Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...].po rozpatrzeniu zażalenia G. W. na postanowienie nr [...] Prezydenta Miasta K. z [...] r., w sprawie negatywnego stanowiska wierzyciela w kwestii umorzenia postępowania egzekucyjnego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że na podstawie wystawionego przez wierzyciela - Miasto K. - tytułu wykonawczego Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. S. wszczął postępowanie egzekucyjne wobec dłużnika G. W.. Przedmiot wierzytelności objętej tytułem wykonawczym stanowi zobowiązanie z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania pojazdu P. nr rej[...], który - jak wynika z rejestrów - jest własnością Dłużnika, zamieszkałego w S. S. Pismem z 17 września 2011 r. (wpływ do organu egzekucyjnego – 21.09.2011 r.) Dłużnik wniósł zarzuty podnosząc, że "w tym czasie nie był w K. i nie ma pojęcia o jaką zapłatę chodzi". Stwierdził przy tym, że do tytułu wykonawczego nie został dołączony żaden dokument stwierdzający jego pobyt we "wnioskowanym miejscu".
Z uwagi na przekroczenie przez Dłużnika 7-dniowego terminu na wniesienie zarzutów egzekucyjnych Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadzący postępowanie egzekucyjne uznał jego pismo jako wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego i zwrócił się do wierzyciela o wyrażenie opinii w tej kwestii.
Prezydent Miasta K. w ww. postanowieniu z [...] r. wydanym na podstawie art. 17 § 1 i art. 18 w zw. z art. 59 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) – powoływana dalej jako: "u.p.e.a." - odmówił uwzględnienia wniosku Dłużnika wskazując, iż fakt obecności pojazdu P. nr rej. [...] w strefie płatnego parkowania na ul. K. w K. w dniu 12 września 2009 r. o godz. 10:37 został stwierdzony przez wykonujących swe obowiązki inkasentów strefy. Fakt ten został utrwalony fotografiami, dokumentującymi również umieszczenie za szybą pojazdu zawiadomienia o powstałym obowiązku dokonania opłaty. Obowiązek wniesienia opłaty dodatkowej za postój w strefie płatnego parkowania wynika wprost z przepisów ustawy o drogach publicznych, a powstaje on najpóźniej w dniu stwierdzenia faktu nieuiszczenia opłaty za parkowanie.
W zażaleniu na postanowienie wierzyciela G. W. ponownie podniósł, że Prezydent K. nie posiada jakichkolwiek dokumentów, które potwierdzałyby, że w podanym okresie Dłużnik przebywał "jako kierowca osobiście w podanym miejscu". Zarejestrowanie obecności pojazdu nie stanowi jakiegokolwiek dowodu o przebywaniu tam Dłużnika. Na tej podstawie wniósł on o uchylenie stanowiska Prezydenta Miasta K., ponieważ powstał błąd co do osoby zobowiązanej i nie powstał w związku z tym po stronie Dłużnika obowiązek będący przedmiotem sprawy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie w sprawie wyjaśniło, że kwestie opłat dodatkowych za parkowanie na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania reguluje ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.) – dalej: "u.d.p.". Przywołując przepisy art. 13 ust. 1 pkt 1, art. 13b ust. 1 i 7, oraz art. 13f ust. 1-3 u.d.p. Kolegium stwierdziło, że na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 13f ust. 2 u.d.p. Rada Miejska w K. w dniu 15 kwietnia 2009 r. przyjęła uchwałę Nr XXXII/433/09 w sprawie ustalenia stref płatnego parkowania oraz opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych na terenie Gminy Miasto K. oraz sposobu ich pobierania (Dz. Urz. Woj. Zachodniopom. z 2009 r. nr 25, poz. 895 ze zmianą w Dz. Urz. Woj. Zachodniopom. z 2010 r. nr 72, poz. 1329). W § 3 ust. 1 tej uchwały ustalono stawki opłat za parkowanie pojazdów samochodowych w strefach płatnego parkowania na terenie Gminy Miasto K. za wskazane przedziały czasowe "parkowania".
