostały łącznie trzy przesłanki:
- 1) wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi,
- 2) zainteresowany uprawdopodobnił, że uchybił terminowi bez swojej winy,
- 3) dopełniona została czynność, dla której określony był termin.
Brak choćby jednej z tych przesłanek uniemożliwia przywrócenie terminu.
W rozpoznawanej sprawie Sąd stwierdził, że została spełniona przesłanka, o której mowa w pkt 1 i 3, tj. skarżący dochował 7-dniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu (termin ten należało liczyć od daty doręczenia skarżącemu odpisów tytułów wykonawczych) i uzupełnił brak formalny tego wniosku poprzez nadesłanie odpisu skargi. Skarżący nie uprawdopodobnił jednak braku winy w uchybieniu terminu.
Z akt administracyjnych wynika, że skarżący w postępowaniu administracyjnym był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, ustanowionego z wyboru, powierzając mu prowadzenie swoich spraw. Pełnomocnictwo to zostało udzielone na etapie postępowania odwoławczego. Pełnomocnik skutecznie podejmował czynności procesowe, a wszelka korespondencja organu była doręczana na jego adres, w tym również ostateczna decyzja Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia [...] r.
W uzasadnieniu wniosku skarżący podnosi, iż pełnomocnik nie powiadomił go o wydaniu i doręczeniu ww. decyzji i w zdarzeniu tym upatruje brak swojej winy we wniesieniu skargi w terminie.
Zdaniem Sądu uchybienia w działaniach pełnomocnika nie stanowią pozytywnej przesłanki do przywrócenia terminu. Podkreślić trzeba, że przywrócenie terminu może nastąpić wyjątkowo. W przypadku, gdy strona, uchybiając terminowi dopuściła się chociażby lekkiego niedbalstwa, dokonana przez nią czynność pozostanie bezskuteczna, ponieważ przywrócenie terminu nie będzie w tej sytuacji dopuszczalne (por. postanowienie NSA z dnia 22 listopada 1999 r., sygn. III SA 7804/98, niepubl.). Ponadto kryteria oceny zachowania osoby ujmowane są surowiej w odniesieniu do osób, które z racji wykonywanego zawodu występują - tak jak w sprawie rozważanej - jako pełnomocnicy stron (wyrok NSA z dnia 11 sierpnia 1999 r., sygn. akt I SA/Gd 745/98, LEX 42023). Zgodnie bowiem z utrwaloną linią orzeczniczą niedochowanie przez radcę prawnego lub adwokata ciążącego na nim obowiązku należytego dbania o interesy jego mocodawcy, powoduje, iż mocodawca ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się swojego pełnomocnika (m.in. postanowienie NSA z dnia 23 października 2009 r., sygn. akt II OZ 911/09).
Pojęcie winy strony w uchybieniu terminu w postępowaniu sądowym obejmuje także swym zakresem winę osób trzecich, upoważnionych przez stronę do dokonania określonej czynności (por. wyrok NSA z 12 kwietnia 2002 r., sygn. akt I SA/Gd 1676/99). W rezultacie w zaistniałym stanie faktycznym, należało przyjąć, że skarżący korzystając z profesjonalnej pomocy, w konsekwencji ponosi również odpowiedzialność związaną z wyborem pełnomocnika oraz skutki jego działań i zaniechań.
Zdaniem Sądu od osoby profesjonalnie zajmującej się pomocą prawną należy oczekiwać daleko idącej współpracy z swoim mocodawcą, m.in. poprzez poinformowanie go o tak istotnym fakcie procesowym, jak doręczenie decyzji organu. To na pełnomocniku skarżącego ciążył obowiązek uzgodnienia stanowiska w sprawie i ewentualne sporządzenie i wniesienie skargi do sądu administracyjnego w terminie. Wskazana przez skarżącego okoliczność późniejszego odwołania pełnomocnictwa, tj. po doręczeniu mu odpisów tytułów wykonawczych, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie może stanowić uzasadnienia braku winy skarżącego w niedochowaniu terminu do wniesienia skargi.
W tym stanie sprawy, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., należało odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi.