Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] maja 2009 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania J. S. od decyzji Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] ustalającej obowiązek "zwrotu kosztów 100% wartości świadczenia przyznanego w okresie od kwietnia do grudnia 2008 r. w formie gorącego posiłku w stołówce" w łącznej wysokości 1.455,39 zł - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podało, że decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] przyznał J. S. w okresie od dnia 1 stycznia 2008 r. do dnia 31 grudnia 2008 r. pomoc rzeczową w formie gorącego posiłku, odstępując jednocześnie od żądania zwrotu należności za przyznane posiłki.
Decyzją z dnia [...] października 2008 r. Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] zmienił powyższą decyzję w ten sposób, że od kwietnia 2008 r. ustalił odpłatność za przyznane posiłki w wysokości 100% wartości obiadu. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2009 r.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] nałożył na J. S. obowiązek "zwrotu kosztów 100% wartości świadczenia przyznanego w okresie od kwietnia do grudnia 2008 r. w formie gorącego posiłku w stołówce" w łącznej wysokości 1.455,39 zł.
Po rozpatrzeniu odwołania J. S. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło, że stosownie do art. 98 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008 r. Nr 115, poz. 728, z późn. zm.), świadczenia nienależnie pobrane podlegają zwrotowi od osoby lub rodziny korzystającej ze świadczeń z pomocy społecznej, niezależnie od dochodu rodziny, natomiast art. 104 ust. 4 tej ustawy stosuje się odpowiednio. Przez "świadczenie nienależnie pobrane" rozumieć należy, zgodnie z art. 6 pkt 16 tej ustawy, świadczenie pieniężne uzyskane na podstawie przedstawionych nieprawdziwych informacji lub niepoinformowania o zmianie sytuacji materialnej lub osobistej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło, że z akt sprawy wynika, że J. S. nie poinformował właściwego ośrodka pomocy społecznej o zmianie swej sytuacji materialnej, spowodowanej uzyskaniem odszkodowania od Skarbu Państwa na jego rzecz wyrokiem Sądu Okręgowego w W. Wypłata tego odszkodowania, w wysokości [...] zł (wraz z odsetkami) nastąpiła w dniu [...] marca 2008 r. J. S. nie poinformował o tym fakcie właściwego organu, pomimo wyraźnego pouczenia o takim obowiązku w decyzji nr [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. Oznacza to, zdaniem organu, że stosownie do art. 6 pkt 16 ustawy o pomocy społecznej, świadczenia uzyskane po tej dacie są świadczeniami nienależnie pobranymi, i podlegają zwrotowi, zgodnie z art. 98 tej ustawy.
Wartość przyznanej pomocy ustalona została w decyzji Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] Nr [...] z dnia [...] października 2008 r.
Stosownie do art. 96 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, obowiązek zwrotu wydatków poniesionych na świadczenia z pomocy społecznej spoczywa na osobie i rodzinie korzystającej ze świadczeń z pomocy społecznej. W myśl ust. 2 tego artykułu, wydatki na usługi, pomoc rzeczową, zasiłki na ekonomiczne usamodzielnienie, zasiłki okresowe i zasiłki celowe przyznane pod warunkiem zwrotu podlegają zwrotowi w części lub całości, jeżeli dochód na osobę w rodzinie osoby zobowiązanej do zwrotu wydatków przekracza kwotę kryterium dochodowego.
Zdaniem organu oznacza to, iż na J. S. spoczywa obowiązek zwrotu wydatków poniesionych z tytułu przyznanej mu pomocy w formie posiłków, w sytuacji, gdy pomoc taka została przyznana za odpłatnością, a uprawniony z niej skorzystał bez uregulowania należności. W niniejszej sprawie brak jest zatem podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, zwłaszcza wobec nie stwierdzenia w działaniu organu pierwszej instancji uchybień bądź naruszeń przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, przepisów normujących zasady przyznawania pomocy społecznej oraz granic uznania administracyjnego.
Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył J. S.; nie zgadzając się z zaskarżoną decyzją i zarzucając organowi stronniczość, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
- 2. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy wydaną z upoważnienia Prezydenta W. decyzję Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...], nakładającą na J. S. obowiązek "zwrotu kosztów 100% wartości świadczenia przyznanego w okresie od kwietnia do grudnia 2008 r. w formie gorącego posiłku w stołówce" w łącznej wysokości 1.455,39 zł.
- 3. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżona jak również poprzedzająca decyzja nie naruszają prawa.
Sąd podziela stanowisko organu wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
4. Stosownie do art. 98 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008 r. Nr 115, poz. 728, z późn. zm.), świadczenia nienależnie pobrane podlegają zwrotowi od osoby lub rodziny korzystającej ze świadczeń z pomocy społecznej, niezależnie od dochodu rodziny. "Świadczenie nienależnie pobrane" jest to, zgodnie z art. 6 pkt 16 tej ustawy, świadczenie pieniężne uzyskane na podstawie przedstawionych nieprawdziwych informacji lub niepoinformowania o zmianie sytuacji materialnej lub osobistej.
Z akt sprawy wynika, że wyrokiem Sądu Okręgowego w W. J. S. zostało przyznane odszkodowanie (wraz z odsetkami) i wypłacone w kwocie [...] zł w dniu [...] marca 2008 r., o czym skarżący nie poinformował właściwego ośrodka pomocy społecznej, wbrew art. 109 ustawy o pomocy społecznej, który stanowi, że osoby i rodziny korzystające ze świadczeń z pomocy społecznej obowiązane są niezwłocznie poinformować organ, który przyznał świadczenie, o każdej zmianie w ich sytuacji osobistej, dochodowej i majątkowej, która wiąże się z podstawą do przyznania świadczeń. O obowiązku takim skarżący został pouczony w decyzji z dnia [...] grudnia 2007 r. Oznacza to, że świadczenia uzyskane po tej dacie są świadczeniami nienależnie pobranymi, stosownie do art. 6 pkt 16 ustawy o pomocy społecznej, i podlegają zwrotowi, zgodnie z art. 98 tej ustawy.
5. Zgodnie z art. 96 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, obowiązek zwrotu wydatków poniesionych na świadczenia z pomocy społecznej spoczywa na osobie korzystającej ze świadczeń z pomocy społecznej. W myśl ust. 2 tego artykułu, wydatki na usługi, pomoc rzeczową, zasiłki na ekonomiczne usamodzielnienie, zasiłki okresowe i zasiłki celowe przyznane pod warunkiem zwrotu podlegają zwrotowi w części lub całości, jeżeli dochód na osobę w rodzinie osoby zobowiązanej do zwrotu wydatków przekracza kwotę kryterium dochodowego.
Sąd podziela stanowisko organu, iż na J. S. spoczywa obowiązek zwrotu wydatków poniesionych z tytułu przyznanej mu pomocy w formie posiłków, w sytuacji, gdy pomoc taka została przyznana za odpłatnością, a uprawniony z niej skorzystał bez uregulowania należności.
6. Podkreślić w tym miejscu należy, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej); rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy (art. 3 ust. 2). Skarżący nie kwestionował faktu otrzymania odszkodowania z mocy wyroku sądowego, które to odszkodowanie bez wątpienia zmieniło sytuację majątkową skarżącego, i o czym, bez wątpienia, powinien był poinformować organ.
Jeśli, jak wynika z akt sprawy, decyzją z dnia [...] października 2008 r. zmieniono decyzję w ten sposób, że od kwietnia 2008 r. ustalono odpłatność za przyznane posiłki w wysokości 100% wartości obiadu, i decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją z dnia [...] marca 2009 r., to decyzja utrzymująca w mocy decyzję nakładającą na J. S. obowiązek "zwrotu kosztów 100% wartości świadczenia przyznanego w okresie od kwietnia do grudnia 2008 r. w formie gorącego posiłku w stołówce" w łącznej wysokości 1.455,39 zł, jest prawidłowa.
6. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.