Zdaniem organu II instancji z przytoczonych przepisów ustawy i uchwały wynika, że opłata za parkowanie związana jest z pojazdem, przez co ma charakter przedmiotowy, a nie podmiotowy. Oznacza to, że zarządca drogi uprawniony do poboru tej opłaty nie ma obowiązku badania, czy zaparkowania pojazdu w strefie płatnego parkowania dokonał właściciel pojazdu, czy osoba trzecia. Dla powstania obowiązku wniesienia opłaty za parkowanie wystarczające jest stwierdzenie, że konkretny pojazd parkował w konkretnym dniu o konkretnej godzinie w strefie płatnego parkowania na drodze publicznej.
Kolegium wskazało, ze w aktach sprawy znajdują się fotografie zaparkowanego pojazdu P. nr rej. [...] wykonane przez inkasentów zarządcy drogi, czyli gminy Miasto K., w dniu 12 września 2011 r. o godzinie 10:37 na ul. K. w K.. Fakt ten został też odnotowany w komputerowej bazie Komunikacji Miejskiej w K..
Z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (CEPIK) wynika natomiast, że wymieniony pojazd jest zarejestrowany na G. K. W., nr[...], zamieszkałego w S. S. (kod[...]) przy ulicy [...] Dane owe zostały wprowadzone do CEPIK w dniu 7 maja 2010 r. W ocenie Kolegium, ustalenie powyższych faktów i danych jest wystarczające w świetle obowiązujących przepisów, do obciążenia właściciela pojazdu obowiązkiem wniesienia opłaty za parkowanie. Jako właściciel pojazdu Dłużnik jest jego dysponentem i ponosi wszelkie opłaty oraz inne obciążenia wynikające z brania przez jego pojazd udziału w ruchu drogowym, a pod tym pojęciem należy także rozumieć parkowanie.
Kolegium stwierdziło dalej, iż Prezydent Miasta K. właściwie ocenił stan faktyczny sprawy i słusznie uznał, że G. W. jest osobą zobowiązaną do wniesienia opłaty za parkowanie jego pojazdu samochodowego na drodze publicznej w strefie płatnego parkowania w K. i na tej podstawie wypowiedział się negatywnie w sprawie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Również zdaniem Kolegium nie ma podstaw do umorzenia tego postępowania i powinno być ono kontynuowane.
W skardze na postanowienie organu II instancji wniesionej do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w S. G. W. wniósł "o ponowne rozpatrzenie sprawy, zgodnie z obowiązującymi przepisami i o uzasadnione umorzenie postępowania egzekucyjnego".
Uzasadniając skargę stwierdził, że w dniu 12 września 2011 r. przedmiotowy samochód P. nr rej. [...] w związku z awarią układu jezdnego, od godziny 8:00 do godziny 16:00 przebywał na terenie jego Zakładu w G. ul.[...] – na dowód czego może przedstawić zeznania dwóch świadków. Zdaniem Skarżącego dowody przedstawione i potwierdzone przez Prezydenta Miasta K. są nieprawdziwe i nie mogą stanowić dowodu w sprawie.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. u z n a ł, co następuje:
Z tytułu wykonawczego, na podstawie którego prowadzone jest przeciwko Skarżącemu postępowanie egzekucyjne, a także z poprzedzającego wszczęcie tego postępowania upomnienia, jakie Skarżącemu zostało wcześniej doręczone, wynika, że przedmiotem egzekucji jest należność pieniężna z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacone parkowanie w dniu 12 września 2011 r. w strefie płatnego parkowania w K. pojazdu P. nr rej. [...] stanowiącego własność Skarżącego, zaś podstawę prawną egzekwowanej należności stanowią przepisy ww. ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych i uchwały Nr XXXII/433/09 z dnia 15 kwietnia 2009 r. Rady Miejskiej w K. w sprawie ustalenia stref płatnego parkowania oraz opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych na terenie Gminy Miasto K. oraz sposobu ich pobierania (Dz. Urz. Woj. Zachodniopom. z 2009 r. nr 25, poz. 895 ze zmianą w Dz. Urz. Woj. Zachodniopom. z 2010 r. nr 72, poz. 1329).
W nawiązaniu do tak określonego przedmiotu sprawy należy też zauważyć, że będąc powołanym do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sadów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne orzekają też w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie, a więc także na postanowienia wierzyciela w przedmiocie jego stanowiska w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego (art. 3 § 2 pkt ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270) i jakkolwiek obowiązane są rozstrzygać w granicach danej sprawy, to jednak nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 tej ustawy – zwanej dalej: "p.p.s.a.").
Przedmiotem rozpatrywanej sprawy, wyznaczającym granice w jakich winno zapaść jej rozstrzygnięcie, jest więc ocena zgodności z prawem wydanego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie wierzyciela, tj. Prezydenta Miasta K. z[...], w którym zajął on stanowisko o bezzasadności zgłoszonego przez Zobowiązanego wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego. We wniosku złożonym w dniu 21 września 2011 r., zatytułowanym zażalenie, G. W. zarzucił, iż egzekucja jest bezzasadna, ponieważ w czasie wskazanym w upomnieniu (12 września 2009 r.) nie przebywał w K. i nie wie o jaką zapłatę chodzi.
Wobec tego, iż ww. pismo Zobowiązanego zostało złożone po upływie siedmiodniowego terminu do wniesienia zarzutów (tytuł wykonawczy został doręczony 12 września 2009 r.), a tytuł wykonawczy zawierał pouczenie o prawie i terminie do wniesienia zarzutów, zasadnie organ egzekucyjny potraktował to pismo jako wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego i wystąpił do wierzyciela o zajęcie stanowiska co do wniosku o umorzenie tego postępowania. Wniesienie zarzutów po terminie jest bowiem bezskuteczne, zatem pismo zobowiązanego wskazujące na bezzasadność egzekucji należy traktować jako wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego, który może być składany w każdym czasie w toku postępowania egzekucyjnego.
Przystępując do oceny legalności zaskarżonego postanowienia na wstępie należy stwierdzić, że obowiązek ponoszenia opłat za parkowanie opłat określony został w przepisach ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838, ze zm.). Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, "korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania". Strefę taką ustala rada gminy (rada miasta) – art. 13b ust. 3 ustawy. Opłatę, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera się, jak to określa art. 13b ust. 1 ustawy, za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo.
Ustawodawca w art. 13b ust. 2 ustawy wskazał też cel ustalania stref płatnego parkowania, stanowiąc, że: "Strefę płatnego parkowania ustala się na obszarach charakteryzujących się znacznym deficytem miejsc postojowych, jeżeli uzasadniają to potrzeby organizacji ruchu, w celu zwiększenia rotacji parkujących pojazdów samochodowych lub realizacji lokalnej polityki transportowej, w szczególności w celu ograniczenia dostępności tego obszaru dla pojazdów samochodowych lub wprowadzenia preferencji dla komunikacji zbiorowej".
Ustalając strefę płatnego parkowania rada gminy (miasta) ustala też wysokość stawek ww. opłaty oraz określa sposób ich pobierania (art. 13 ust. 4 pkt 1 i 3).
Za nieuiszczenie takiej opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania pobiera się opłatę dodatkową, której wysokość oraz sposób jej pobierania również określa rada gminy (art. 13f ust. 1 i 2). Opłaty te, a więc zarówno opłatę za parkowanie w strefie płatnego parkowania, jak i opłatę dodatkową za nieuiszczenie tej opłaty, pobiera zarząd drogi, a w przypadku jego braku – zarządca drogi (art. 13b ust. 7 i art. 13f ust. 3).
Jak wynika z przytoczonych wyżej przepisów, obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania jest obowiązkiem wynikającym z mocy samego prawa, tj. z ww. przepisów ustawy o drogach publicznych i wydanej z jej upoważnienia uchwały rady miasta, stanowiącej – w myśl art. 87 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej – akt prawa miejscowego, obowiązujący każdego, na obszarze działania organu, który je ustanowił.
Obowiązek taki powinien być wykonany niezwłocznie po zaistnieniu określonego stanu faktycznego, z wystąpieniem którego ustawa wiąże ten obowiązek (zaparkowania w strefie płatnego parkowania, a w odniesieniu do opłaty dodatkowej - nieuiszczenia opłaty parkingowej). Dla realizacji obowiązku uiszczenia takich opłat (opłaty parkingowej, opłaty dodatkowej) nie jest zatem koniecznym jego konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego, np. decyzji.
Sporządzane przez inspektora (inkasenta) SPP zawiadomienie o nieopłaconym postoju w strefie płatnego parkowania - którego oryginał umieszczany jest za wycieraczką pojazdu - stanowi zatem dokument (dowód) potwierdzający nieuiszczenie opłaty, a zarazem stanowi ono dla korzystającego z drogi dodatkową informację o (powstałym z mocy prawa) obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej.
Jak wynika z przytoczonych przepisów ustawy o drogach publicznych, czyniąc "korzystającego z drogi publicznej" zobowiązanym do ponoszenia opłat m.in. za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, ustawa ta nie definiuje bliżej tego podmiotu, tj. nie określa, kogo uważa za korzystającego z drogi publicznej. Z istoty omawianych opłat wynika jednak, iż związane są one z korzystaniem w obrębie drogi z miejsca postoju pojazdu samochodowego i obowiązek ich ponoszenia związany jest z zaparkowaniem tego pojazdu w strefie płatnego parkowania, a jego realizacja następuje poprzez wykupienie biletu opłaty jednorazowej (dokonanie zapłaty w parkometrze), opłaty abonamentowej lub zryczałtowanej. Wykazanie wykonania tego obowiązku następuje poprzez umieszczenie tych biletów w określonym miejscu wnętrza pojazdu samochodowego, widocznym dla inspektorów SPP. Bez znaczenia dla takiego sposobu realizacji obowiązku uiszczenia opłaty parkingowej w strefie płatnego parkowania jest to, przez kogo obowiązek ten został wykonany (właściciela pojazdu, użytkownika/dysponenta, kierującego, czy pasażera) i kim była osoba kierująca pojazdem samochodowym zaparkowanym w strefie - istotne jest bowiem jedynie to, że opłata parkingowa została w określony sposób wniesiona.
Jak na to wskazuje jego konstrukcja oraz przypisywana mu funkcja, pojazd samochodowy jest ze swej istoty środkiem transportu drogowego, co oznacza, że uzyskując nad nim fizyczne władztwo osoba nabywająca go na własność wyraża wolę poruszania się tego pojazdu po drogach publicznych. Aby taki zamiar mógł być realizowany właściciel pojazdu obowiązany jest dopełnić innych obowiązków administracyjnych, w szczególności dokonać zarejestrowania pojazdu we właściwym organie administracji publicznej. Wskazać tu należy, że zgodnie z załącznikiem nr 3 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz. U. z 2007 r. Nr 186, poz. 1322, ze zm.), określającym wzór dowodu rejestracyjnego, w części C tego dowodu wpisuje się dane dotyczące posiadacza dowodu rejestracyjnego i właściciela pojazdu, przy czym, zgodnie z wyjaśnieniami do załącznika, "posiadacz dowodu rejestracyjnego - jest to podmiot, któremu organ rejestrujący wydał dowód rejestracyjny uprawniający ten podmiot do poruszania się pojazdem w ruchu, i jest to: a) właściciel pojazdu albo b) użytkownik pojazdu użytkowanego w drodze umowy leasingu.".
Po wykonaniu tych obowiązków właściciel (a także leasingobiorca) uprawniony jest do korzystania swoim pojazdem z dróg publicznych, przy czym to korzystanie nie musi być realizowane przez właściciela osobiście (np. poprzez kierowanie pojazdem, czy korzystanie z niego w charakterze pasażera). W myśl bowiem zasad określających sposób realizacji prawa własności, właściciel rzeczy może z niej "korzystać" (art. 140, art. 206 K.c.) również np. poprzez oddanie rzeczy "do używania" innej osobie (np. przez oddanie w najem, użyczenie itp.). Takie udostępnienie pojazdu do używania innej osobie na podstawie umowy cywilnoprawnej nie zwalnia jednak właściciela pojazdu z obowiązków publicznoprawnych związanych z własnością pojazdu, w tym korzystaniem z dróg publicznych.
Zatem w sytuacji, gdy stanowiący jego własność pojazd odnotowany został w SPP bez uiszczonej opłaty parkingowej, na właścicielu (leasingobiorcy) pojazdu spoczywa obowiązek uiszczenia ww. opłaty dodatkowej, mającej charakter niepodatkowej należności budżetowej o charakterze publicznoprawnym.
Za takim rozumieniem ww. przepisów ustawy o drogach publicznych przemawia logiczna i celowościowa ich wykładnia. Zdaniem Sądu, należy przede wszystkim podkreślić, iż istotną (relewantną) przesłanką powstania obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej jest fakt pozostawania (parkowania) pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania bez uiszczonej opłaty za parkowanie – a taki stan przekreśla cele wprowadzenia stref płatnego parkowania, określone w przytoczonym powyżej art. 13b ust. 2 ustawy o drogach publicznych. W takiej sytuacji prawne znaczenie dla powstania obowiązku zapłaty opłaty dodatkowej i jej egzekwowania ma więc fakt zajmowania przez pojazd miejsca w takiej strefie (co uniemożliwia parkowanie innych pojazdów w tym miejscu), a zatem bez znaczenia dla powstania tego obowiązku jest to, kto pozostawił pojazd w strefie, istotne jest natomiast, czyj pojazd to miejsce zajmował (korzystał z drogi publicznej).
Prawidłowa wykładnia wymienionych przepisów ustawy o drogach publicznych, przy uwzględnieniu także zasady racjonalności ustawodawcy, uzasadnia zatem stwierdzenie, że publicznoprawny obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej za parkowanie pojazdu w strefie płatnego parkowania bez uiszczenia opłaty za parkowanie obciąża właściciela pojazdu (leasingobiorcę), a nie osobę, która faktycznie pozostawiła pojazd w tej strefie, zatem w sprawie tego rodzaju zbędne jest przeprowadzanie postępowania wyjaśniającego dla ustalenia osoby użytkującej pojazd (kierującej i pozostawiającej pojazd w SPP). Zasadnie więc w zaskarżonym postanowieniu uznano, że opłata za parkowanie związana jest z pojazdem, przez co ma charakter przedmiotowy a nie podmiotowy.
Wskazać też należy, że ustawa o drogach publicznych omawianego obowiązku nie adresuje do kierujących pojazdami – co czyni np. w art. 13k, przewidując nałożenie kar pieniężnych "kierującemu pojazdem samochodowym" m.in. za przejazd po drodze krajowej, za który pobiera się opłatę elektroniczną - bez uiszczenia tej opłaty.
Nie ma więc ani prawnego, ani logicznego uzasadnienia dla ustalania, w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym ściągnięcia nieuiszczonych opłat dodatkowych, osoby, która faktycznie pozostawiła pojazd w takiej strefie. Ustalanie takiej osoby byłoby niezbędne w razie naruszenia przepisów o ruchu drogowym, bowiem naruszenie tych przepisów może skutkować nałożeniem kary (mandatu) za takie wykroczenie, jednak obowiązek poniesienia omawianej opłaty dodatkowej nie wynika z takiego karalnego zachowania. Sama opłata dodatkowa nie jest karą (sankcją), lecz swoistym ekwiwalentem za parkowanie pojazdu na drodze publicznej (korzystanie z drogi w sposób określony w ustawie), w miejscu w którym za takie parkowanie pobierane są opłaty.
Wydanie pojazdu przez właściciela do używania innym osobom (w tym pracownikom) nie powinno więc mieć – w ocenie Sądu – znaczenia w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym ściągnięcia opłaty dodatkowej, stanowić ono może jedynie podstawę do ewentualnego żądania zwrotu poniesionej opłaty (naprawienia szkody) na drodze postępowania cywilnego, co gwarantuje ochronę praw właściciela pojazdu. Przekazując pojazd innej osobie do używania właściciel pojazdu we własnym interesie może bowiem w umowie z tą osobą określić sposób ponoszenia opłat i innych ciężarów związanych z używaniem jego pojazdu i ewentualnie ustalić sposób zabezpieczenia swoich interesów majątkowych na wypadek wystąpienia szkody spowodowanej przez użytkownika pojazdu.
Zauważyć jednak należy, że w orzecznictwie sądowym dominuje pogląd, iż zobowiązanym do uiszczenia opłaty dodatkowej jest właściciel pojazdu, chyba że wskaże w sposób niebudzący wątpliwości osobę, która parkowała pojazd nie uiszczając opłaty za parkowanie. Zasady tej nie odnosi się jednak do sytuacji, gdy właścicielem pojazdu jest osoba prawna. W wyroku z 17 czerwca 2010 r. I OSK 258/10 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził bowiem, że: "Nie ma żadnych podstaw prawnych do przyjęcia tezy, iż spółka jako osoba prawna, nie może korzystać z dróg publicznych. Okoliczność, że pojazd zaparkowany został przez osobę fizyczną, nie zmienia faktu, iż właścicielem pojazdu jest nadal spółka, która odpowiada za ten pojazd. [...]. W przypadku zaparkowania samochodu w strefie płatnego parkowania, to właśnie spółka jako właściciel pojazdu korzysta z drogi publicznej, bo to jej pojazd znajduje się w tej strefie". Nawet jednak przy takim założeniu należy stwierdzić, że Skarżący nie wskazywał osoby, która zaparkowała jego samochód w strefie płatnego parkowania w K..
Odnosząc powyższe uwagi do okoliczności faktycznych rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że prawidłowo organy obu instancji uznały Skarżącego, będącego właścicielem przedmiotowego pojazdu, za osobę zobowiązaną do uiszczenia opłaty dodatkowej, zatem podniesiony przez Skarżącego zarzut bezzasadności egzekucji – oparty na argumentacji, iż Skarżący nie przebywał w tym czasie jako kierowca w K. należało uznać za niezasadny. Oceny takiej nie mógł zmienić podniesiony w skardze argument, iż w dniu 12 września 2011 r. przedmiotowy samochód P. nr rej. [...] w związku z awarią układu jezdnego, od godziny 8:00 do godziny 16:00 przebywał na terenie zakładu Skarżącego w G. – na dowód czego może przedstawić zeznania dwóch świadków – bowiem przedmiotowe zdarzenie miało miejsce dwa lata wcześniej (12 września 2009 r.). Nawet jeżeli w skardze popełniono oczywistą omyłkę co do daty, to fakt taki – jako zgłoszony dopiero w skardze – nie mógł być rozpatrzony przez organy w postępowaniu administracyjnym i już z tego powodu nie mógł mieć wpływu na wynik sprawy (oddalenie skargi).
Wskazać przy tym należy, że dowody zgromadzone w aktach sprawy (fotografie, wydruk z danych komputerowych sporządzonych przez inkasenta) – wbrew twierdzeniom Skarżącego - w sposób niebudzący wątpliwości dokumentują pozostawanie przedmiotowego pojazdu w strefie płatnego parkowania w K. w miejscu i czasie wskazanym w upomnieniu.
W wyniku przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonego postanowienia Sąd nie znalazł więc podstaw do stwierdzenia, że postanowienie to wydane zostało z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie i dlatego skargę należało oddalić (art. 151 p.p.s.a.).
Zdanie Odrębne
V O T U M S E P A R A T U M
Zdanie odrębne sędziego M. K. od uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. z dnia 12 kwietnia 2012 r. w sprawie I SA/Sz 99/12.
Sprawa dotyczyła stanowiska wierzyciela co do podstaw umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec zobowiązanego z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania.
Nie mogę zgodzić się z uzasadnieniem wyroku w tej jego części, w jakiej odnosi się do analizy przepisów w zakresie przypisania obowiązku zapłaty opłaty dodatkowej za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania wyłącznie właścicielowi pojazdu.
Zgłoszone przeze mnie zdanie odrębne odnosi się do w istocie do kwestii dotyczącej wykładni przepisów art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. Nr 71, poz. 838 ze zm.).
Przytoczony w uzasadnieniu kwestionowanego w niniejszym zdaniu odrębnym wyroku stan faktyczny nie wymaga powtórnego opisania ani rekapitulacji stanowiska organu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. oddalając skargę w uzasadnieniu skargi wskazał, że "...publicznoprawny obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej za parkowanie pojazdu w strefie płatnego parkowania bez uiszczenia opłaty za parkowanie obciąża właściciela pojazdu (lesingobiorcy), a nie osobę, która faktycznie pozostawiła pojazd w tej strefie, zatem w sprawie tego rodzaju zbędne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego dla ustalenia osoby użytkującej pojazd (kierującej i pozostawiającej pojazd w SPP)."
Ponieść należy zatem, że art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych stanowi, że korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych. Z treści przytoczonego przepisu bezspornie wynika, że na korzystających z dróg publicznych ciąży obowiązek ponoszenia opłaty parkingowej.
W ustawie o drogach publicznych ustalone zostały istotne elementy tego obowiązku tj. adresat (korzystający z drogi publicznej, w postaci parkowania w strefach płatnego parkowania), sposób zachowania się tj. nieuiszczenie opłaty z tego tytułu. Skoro przedmiotem obowiązku w zakresie ponoszenia opłaty jest korzystanie z dróg publicznych, to w konsekwencji zobowiązanym do ponoszenia tych opłat jest podmiot korzystający z dróg publicznych.
Zgodzić się należy, że przepisy ustawy nie zawierają definicji legalnej "korzystającego z drogi publicznej". Wykładnia przepisu art. 13 ustawy o drogach publicznych pozwala na stwierdzenie, że pod pojęciem tym należy rozumieć osobę fizyczną lub jednostkę organizacyjną, która we własnym imieniu lub na której rzecz następuje użytkowanie drogi publicznej. W przypadku opłaty za parkowanie pojazdu w strefie płatnego parkowania korzystającym z drogi może być właściciel pojazdu bądź jego użytkownik (najemca, użyczający), a nawet osoba, która użytkuje taki pojazd bezprawnie w wyniku kradzieży.
W mojej ocenie, nie budzi wątpliwości, że w razie nieuiszczenia opłaty za parkowanie obowiązek jej uiszczenia obciąża – co do zasady – właściciela samochodu. Kierowanie egzekucji do właściciela samochodu opiera się zwykle na dwóch powiązanych elementach. Pierwszym jest domniemanie faktyczne, że to właściciel samochodu jest korzystającym z dróg publicznych - jeżeli ktoś jest właścicielem samochodu, to przede wszystkim on z niego korzysta. Do przyjęcia takiego domniemania uprawniają zasady doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania. Organ jest wobec tego uprawniony do stosowania domniemania faktycznego, zgodnie z którym za zobowiązanego do zapłaty uważa się właściciela pojazdu aż do chwili, gdy ten zwolni się z obowiązku, wskazując faktycznego użytkownika samochodu. To na zobowiązanym ciąży obowiązek udowodnienia okoliczności z których wywodzi skutki prawne. Dowód taki musi polegać na wskazaniu konkretnej osoby i wszystkich danych tak, aby było możliwe skuteczne egzekwowanie należnych opłat (wyrok NSA z dnia 9 luty 2012 r. sygn. akt II GSK 1507/10, z dnia 16 luty 2012 r. sygn. akt II GSK 1506/10).
Drugim elementem jest założenie, że jeśli właściciel samochodu z niego w danym dniu nie korzystał, to wie, kto to czynił. Pominąć w tym przypadku można zarówno przypadki kradzieży pojazdu, jak i sytuacje, gdy właścicielem jest osoba prawna lub jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej (vide wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2009 r., II FSK 591/08, z dnia 11 marca 2009 r. sygn. akt I OSK 1513/08, z dnia 16 luty 2012 r. sygn. akt II GSK 1506/10).
Mając powyższe na uwadze nie mogę zgodzić się z argumentacją zawartą w wyroku z dnia 12 kwietnia 2012 sygn. akt I SA/Sz 99/12 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S., że obowiązek publicznoprawny jakim jest obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej jest związany z własnością pojazdu i ciąży zawsze na właścicielu pojazdu. Moim zdaniem obowiązek uiszczenia opłaty parkingowej ciąży na każdym kto korzysta z drogi (parkuje w Strefie Płatnego Parkowania), poprzez zajęcie pojazdem miejsca postojowego, niezależnie od tego czy zajęcia dokonuje samochodem własnym czy stanowiącym własność osoby trzeciej, a w przypadku nieuszczenia opłaty parkingowej, na tej osobie ciąży obowiązek zapłaty opłaty dodatkowej.
Dlatego wymienionego na wstępie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. opartego - moim zdaniem - na błędnej wykładni prawa, nie mogę zaaprobować, jakkolwiek to uchybienie nie miało wpływu na rozstrzygnięcie sprawy z uwagi na niewskazanie przez skarżącego osoby trzeciej korzystającej z pojazdu skarżącego. Z powyższych względów stało się konieczne zgłoszenie zdania odrębnego.